gahetNA in the National Archives

Ordedienst/Bevelhebber Ned. Strijdkrachten (ODS/BS)

2.13.137
E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006
cc0
This finding aid is written in Dutch.

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.137
Author: E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006
CC0

Periode:

1940-1956
merendeel 1941-1956

Omvang:

196,40 meter; 4835 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands en het Engels.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De zeer omvangrijke archieven van de Ordedienst (OD) en de Binnenlandse Strijdkrachten bevatten een gedetailleerd overzicht van de activiteiten van beide organisaties tijdens en na de Tweede Wereld Oorlog. Stukken m.b.t. de OD zijn bijvoorbeeld, signalementenbladen, stukken betreffende een schietincident op de Dam, evenals tekeningen en foto's van objecten en militair materieel, alsook rapporten en correspondentie, radio- en telefoonverkeer, onderzoeken, evenals administratie en stukken aangaande de organisatie van de OD en haar verschillende onderdelen.
Vervolgens zijn documenten aanwezig aangaande de totstandkoming van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (BS) en de vorming van de Stoottroepen. Er zijn stukken over de bevelvoering, organisatie, inlichtingendienst en tenslotte opheffing van de BS.
Ook zijn er stukken nagelaten door C. Tonnet, die betrekking hebben op zijn spionage- en inlichtingenwerk voor de OD. Tenslotte bevat het archief grote series persoonsdossiers van personen die in dienst zijn geweest van de OD, de BS en het Militair Gezag, of waarvoor deze organisaties belangstelling hebben getoond.

Archiefvormers:

  • Binnenlandse Strijdkrachten (NBS)(BS)
  • Ordedienst (OD)

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Selectie en vernietiging

Verantwoording van de bewerking

Algemeen

In 1989 is het correspondentie gedeelte van de archieven van de OD en BS overgebracht naar het voormalig Centraal Archievendepot in Rijswijk. Bij het voormalig BRIOP in Kerkrade is achtergebleven een grote hoeveelheid personeelsdossiers van medewerkers bij de OD en BS. Deze p-dossiers waren bij de eerste bewerkingsslag nog uitgezonderd en daarom in eerste instantie niet opgenomen in deze inventaris. De reden hiervoor was dat er in de loop van de jaren een vermenging met persoonsgegevens van de OD, BS, MG en de eerste jaren na de 2e Wereldoorlog van de Koninklijke Landmacht heeft plaatsgevonden. Verder maakte ook dat de grote hoeveelheid aanvragen voor (invaliditeits) pensioenen het vooralsnog niet mogelijk maakte om een zuivere lijst te maken. De noodzaak om dit voor de geschiedenis belangrijke archief toch ook over te dragen aan het NA maakte dat er besloten was om in 2008 een tweede bewerkingslag te maken. Van belang was dat de voortgaande leeftijd van betrokkenen en een verdergaande automatisering het aantal verzoeken om informatie significant heeft doen afnemen. Er zou echter een zeer tijdrovende actie ondernomen moeten worden om de vermengde archiefbescheiden, voor zover dit zelfs mogelijk was, te selecteren en te scheiden naar de oorsprong. Omdat soms niet duidelijk is welke archiefvormer bepaalde documenten opgemaakt heeft is besloten om het archief tot begin jaren ‘50 in tact te laten. Voor de onderzoeker is het ook makkelijker en relevanter dat over deze periode al de te bewaren persoonsgegevens samenblijven en opgenomen zijn in deze inventaris. De afgescheiden niet relevante archiefbescheiden zijn retour gegaan naar Kerkrade. Gezien de samenhang met deze inventaris is in overleg met het NA besloten om het bestand op te nemen in onderhavige inventaris. Gezien de bijzondere periode zijn bij deze laatste bewerking geen stukken vernietigd en alleen dubbelen verwijderd.

Dit archiefdeel heeft een omvang van 349 strekkende meter [noot DjK; bij ontvangst Nationaal Archief van deze aanvulling in januari 2011 was dit 133 meter!]

Sectie V

Hoe het archief van de sectie V oorspronkelijk gestructureerd was is niet bekend, en dit kon ook niet meer achterhaald worden.

Het archief was bij aanvang van de herinventarisatie geordend naar onderwerp. Verder waren de situatie- en perspectieftekeningen in een aantal series geplaatst. Besloten werd, de aangetroffen orde als uitgangspunt bij de beschrijving te nemen.

De series situatie- en perspectieftekeningen zijn aangevuld met tekeningen welke werden aangetroffen buiten de series.

