gahetNA in het Nationaal Archief

Registratie vanaf 1921

Algemeen

Iedere onderneming wordt sinds 1921 ingeschreven in het Handelsregister. Het Handelsregister wordt bijgehouden door de Kamer van Koophandel in het gebied waar de onderneming gevestigd is. Van iedere onderneming die in het Handelsregister is ingeschreven wordt een dossier aangelegd. Dat dossier bevat een aantal gegevens over de onderneming. Verandert er iets aan de structuur, de rechtsvorm, de taakstelling enz. van de onderneming, dan wordt dat in het dossier verwerkt. Wordt een onderneming opgeheven, dan wordt het dossier doorgehaald. Dat gebeurt ook als een onderneming verplaatst wordt naar een gemeente buiten het werkgebied van de desbetreffende Kamer van Koophandel of als een bedrijf een nieuwe rechtsvorm krijgt of op een andere manier sterk verandert. Doorgehaalde dossiers gaan na enige tijd (doorgaans na twintig jaar) naar een rijksarchief in de hoofdstad van de desbetreffende provincie.

Wat vindt u in de dossiers van het Handelsregister?

  • korte omschrijving van de onderneming
  • handelsnaam
  • rechtsvorm (eventueel met een exemplaar van de statuten)
  • volledig adres
  • gegevens over eigenaren, bestuurders, vennoten, commissarissen en procuratiehouders

Als in een van deze gegevens verandering komt, dan wordt dat in het dossier vermeld. Een dossier van het Handelsregister bevat geen stukken als brieven, foto's of lijsten van personeelsleden. In het secretariaatsarchief van een Kamer kunnen dergelijke aanvullende gegevens echter wel aanwezig zijn. Het secretariaatsarchief van de Kamer van Koophandel Haaglanden bevat zelfs een aparte serie 'Correspondentiedossiers' met nadere gegevens over tal van bedrijven. Deze dossiers kunnen worden opgevraagd op de studiezaal van het Nationaal Archief. Bij het aanvragen van een 'Correspondentiedossier' over een onderneming maakt u gebruik van dezelfde codegegevens als van het 'echte' dossier.
Aangezien de 'Correspondentiedossiers' veelal gegevens bevatten betreffende nog levende personen, is er een beperking op de openbaarheid van deze dossiers. Dit houdt in dat voor het aanvragen van de raadpleging van deze dossiers eerst ontheffing van deze beperking moet worden gevraagd aan de directeur van het Nationaal Archief.

Misschien bestaat het eigen historisch archief van het desbetreffende bedrijf nog wel. Als een bedrijf zelf echter niet meer bestaat, is de kans ook groot dat het archief niet bewaard is gebleven.

Soms is de opheffing van een bedrijf een gevolg van faillissement. In dat geval is in het dossier het vonnis vermeld waarin die faillietverklaring is uitgesproken. Aan de hand van dat gegeven kunt u naar faillissementsdossiers zoeken in de archieven van arrondissementsrechtbanken. Deze dossiers bevatten gegevens over de onderneming, zoals de oorzaak van het faillissement, de schuldeisers en dergelijke. Meer informatie over het zoeken naar faillissementen vindt u in de onderzoeksgids Ik zoek een faillissement in rechtbankarchieven vanaf 1811.

welke bedrijven?

Van ieder bedrijf - ook een eenmanszaak - wordt sedert 1921 in het Handelsregister een dossier bijgehouden, behalve van overheidsbedrijven, landbouwbedrijven (wel weer als het een NV of een BV is) en straathandel. In het Handelsregister worden alle bedrijven opgenomen die hun zetel in Nederland hebben, ook filialen of bijkantoren van buitenlandse bedrijven.

Ook van bedrijven die in 1921 - toen het Handelsregister werd ingericht - al bestonden, is een dossier aangelegd. De handelsregistersdossiers die in de rijksarchieven bewaard worden zijn doorgehaald. Dat wil overigens niet altijd zeggen dat het desbetreffende bedrijf niet meer bestaat. Bij sommige Kamers van Koophandel is de werkwijze van de afdeling Handelsregister zó, dat een dossier ook wel eens wordt doorgehaald als een bedrijf een nieuwe rechtsvorm krijgt of op een andere wijze sterk verandert. Er wordt dan tevens een nieuw dossier aangelegd. Het doorgehaalde dossier gaat na enige tijd (doorgaans twintig jaar) naar een rijksarchief.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in