gahetNA in het Nationaal Archief

Achtergrond

Deze index verwijst naar de serie Overgekomen brieven en papieren in het archief van de VOC 1.04.02. Deze overgekomen papieren zijn in het archief per plaats, maar voornamelijk op datum opgeborgen. Wie op zoek is naar een bepaalde persoon of gebeurtenis, zal dan ook moeten weten wanneer de zaak speelde om stukken te kunnen vinden.

Om het onderzoek makkelijker te maken, zijn in het kader van het programma TANAP de overgekomen brieven en papieren van de Kamer Zeeland per stuk beschreven. Er werd gekozen voor de Kamer Zeeland omdat deze serie het meest volledig bewaard is gebleven. Waar stukken ontbraken is de index aangevuld met de serie overgekomen brieven en papieren van de Kamer Amsterdam. Deze beschrijvingen zijn opgenomen in deze index en doorzoekbaar. Een precies overzicht van de inventarisnummers die beschreven zijn, vindt u op de website van TANAP onder Reference Codes.

Overgekomen brieven en papieren

De brieven, dagregisters, missiven en resoluties die vanuit Azië en Afrika naar de kantoren van de VOC in Nederland werden gestuurd, worden nu aangeduid met de term overgekomen brieven en papieren. Deze overgekomen bescheiden zijn de belangrijkste bron voor de geschiedenis van de Nederlandse activiteiten in het octrooigebied. Voorts bevatten zij een schat aan gegevens betreffende de Aziatische geschiedenis. Twee grote series van dergelijke bescheiden zijn nog aanwezig: een in het archief van de kamer Amsterdam en een tweede in het archief van de kamer Zeeland.

TANAP

Het Nationaal Archief startte in 2000 samen met archiefdiensten in Indonesië, Sri Lanka, India en Zuid-Afrika het programma Towards a New Age of Partnership (TANAP). Deze landen maakten in het verleden onderdeel uit van het handelsgebied van de VOC. Gezamenlijk is gewerkt aan het behoud en het toegankelijk maken van het archiefmateriaal. Het programma werd in 2007 afgesloten.

De kerndoelstelling van TANAP was het bevorderen van internationale samenwerking op het gebied van verantwoord beheer van gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Het programma richtte zich daartoe op behoud, ontsluiting en beschikbaarstelling van archieven van de VOC in Europa, Afrika en Azië. Teven werd het onderzoek naar de vroegmoderne economische en sociale transformaties in deze werelddelen op basis van VOC-archieven gestimuleerd. Het programma is in 2007 officieel afgesloten.

Geschiedenis van de archiefvormer: 

De in 1602 opgerichte Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) is van alle handelscompagnieën uit de zeventiende en achttiende eeuw ongetwijfeld de meest succesvolle geweest. De VOC slaagde er spoedig na haar oprichting in de Portugezen, die al een eeuw eerder hun handelsimperium in Azië gevestigd hadden, ver terug te dringen en als mededinger in de Europees-Aziatische handel nagenoeg uit te schakelen. De voornaamste concurrent van de VOC, de in 1600 in Londen gevormde East India Company (EIC), ontbrak het aanvankelijk aan financiële draagkracht, organisatorisch vermogen en steun van de overheid om voldoende tegenspel te bieden aan de Nederlandse Compagnie. Pas aan het einde van de zeventiende eeuw werd de EIC een werkelijk geduchte concurrent, die vervolgens in de loop van de achttiende eeuw de VOC op verschillende terreinen voorbij zou streven. Toch bleef de VOC als handelsorganisatie tot aan het einde van haar bestaan in 1800 de grootste van de Aziatische compagnieën.

De structuur van de VOC-archieven volgt in grote lijnen die van de organisatie van de Compagnie in de Republiek. De archivalia van de zes VOC-kamers vormen de zes hoofdarchieven. De archieven van de kamer Amsterdam en de kamer Zeeland zijn, qua inhoud en omvang, ontegenzeggelijk de belangrijkste. In die twee kamerarchieven is het meest van de interne organisatie terug te vinden.

De uit Indië overgekomen bescheiden zijn de belangrijkste bron voor de geschiedenis van de Nederlandse activiteiten in het octrooigebied. Voorts bevatten zij een schat aan gegevens betreffende de Aziatische geschiedenis. Twee grote series van dergelijke bescheiden zijn nog aanwezig: een in het archief van de kamer Amsterdam en een tweede in het archief van de kamer Zeeland.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in