gahetNA in het Nationaal Archief

Registratie 1811-1921

Vóór 1921 werden door de rechtbanken en kantongerechten alleen registers bijgehouden van vennootschappen en niet van andere bedrijven. Wanneer een vennootschap werd opgericht, werd daarvan een akte opgemaakt die vanaf 1811 bij een rechtbank van het desbetreffende arrondissement gedeponeerd werd en daar in een register ingeschreven, het zogenaamde Vennootschapsregister. Een dergelijke akte bevat gegevens over het doel van de onderneming, de aandeelhouders, het maatschappelijk kapitaal, de directie, de raad van commissarissen en de bevoegdheden van verschillende personen. Bij wijziging en opheffing werd ook een akte opgemaakt. Ook die werd in het register opgenomen.

De archieven van gerechtelijke instellingen met een regionale taak zijn te vinden in de rijksarchieven in de provinciehoofdsteden. Het Rijksarchief Zuid-Holland maakt deel uit van het Nationaal Archief. Hier worden de archieven van Zuid-Hollandse rechtbanken van koophandel (1811-1838), rechtbanken van eerste aanleg (1811-1838), arrondissementsrechtbanken (na 1838) en kantongerechten (na 1838) bewaard.

  • Let opvan het archief van de rechtbank Den Haag vanaf 1838 zijn tengevolge van het bombardement van het Bezuidenhout in 1945 alleen de strafzaken bewaard gebleven.

Er is een onderscheid te maken tussen de registratie voor en na 1838. Men zie terzake:

  • C. Venema m.m.v. R. Huijbrecht, Inventaris van de archieven van de Arrondissementsrechtbanken en de Parketten van de officieren van justitie in Zuid-Holland 1838-1940. Den Haag 1993
  • R. Huijbrecht (red.), Werkboek Rechterlijke Archieven 1838-1940, Den Haag 1991 (2e druk).

1811-1838

Akten van vennootschap

Akten van vennootschap - met uitzondering van NV's - werden gedeponeerd bij de rechtbanken van koophandel.

  • vennootschap onder firma, een commanditaire vennootschap (cv) of een commanditaire vennootschap op aandelen (cvoa).

De akte van oprichting moest binnen veertien dagen worden geregistreerd bij de griffie van de rechtbank van koophandel binnen het arrondissement waar de onderneming was gevestigd.

  • onderneming met meer vestigingen

Ook bij de rechtbanken van koophandel in de arrondissementen waar de overige vestigingen zich bevonden werd de akte ingeschreven.

  • naamloze vennootschap

Voor de oprichting van een NV was vooraf toestemming nodig van de regering. De oprichtingsakten van naamloze vennootschappen hoefden niet bij de rechtbank van koophandel te worden gedeponeerd. In het begin van de negentiende eeuw werd de rechtsvorm van naamloze vennootschap nog weinig gebruikt.

Onderzoek in de studiezaal

Indien nodig dient u eerst na te gaan onder welke rechtbank van koophandel een bepaalde gemeente valt. Niet ieder arrondissement had zijn eigen rechtbank van koophandel. In dergelijke gevallen werden deze taken uitgevoerd door de rechtbank van eerste aanleg. Men vindt de desbetreffende series registers dan in het archief van die rechtbank. U vindt de serie akten van vennootschap dus of in het archief van de rechtbank van koophandel of in het archief van de rechtbank van eerste aanleg.

1838-1921

Akten van vennootschap

Akten van vennootschappen, ook van naamloze vennootschappen, werden gedeponeerd bij de arrondissementsrechtbank of bij een kantongerecht. Ook akten waarbij statuten werden gewijzigd of waarbij een vennootschap werd ontbonden werden bij de rechtbank of het kantongerecht gedeponeerd.

Onderzoek in de studiezaal

Indien nodig dient u eerst na te gaan onder welke rechtbank een bepaalde gemeente valt. In de inventarissen van arrondissementsrechtbanken en kantongerechten is een rubriek "Buitengerechtelijke zaken" opgenomen. Hiertoe behoren ook de gedeponeerde vennootschapsakten, die een aparte serie vormen. De akten zijn in chronologische volgorde ingeschreven. Vaak is een namenklapper op deze akten gemaakt. In dat geval vindt u de akte ook snel als de datum niet bekend is. Men zie terzake de bovengenoemde publicaties (Inventaris en Werkboek).

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in