Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Leerplichtwet

Tijdbalk: Tijdbalk Nederlandse geschiedenis (500 - 2009)
Date: 1901

Kinderwetje van Van Houten

In de 19e eeuw veroorzaken industrialisatie, bevolkings- en stedengroei sociale problemen. Voor land- en fabrieksarbeiders zijn werkdagen van twaalf uur geen uitzondering. Niet alleen mannen én vrouwen maken lange dagen, ook kinderen doen dat. In 1874 moet de Kinderwet van Samuel van Houten hier verbetering in brengen. De wet, geïnitieerd door het liberale kamerlid Van Houten, verbiedt fabrieksarbeid voor kinderen onder de twaalf. Zij mogen nog wel thuis en op het veld werken.
Oudere kinderen zijn daarmee niet aan  werken ontsnapt. De controle op de naleving van de wet is gebrekkig, zodat kinderarbeid in de praktijk nog veel blijft voorkomen. De invoering van
de leerplicht in 1901 brengt hier, zo'n vijfentwintig jaar later, pas verbetering in.

Leerplichtwet

Deze leerplichtwet bepaalde dat kinderen voortaan zes jaar onderwijs moeten volgen. De wet wordt aangenomen met 50 tegen 49 stemmen. Als graaf Francis Schimmelpenninck, een
antirevolutionair kamerlid en tegenstander van de leerplicht, niet van zijn paard was gevallen, had de leerplicht nog veel langer op zich laten wachten. ‘Het paard was verstandiger dan de meester’, zeiden voorstanders van de wet. De merendeels christelijke tegenstanders willen dat met de leerplicht ook de subsidiëring van christelijke scholen wordt ingevoerd. Dit laatste gebeurt pas in 1917.

Ook nog

Overigens krijgt Nederland in 1901 nog een andere belangrijke wet, de Woningwet, ofwel ‘de moeder’ van alle wetgeving op het gebied van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. Gemeenten mogen nu eisen stellen bij de bouw van woningen en huizen onbewoonbaar verklaren.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in