gahetNA in the National Archives

Gedeputeerden Haarlem

3.01.09
W.E. Meiboom
Nationaal Archief, Den Haag
1989
cc0
This finding aid is written in Dutch.

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.01.09
Author: W.E. Meiboom
Nationaal Archief, Den Haag
1989
CC0

Periode:

1589-1787
merendeel 1603-1787

Omvang:

9.40 meter; 1296 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een klein gedeelte is gesteld in talen als het Frans, het Duits, het Latijn en het Zweeds.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte documenten. Kennis van het 17e en 18e eeuwse handschrift is noodzakelijk.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van de Gedeputeerden van Haarlem ter Dagvaart van de Staten van Holland bevat stukken betreffende de onderwerpen die werden behandeld tijdens de dagvaarten. De onderwerpen lopen uiteen van financiële aangelegenheden zoals het verbeteren van de opbrengsten van belastingen, octrooien voor de verlenging van de plaatselijke loterijen en faillissementen tot stukken betreffende de diverse geloofsovertuigingen zoals de verschillende stromingen binnen het protestantisme, van het katholicisme en van Joodse aangelegenheden. Andere onderwerpen die ook voorkomen in het archief zijn militaire aangelegenheden, stukken betreffende de waterstaat, handelsaangelegenheden en juridische aangelegenheden.

Archiefvormers:

  • Gedeputeerden van Haarlem ter Dagvaart

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Verantwoording van de bewerking

Ordening van het archief

Het grootste probleem bij het inventariseren was de ordening van de stukken. Dit kwam door de complexiteit van het archief. Al snel bleek, dat de gedeputeerden van Haarlem zich hadden beziggehouden met een groot aantal onderwerpen. Veel stukken betreffen justitiële zaken, wellicht als gevolg van het voorzitterschap van Haarlem van de commissie van justitie. Maar het was onmogelijk om voor het gehele archief te achterhalen als lid van welke commissie de gedeputeerden de stukken ontvangen hadden. Dit werd mede veroorzaakt door het feit dat in de resoluties vaak alleen vermeld stond dat stukken "commissoriaal" gemaakt werden, zonder vermelding van de commissie die het moest behandelen. Daarnaast kwam het ook voor dat op de stukken de naam stond van de commissie die de zaak moest behandelen, maar het gebeurde ook dat was volstaan met "omme de heren van Haarlem". Gebleken is dat laatstgenoemde soort stukken ook wel degelijk toe te schrijven zijn aan commissies, en dat deze niet ter informatie aan de gedeputeerden van Haarlem toegezonden werden.

Oorspronkelijk had het archief een eigen oude ordening. Immers hiervoor was al sprake van de loketkast. Dit blijkt bovendien uit de eigentijdse inventarissen.( Zie noot 13. ) Maar helaas is deze indeling van de stukken door verhuizingen in de negentiende eeuw naar Haarlem en weer terug naar Den Haag alsmede door de inventarisatie in de jaren dertig verloren gegaan. Het bleek onmogelijk deze oude orde te herstellen. Om deze reden is gekozen voor de vervaardiging van een geheel nieuwe indeling.

Besloten werd de stukken naar onderwerp in te delen. De volgorde van de hoofdrubrieken is alfabetisch, mijns inziens een minder subjectieve indeling dan naar belangrijkheid.

Voor de indeling in hoofdrubrieken en subrubrieken is gebruik gemaakt van een groot aantal hulpmiddelen:

De hoofdindeling is vooral gebaseerd op die van de inventarissen van het archief van raadpensionaris Pieter van Bleiswijk en van de Aanvulling op het archief van de Staten van Holland na 1572. ( W.E. Meiboom, Archief van Pieter van Bleiswijk, 1772-1787, (voorlopige inventaris), `s-Gravenhage, 1982 en R. Kramer, W.E. Meiboom, Aanvulling op de archieven van de Staten van Holland en West-Friesland en van Gecommitteerde Raden in het Zuiderkwartier en op daarmee samenhangende archieven, 1572-1795, (voorlopige inventaris), `s-Gravenhage , 1985. )