Verder werden van dit archief afgedwaalde stukken welke werden aangetroffen in de collectie OD uit deze collectie verwijderd en wederom ingevoegd in onderhavig archief.

Dit archief heeft een omvang van 2,9 meter.

Stukken afkomstig uit de collectie generaal-majoor H. Koot, 1942-1955, 1958

In de collectie generaal-majoor H. Koot, 1942-1955, 1958 zijn archiefbescheiden aangetroffen die van deze collectie zijn afgescheiden en zijn opgenomen in het archief Binnenlandse Strijdkrachten en het centraal afwikkelingsbureau BS. Het betreft hier stukken ontvangen en opgemaakt door Koot in zijn functie als Commandant Binnenlandse Strijdkrachten.

Het archief gevormd door H. Koot als commandant Binnenlandse Strijdkrachten (1944-1945 ) is afgescheiden van de collectie en is gevoegd in het archief van de staf BNS.

De archiefbescheiden, gevormd door majoor E.H.M. Hoogenweegen, hoofd bureau X van het Centraal Afwikkelingsbureau Binnenlandse Strijdkrachten (1945-1946) zijn ook afgescheiden van de collectie en zijn gevoegd in het archief van het CAB-BS.

Collectie Ordedienst

De vermenging van verschillende archieven en documentatie was zodanig dat het niet meer mogelijk was de verschillende archieven af te scheiden. Met als uitgangspunt de bestaande plaatsingslijst, die is opgemaakt in oktober 1986 is door een medewerker van het Bureau Registratie en Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP) van het ministerie van Defensie te Kerkrade, getiteld Inhoudsopgave documentatie O.D., zijn de (summiere) inhoudsomschrijvingen omgevormd tot formele beschrijvingen, met vermelding van de looptijd. De aangetroffen omslagen zijn daarbij zo veel mogelijk gehandhaafd.

De Collectie OD is geordend naar de organisatie van het AHK-OD. De bestaande omslagen zijn zoveel mogelijk intact gelaten.

Er is een concordantie gemaakt van de oude omslagnummers (de A-nummers) naar de nieuwe inventarisnummers.

Afwikkeling van de Binnenlandse Strijdkrachten

De oorspronkelijke orde van deze archieven is in de loop der jaren aanzienlijk verstoord. Bij aanvang van de bewerking eind 2004 werd geconstateerd dat series waren verstoord en bij het beschrijven was slechts met grote moeite te achterhalen wie de oorspronkelijke archiefvormer was. Getracht is zoveel als mogelijk de oude orde te herstellen en archiefvormers te onderkennen. Toch kan niet volledig gegarandeerd worden dat dit in alle gevallen correct gebeurd is. Het kan dus voorkomen dat stukken ongewild onder een verkeerde afdeling en/of beschrijving zijn geplaatst.

Voor archiefstukken waar ondanks naspeuringen niet meer van kon worden achterhaald in welk gewest en door welke functionaris of bureau ze oorspronkelijk zijn ontvangen of opgemaakt is in elke afdeling een categorie diverse archiefvormers opgenomen waaronder deze stukken konden werden geplaatst.

Ordening van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Comments by visitors

l.s,

graag wil ik u via deze weg vragen om informatie over mijn grootvader p.schuringa(geb27-08-1889 en overl18-03-1956)welke volgens zeggen van mijn moeder opgeroepen is geweest tydens de mobilisatie van 1913/1914;hij vervaardigde in die tyd veel houtsnijwerk(wat goed bewaard is gebleven en volgens mn moeder in militaire dienst is gemaakt toen hij ver van huis(dokkum)was gelegerd vlak voor de oorlog;aangezien hij in 1939 reeds 50 jaar was moet dat dus tydens de mobilisatie voor de 1e wereldoorlog zijn geweest.) ik ben nu al enkele jaren bezig met een stamboom-onderzoek en wil graag een mooi familieboek daarover gaan maken met daarin zoveel mogelijk juiste informatie:hij was altyd timmerman maar ook die tyd boven beschreven hoort erbij.
dus mocht zijn naam op een of andere manier in dearchieven voorkomen dan zou ik heel graag daar een copie van ontvangen voor in mijn boekje,

in afwachting van uw antwoord
vr.gr
s.kooistra,9271je nr 2 zwaagwesteinde,
koois542[at]planet.nl

Post new comment
The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Allowed HTML tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Converts capital HTML tags to lower case HTML tags e.g. <A> to <a>.
gahetNA is a website of the Society for the Nationaal Archief in cooperation with the Nationaal Archief and Spaarnestad Photo.
Advanced
Search in collections
Search in: