Ik zoek een testament

Wanneer u op zoek bent naar een testament kunt u op de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie zoeken in het Centraal Testamenten Register (CTR). In dit register staan alle testamenten geregistreerd die in de periode 1890-1973 zijn opgemaakt. In het CTR vindt u of er een testament is opgemaakt en zo ja, wanneer en bij welke notaris.

Aan de hand van de gegevens die u hebt gevonden in het CTR kunt u het testament zelf achterhalen bij de genoemde notaris of bij zijn opvolger. Het kan ook zijn dat het testament is overgebracht naar een notariële archiefbewaarplaats van het betreffende arrondissement via de arrondissementsrechtbank. Testamenten van vóór 1916 kunnen ook overgebracht zijn naar een openbare archiefbewaarplaats.

Houdt u er rekening mee dat testamenten die nog niet zijn overgebracht naar een openbare archiefbewaarplaats, alleen ter inzage zijn voor belanghebbenden.

Zoekt u een testament uit een andere periode? Bekijk informatie over het zoeken naar een testament dat vóór 1890 of ná 1973 is opgemaakt.

Hoe ga ik te werk?

Het CTR bestaat uit twee kaartsystemen:

• Registratie van testamenten, opgemaakt in de periode 1890-1973, geordend op het geboortejaar van de testateur, en binnen dat jaar geordend op de familienaam.
• Registratie van testamenten, opgemaakt over de periode 1890-1918, geordend op familienaam.

Op een registratiekaartje vindt u de naam, geboorteplaats, geboortedatum, het beroep, de woonplaats en de burgerlijke staat van de testateur. Soms staan ook het adres, de overlijdensdatum en de naam van de echtgenoot of echtgenote vermeld. Verder vindt u de naam en standplaats van de notaris, de datum van de akte en het aktenummer.

De kaartjes van het CTR zijn verfilmd en kunnen in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie worden geraadpleegd. U vindt de cassettes in Kast D13 en D14. Wanneer u op zoekt bent naar een testament van iemand die vóór 1900 is geboren, is het raadzaam om beide series te raadplegen. Voor testateurs geboren ná 1900 is de op geboortejaar geordende serie afdoende.

Wanneer u de inschrijving van het door u gezochte testament hebt gevonden, maakt u een notitie van de naam en standplaats van de notaris, de datum van de akte en het aktenummer.

Is de opgegeven notaris nog in functie? Dan kunt u bij dit notariaat aan de hand van het aktenummer en de datum van de akte het testament opvragen.

Wanneer de notaris niet langer in functie is, zijn er verschillende manieren om zijn opvolger te achterhalen.

1. De snelste manier is via de website van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie: www.notaris.nl. Hier kunt u in het opvolgersarchief zoeken op naam en vestigingsplaats.U kunt ook contact met deze organisatie opnemen: Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, Spui 184, Postbus 16020, 2500 BA Den Haag, 070-3307111, communicatie@knb.nl.
2. In het Nationaal Archief waar testamenten te vinden zijn in de volgende archiefbestanden:

Zuid Holland

• Notariële Archieven

  • Periode vóór 1830: archiefinventaris 3.04.01.

  • Periode 1843-1895: archiefinventaris 3.04.02.

  • Periode 1896-1905: archiefinventaris 3.04.08.

  • Periode 1906-1915: archiefinventaris 3.04.09.

  • Periode 1916-1926: De notariële archieven van Zuid Holland uit deze periode zijn gedeeltelijk bij het Nationaal Archief aanwezig, maar de hierin bevinden zich niet de testamenten. Hiervoor geldt een openbaarheidsbeperking van 100 jaar in plaats van de 75 jaar die voor andere notariële archieven geldt.

• Rechterlijke archieven vóór 1811: 3.03.08
• Weeskamer archieven vóór 1811: 3.04.06

Van deze laatste twee bestanden zijn veel archieven inmiddels overgedragen aan de Zuid-Hollandse gemeente- en streekarchieven. Dat is zeker het geval bij grote steden.

Andere provincies

Voor andere provincies kunt u contact opnemen met de provinciale archiefinstelling van de betreffende provincie.

Voormalige koloniën

• Notariële archieven Suriname 1699-1828,archiefinventaris 1.05.11.14
• Notariële archieven Suriname 1828-1845, archiefinventaris 1.05.11.15
• Archief Nederlandse bezittingen op de Kust van Guinea 1658-1872, archiefinventaris 1.05.13 (inventarisnummers 335-341, 981-991)
• Archieven Curacao, Bonaire en Aruba tot 1928, archiefinventaris 1.05.12.01, vanaf inventarisnummer 794
• Archieven Curacao, Bonaire en Aruba 1929-1845, archiefinventaris 1.05.12.02, vanaf inventarisnummer 749
• Archief Factorij Japan, archiefinventaris 1.04.14
• Archief Verenigde Oostindische Comapgnie, archiefinventaris 1.04.02, inventarisnummers 6847-6929. Op deze testamenten is een namenklapper gemaakt. Deze bevindt zich in archiefinventaris 1.04.14

Andere bronnen

In de studiezaal van het Nationaal Archief vindt u de volgende naslagwerken:

• F.L. Hartlong, Register van Protocollen van notarissen in Nederland ±1550-1915 (Rotterdam 1916). Bibliotheeksignatuur S12 D26
• J.E. Kasdorp, Register van Protocollen der notarissen die in de periode 1916-1993 in functie waren (4e> druk Amsterdam 1993). Bibliotheeksignatuur S12 D27

Voor meer informatie over het Centraal Testamenten Register kunt u terecht op www.centraaltestamentenregister.nl.

Testamenten van voor 1890 en na 1973

Registratie van testamenten vóór 1890

In de zeventiende en achttiende eeuw bestond er nog geen centrale registratie van testamenten. In incidentele gevallen zijn er, per plaats of per notarisarchief, namenklappers gemaakt. Deze verwijzen soms naar testamenten. Voor de provincie Zuid-Holland kunt u het systematisch overzicht van Nadere Toegangen raadplegen in de Studiezaal Verfilmde Bestanden. U kunt ook de toegangen op Zuid-Hollandse notariële archieven raadplegen.

Zuid-Holland, 1806-1927

Voor de periode 1806-1927 kan voor de provincie Zuid-Holland gebruik worden gemaakt van het archiefbestand Memories van Successie (3.06.05). Deze memories werden doorgaans opgemaakt bij overlijden om te bepalen hoeveel succesbelasting de erfgenamen moesten betalen. Uit de memorie blijkt of er een testament is opgemaakt en zo ja door welke notaris en wanneer. Bekijk de onderzoeksgids zoeken naar memories van successie. Voor memories van succes van andere provincies dan Zuid-Holland, dient u contact op te nemen met de betreffende provinciale archiefinstelling.

Ambtenaren, 1814-1958

Voor ambtenaren in de periode 1814-1958 kunt u ook zoeken in het archiefbestand Algemene Rekenkamer, Bureau Vaste Posten, Verklaringen van Erfrecht (2.02.09.04 inventarisnummers 349-688). In deze verklaringen werden erfgenamen aangewezen voor opengevallen nalatenschappen van personen aan wie de staat nog financiële verplichtingen had. Als er ook sprake was van een testament, staat dit in de verklaring vermeld met daarbij de naam en standplaats van de notaris en de datum van de akte. Deze serie verklaringen betreft uitsluitend overheidsdienaren, zoals militairen en ambtenaren. Dit betekent niet dat er van elke overheidsdienaar een verklaring van erfrecht aanwezig is. De verklaring werd alleen opgesteld wanneer het kwartaal- of maandbedrag aan salaris of pensioen nog moest worden uitbetaald.

Registratie van testamenten vanaf 1974

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie registreert de testamenten van na 1974. Een verzoek om informatie kunt u richten aan:

Centraal Testamenten Register,
Postbus 19398
2500 CJ Den Haag.

www.centraaltestamentenregister.nl

Inlichtingen worden alleen verstrekt indien een uittreksel uit het overlijdensregister met betrekking tot de testateur wordt meegestuurd. De verstrekte inlichtingen omvatten de naam en standplaats van de huidige notaris, het aktenummer en de datum van de akte.