gahetNA in het Nationaal Archief

Veelgestelde vragen - Over het Nationaal Archief

Over het Nationaal Archief

Bij het Nationaal Archief ligt bijna duizend jaar geschiedenis van Nederland opgeslagen in ruim 110 kilometer archieven, waaronder ook kaarten, tekeningen en foto’s. De archieven zijn afkomstig van:

  • De Centrale Overheid
  • Het graafschap Holland en de gewestelijke / provinciale bestuursinstellingen in Zuid-Holland
  • Particuliere instellingen en privé-instellingen

Wilt u nagaan welke archieven het Nationaal Archief nu precies in huis heeft? Of bent u benieuwd of er archieven aanwezig zijn met voor u belangrijke informatie? Ga dan naar het archievenoverzicht.

Gebruik daarnaast ook de algemene zoekfunctie van de website.

Het Nationaal Archief bewaart ruim 110 kilometer archiefstukken in de depots. Van deze enorme hoeveelheid papieren is maar een heel klein deel digitaal beschikbaar. In het algemeen kan gezegd worden dat u voor het inzien van archiefstukken naar de studiezaal in Den Haag moet komen.

Wat is er wél digitaal?

Archiefinventarissen

Wij bewaren honderden archieven. Van de VOC, de KNVB, de Tweede Kamer, om maar een paar belangrijke te noemen. Bij ieder archief hoort een archiefinventaris. In een archiefinventaris vindt u beschrijvingen - vaak heel in het algemeen - van de stukken die in dat specifieke archief zitten. Alle archiefinventarissen zijn online te bekijken. Let op: de stukken die in deze archiefinventarissen beschreven zijn dus nog niet (of alleen in een heel enkel geval) online beschikbaar.

Bekijk en zoek in het overzicht van archiefinventarissen

Foto’s

Het grootste gedeelte van onze foto's kunt u online bekijken.

Bekijk en zoek in de fotocollectie

Kaarten en tekeningen

Een klein gedeelte van onze kaarten en tekeningen kunt u online bekijken.

Bekijk en zoek in de de kaartencollectie

Kijk voor kaarten en tekeningen van VOC en WIC vestigingen ook op:
www.atlasofmutualheritage.nl

Doop-, trouw- en begraafboeken (DTB) Zuid-Holland vóór 1811 (kleinere plaatsen)

De DTB's Zuid-Holland plus de namenklappers op dopen en trouwen uit de periode 1695-1811 zijn online beschikbaar

Begin met het lezen van de onderzoeksgids Ik zoek iemand in de Doop-, Trouw- en Begraafboeken van Zuid-Holland voor 1811

Stamkaarten Oost-Indische ambtenaren 1917-1952

U kunt stamkaarten van Oost-Indische ambtenaren bekijken in de archiefinventaris (klik door naar de inventarisnummer en kijk op het tabblad scans)

Japanse interneringskaarten 1942-1945

U kunt Japanse interneringskaarten van krijgsgevangenen uit het KNIL en de Marine bekijken

Afscheid van Indië

Op de website Afscheid van Indië vindt u documenten van Nederlandse en buitenlandse documenten over de Japanse bezetting, de bersiapperiode en de dekolonisatie van Nederlands-Indië.

Indexen

Op deze website vindt u ook een aantal indexen (databases). De eigenlijke archiefstukken zelf zijn niet te zien in deze indexen, maar wel de belangrijkste gegevens uit deze stukken. U kunt hiermee gericht een scan bestellen.

Een paar voorbeelden:

  • VOC-personeel
  • Militairen (met name officieren) zowel Nederland als Nederlands-Indie
  • Emigranten Australie
  • Suriname: contractarbeiders, slaven, slaveneigenaren

Bekijk het volledig overzicht van indexen

De inventarissen van de archieven van het Nationaal Archief zijn digitaal beschikbaar en op deze site te bekijken. De archiefstukken zelf zijn veelal niet digitaal beschikbaar. Dit betekent dat u de stukken alleen op de studiezaal van het Nationaal Archief kunt inzien. U kunt het stuk vooraf thuis al aanvragen. Dit doet u via de archiefinventaris. Dan ligt bij uw bezoek het stuk al voor u klaar.

De beschrijvingen in de archiefinventaris zijn vaak zeer algemeen van aard. Wanneer u niet zeker weet of een gezocht stuk zich in een bepaald inventarisnummer bevindt, zult u toch naar de studiezaal moeten komen. Het Nationaal Archief verricht dan geen vooronderzoek.

Wat u bij een (eerste) bezoek aan de studiezaal moet weten is beschreven in Bezoek aan de studiezaal.
Weet u niet of wat u zoekt bij het Nationaal Archief te vinden is? Kijk dan eerst goed rond op deze website. Onder Vraagbaak vindt u veelgestelde vragen en specifieke onderzoeksgidsen. Bent u nog steeds niet zeker? Gebruik dan de onderstaande contactknop om uw vraag te stellen. Zo voorkomt u dat u de reis voor niets maakt.

In de volgende gevallen heeft het geen zin om naar de studiezaal te komen:

  • Wanneer u inzage wilt in een beperkt openbaar archief. Vaak gaat het dan om oorlogsdossiers en om archieven van gerechtelijke instellingen. Ook andere, twintigste eeuwse, archieven kunnen beperkingen kennen. In dit geval dient u eerst een schriftelijk verzoek in. Het Nationaal Archief verricht dan het vooronderzoek en nodigt u daarna uit om een afspraak voor studiezaalbezoek te maken. Weet u niet zeker of een archief openbaarheidbeperkingen kent? Stel dan uw vraag via onderstaande contactknop.
  • Wanneer u een reproductie van een specifiek stuk wilt bestellen. U kunt het betreffende inventarisnummer opzoeken in de archiefinventaris en op de winkelwagen klikken.

Het Nationaal Archief heeft vele bronnen die genealogische informatie bieden over militairen. Kijkt u hiervoor bij de onderzoeksgidsen Ik zoek een militair.

Heeft u hulp nodig bij uw onderzoek? Dan kunt u contact opnemen via het contactformulier. Geeft u zo veel mogelijk van de volgende gegevens door:

  • Volledige naam
  • Geboorteplaats en -datum
  • Periode van de diensttijd
  • Locatie waar de diensttijd is doorgebracht, zoals Nederland, Nederlands-Indië, Suriname of de Antillen.
  • Het onderdeel: landmacht, zeemacht of luchtmacht
  • Beroepsmilitair of dienstplichtige
  • Officier of onderofficier/soldaat
  • Welke gegevens u zoekt

U kunt bij het Nationaal Archief op vele manieren onderzoek doen naar uw voorouders in Suriname. Zo kunt u thuis met behulp van de indexen al heel wat voorwerk doen. Uitgebreide informatie hierover vindt u bij de onderzoeksgidsen met het thema: Ik zoek een inwoner van de voormalige koloniën

In de index van VOC-opvarenden vindt u alle persoonlijke gegevens die er over de gezochte persoon bekend zijn. Op de originele pagina van het scheepssoldijboek kunt u wel meer informatie vinden over zijn loopbaan. U kunt via de bronverwijzing in de index een scan van het scheepssoldijboek bestellen.

Er bestaat ook een index op de overgekomen brieven en papieren van de VOC. Deze vindt u op www.tanap.nl. U kunt de gezochte naam op deze site als zoekterm gebruiken. Wanneer u iets vindt, is dat echter wel een toevalstreffer.

Bij het Nationaal Archief berusten de dossiers van de na-oorlogse rechtspleging, het zogenaamde Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Dit archief is niet openbaar en alleen op bepaalde voorwaarden kan inzage worden verleend. Hoe u een verzoek indient vindt u in de onderzoeksgids Ik zoek iemand in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging.

In bepaalde gevallen is inzage mogelijk, ook al is een archiefstuk nog niet openbaar. Dat is in de Archiefwet geregeld. In de meeste gevallen moet u aan enkele voorwaarden voldoen. Voorbeelden zijn: een bewijs van overlijden van een betrokkene of een bewijs van diens toestemming tot inzage.

Meer informatie vindt u op de pagina over niet- of beperkt openbaar materiaal op nationaalarchief.nl

De database van Australische emigranten is gebaseerd op de papieren collectie emigratiekaarten Australië van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hierin komen niet alle emigranten voor. Een kaart werd alleen opgemaakt als de familie in contact stond met het Nederlands consulaat in Australië. Bovendien werden de kaarten opgemaakt op naam van het gezinshoofd. De namen van meegeëmigreerde echtgenoten en kinderen zijn op zijn kaart bijgeschreven.

Het Nationaal Archief voegt geen familienamen toe aan de database. Ook worden de gegevens niet veranderd of aangepast. De database is een afspiegeling van de afgesloten, papieren, collectie en moet dat ook blijven.

Het Nationaal Archief beheert de archieven van de rechtbanken van de provincie Zuid-Holland tot circa 1989. Wanneer de echtscheiding is uitgesproken vóór 1980 door de arrondissementsrechtbank te Den Haag, Rotterdam of Dordrecht, kunt u een kopie van het vonnis bij het Nationaal Archief opvragen. Dat geldt voor de rechtbanken van Rotterdam en Dordrecht ook voor de periode 1980-1989. Hoe u een kopie kunt opvragen vindt u in de onderzoekgids: Ik zoek het vonnis van mijn echtscheiding.

Bij het Nationaal Archief zijn de uitspraken van de Raad van State tot circa 1995 ondergebracht. U kunt een kopie van een uitspraak opvragen, mits u het dossier- of zaaknummer aan ons kunt doorgeven. Zonder dit nummer is het niet mogelijk een uitspraak terug te vinden. Voor meer informatie kunt de onderzoeksgids Ik zoek een uitspraak van de Raad van State raadplegen.

Wetteksten worden gepubliceerd in het Staatsblad. Dit Staatsblad is ter inzage in wetenschappelijke bibliotheken zoals universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek. Recente wetten kunt u ook vinden op de de website overheid.nl.

Gaat het u om de totstandkoming van een wet? Dan kunt u bij het Nationaal Archief gebruik maken van de archieven van Ministeries. Hierin vindt u stukken die geleid hebben tot het wetsontwerp. Zie bijvoorbeeld het archief van het Ministerie van Justitie: Wettendossiers 1850-1975, archiefinventaris 2.09.47.

Het Nationaal Archief leent regelmatig documenten, tekeningen en kaarten uit aan tijdelijke tentoonstellingen in musea en andere erfgoedinstellingen.
Is uw erfgoedinstelling geïnteresseerd in een bruikleen van het Nationaal Archief? Raadpleeg dan de bruikleenprocedure van het Nationaal Archief.

U kunt een reproductie van een archiefstuk bestellen door het betreffende stuk eerst op te zoeken in de archiefinventaris. Wanneer u het juiste inventarisnummer heeft gevonden, klikt u op de knop In Winkelwagen. Meer informatie over de procedures en tarieven vindt u onder Bestellen van reproducties.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in