gahetNA in het Nationaal Archief

Meerderjarigheidsverklaringen

Een meerderjarigheidsverklaring, ook wel Venia Aetatis genoemd, is een officiële akte van meerderjarigheid. Volgens het Romeinse recht werd een inwoner van Holland op 25 jarige leeftijd meerderjarig.Er waren echter ook minderjarigen die vervroegd meerderjarig verklaard wilden worden. Hiervoor konden meerdere redenen bestaan, zoals het zelfstandig handel willen drijven of het zelfstandig exploiteren van een bedrijf. Zij konden hiertoe een verzoek indienen bij de overheid. Hier vindt u meer informatie over de procedure van een verzoek tot meerderjarigverklaring.

De Venia Aetatis zijn bij het Nationaal Archief te vinden in het archief van de Staten van Holland (archiefinventaris 3.01.04.01). Dit college was ten tijde van de Republiek binnen de grenzen van Holland het hoogste regeringsorgaan. Deze Staten van Holland leverden en registreerden de Venia Aetatis. Deze aktes zijn tegenwoordig een belangrijke bron voor genealogen omdat zij veel informatie bevatten over de geboorte en herkomst van personen.

Hoe ga ik te werk?

Namen

Op de meerderjarigheidsverklaringen in een index gemaakt. Hierin kunt u op naam zoeken. Bij elke naam vindt u de verwijzingen naar jaartallen, de inventarisnummers en de nummers van de resoluties.

Verzoekschriften

De verzoekschriften zelf, inclusief de overlegde bijlagen als doopbewijzen, kopieën uit familiebijbels en verklaringen van verwanten, zijn bewaard in de serie Rekesten om Venia(m) Aetatis voor de jaren 1652-1710 en 1712 en 1794. Deze vindt u in de inventarisnummers 2085-2191.

Aktes

De registraties van de aktes zijn bewaard gebleven over de jaren 1572 tot 1803. Zij zijn op verschillende plaatsen in het Archief van de Staten van Holland te vinden.Vóór 1605 in de serie gedrukte resoluties (inventarisnummers 22-280 en 5001-5279). Van 1605 tot 1611 in de registers op de octrooien verleend door de Staten (inventarisnummer 1590xx) Van 1605 tot 1803 in de registers van de aktes van Venia Aetatis (inventarisnummers 2192-2193).
In het archief van het Hof van Holland (archiefinventaris 3.03.01.01) in het inventarisnummer 4883 en 4883x bevindt zich nog één losse akte en een register van verleende aktes van Venia Aetatis over de jaren 1801-1802. 

Meer informatie over de meerderjarigheidsverklaringen vindt u in het volgende artikel:

Ankum, Hans, 'Cessation de la Minorité; Études sur le status juridique des enfants mineurs dans ‘’histoire de droit privé néerlandais a partir de triezième siècle', in: Tijdschrift voor rechtsgeschiedenis, 44 (1976) pp. 292-335. 

De procedure van een verzoek tot meerderjarigheidsverklaring

Een minderjarige man of vrouw diende een rekest in bij de plaatselijke overheid, vergezeld van een doopbewijs, of verklaring - meest opgemaakt door de vader - over de geboorte. Bij akkoordbevinding door de plaatselijke overheid kon een verzoek bij de Staten van Holland worden ingediend, opnieuw vergezeld van de bewijsstukken. De Staten van Holland namen vervolgens een besluit, op grond van de verklaringen en adviezen van de plaatselijke overheid en verwanten en voogden. Bij een positief besluit verleende de Staten de aanvrager de akte en legden het besluit vast in de registers. Er waren in Nederland enkele steden die van de Staten het recht hadden gekregen om plaatsvervangend deze verklaring, of akte van Venia Aetatis, te verstrekken.

Termen:

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in