Voor de indeling binnen de verschillende rubrieken is gebruik gemaakt van literatuur en kennis van anderen:

  • De indeling in belastingsoorten in de rubriek "financiële zaken" is ontleend aan het schema in A.C. de Vrankrijker, Geschiedenis van de belastingen, Bussum, 1969, p. 51.
  • De indeling van de rubriek "juridische zaken" is voornamelijk ontleend aan de inhoudsopgave van de Catalogus van de bibliotheek van het Ministerie van Justitie, 's-Gravenhage 1946-1950, samengesteld door W.A. Kelder. 2 delen.
  • De indeling van de rubriek "kerkelijke zaken" is gebaseerd op O.J. de Jong, Nederlandse kerkgeschiedenis, Nijkerk, 1972.
  • De indeling van de rubriek "waterstaat" is gebaseerd op informatie verstrekt door J. de Jong, die tijdens een gedeelte van de inventarisatie van dit archief medewerker inventarisatie was bij het Rijksarchief in Zuid-Holland en die o.a. belast was met het inventariseren van de archieven van Rijkswaterstaat in de negentiende en twintigste eeuw.
  • Incidenteel is gebruik gemaakt van indelingsschema's voorkomend in de Basis Archiefcode van de VNG uit 1982.

Het moge duidelijk zijn, dat waar de inhoud van de stukken vaak zeer complex was, het regelmatig mogelijk was de stukken in diverse rubrieken te plaatsten. Getracht is zo logisch mogelijk voor het belangrijkste gezichtspunt te kiezen. Zo staan nalatenschappen van joden, aangezien hun religie in dit geval niet ter zake deed, in de rubriek juridische aangelegenheden onder de subrubriek nalatenschappen. Verzoeken van katholieke parochies om belastingvermindering c.q. kwijtschelding staan niet onder katholieke aangelegenheden, maar onder de desbetreffende subrubriek in de rubriek financiële zaken en zo verder.

In een beperkt aantal gevallen, is verwezen naar andere rubrieken zodat stukken onder meer gezichtspunten terug te vinden zijn.

Bij het nakijken van de beschrijvingen van mw. Meilink is er een aantal aangetroffen, waarbij geen archiefstukken meer gevonden konden worden. Twee nummers zijn weer teruggevonden in de collectie afgedwaalde stukken van de Eerste Afdeling (Centrale overheidsarchieven tot 1796).( Deze stukken bevinden zich in: Algemeen Rijksarchief, Eerste Afdeling, Collectie afgedwaalde stukken van de Eerste Afdeling: Onder inv. nr. 10: Brieven en journaal van Cornelis van Beeck van zijn reis naar de kust van Guinee, 1732, net. Onder inv. nr. 69: Stukken betreffende verzoeken om geldelijke ondersteuning van de kolonisatie aan de rivier de Wiapoco in Guyana door ds. John Price a Apricus en zijn vol-gelingen, 1675, 1676, klad, net en afschriften. )Mogelijk zijn deze stukken meegenomen door mw. Meilink toen ze van de Derde Afdeling overging naar de Eerste Afdeling. De overige moeten als verloren gegaan worden beschouwd.( Zie voor de oude nummering en de beschrijvingen van de verloren gegane stukken: Het dossier over het archief onder nummer 3.01.09 in het archief van het Rijksarchief in Zuid-Holland. )

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Comments by visitors

Post new comment
Fields marked with an asterisk sign (*) are obligatory fields
The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Allowed HTML tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr> <span>
  • Converts capital HTML tags to lower case HTML tags e.g. <A> to <a>.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
www.gahetna.nl is a website of the National Archives of The Netherlands in cooperation with the Society for the National Archives and Spaarnestad Photo.
Advanced
Search in collections
Search in: