Nationaal Archief. Search the collection of the Dutch National Archives

Karel V landsheer van de Lage Landen

Timeline: Tijdbalk Nederlandse geschiedenis (500 - 2009)
Date: 1506

Nog in het jaar van haar opvolging (1477) trouwde Maria van Bourgondië, gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen, met Maximiliaan van Habsburg. Toen zij in 1482 stierf, kon Maximiliaan slechts als regent optreden: hun zoontje Filips de Schone was immers erfgenaam.

Karel erft titels in de Lage Landen van zijn vader Filips de Schone

Nadat zijn vader in 1493 tot Rooms Koning en Keizer verkozen was, werd Filips in 1494 formeel de landsheer in de Nederlanden. Door zijn huwelijk met Johanna van Aragon-Castilië in 1496 en het overlijden van andere pretendenten erft hun in 1500 geboren

zoon Karel een immens gebied. Een toch nog onverwacht succes van een ingenieuze

huwelijkspolitiek. De eerste erfenis valt Karel ten deel als hij in 1506, na de dood van zijn vader, alle landsheerlijke titels in de Lage Landen erft.

Uitbreiding van de macht in de Nederlanden

Vanaf 1515 is Karel V bezig de noordoostelijke gewesten van de Nederlanden aan het Bourgondisch-Habsburgse machtsblok toe te voegen. Na Friesland (in 1515 en 1524) volgen Utrecht en Overijssel (1528), Groningen en Drenthe (1536) en het sluitstuk wordt Gelre en Zutphen in 1543.

 

De overgang van deze landsheerlijkheid van hertog Willem van Kleef op keizer Karel V wordt bezegeld in een legertent voor Venlo en heet dan ook het Tractaat van Venlo. De formele gang van zaken is dat de hertog zijn onderdanen ontslaat van de eed van trouw en vervolgens de vertegenwoordigers van Gelre en Zutphen dezelfde eed afleggen aan de
nieuwe landsheer. Deze bevestigt dan alle privileges die Gelre en Zutphen in het verleden hebben verworven. Een belangrijke bepaling is natuurlijk de belastingheffing. De keizer mag zijn land alleen schattingen opleggen als de bannerheren, ridderschap en steden daarin  toestemmen.

gahetNA is a website of the Society for the Nationaal Archief in cooperation with the Nationaal Archief and Spaarnestad Photo.
Advanced
Search in collections
Search in: