gahetNA in het Nationaal Archief

Bronnen

Accountability: 

Wij geven hier eerst een droge opsomming van de archiefbestanddelen uit het Oud Archief van de Burgerlijke Stand van Suriname, die (op microfiche) zijn gebruikt voor de samenstelling van de database. De volgorde is die van de erbij vermelde inventarisnummers. Voor een compleet overzicht van het genoemde archief: zie toegang 1.05.11.16 van het Nationaal Archief te Den Haag.

Voorts vindt u hier voor de vier onderdelen (tabellen) van de database een nadere beschrijving van de voor de database (op microfiche beschikbare) gebruikte archiefbronnen.

Gebruikte inventarisnummers

Uit de burgerlijke ondertrouwboeken:

1-4 Registers van aangiften tot ondertrouw, gedaan ten overstaan van Raden van Politie. 1742-1817. 4 delen.

 

1Gereformeerden. 1747-1766 april. N.B. In dit deel komen ook voor aangiften tot ondertrouw waarbij één van de partijen non-conformist was. Dergelijke aangiften zijn ook te vinden in het hieronder volgende nummer 3. Met later vervaardigde alfabetische naamwijzer van bruidegoms. 
2Gereformeerden 1766 mei -1801. Met later vervaardigde alfabetische naamwijzer van bruidegoms.
3'Non-conformisten' (luthersen, katholieken, etc.). 1742-1767. N.B. Zie de noot bij nummer 1. Met later vervaardigde onvolledige alfabetische naamwijzer van bruidegoms.
4 'Non-conformisten' (luthersen, katholieken, etc.). 1768-1817.

Uit de kerkboeken:

9'Generael Kerckeboek van Suriname', bevattend inschrijving van gedoopten, getrouwden en aangenomen lidmaten door de Nederduitse en Franse predikanten van de hervormde kerk in Paramaribo, Beneden en Boven-Commewijne, Perica en Thorarica. 1688-1730. 1 deel. N.B. Over 1688 - 1725 is dit deel een afschrift van de originele kerkboeken.
10'Generael Kerckeboek van Suriname', bevattend afschriften van akten van doop door de Nederduitse en Franse predikanten van de hervormde kerk in Paramaribo, Beneden-Commewijne, Cottica en Perica. 1770-1792. 1 deel.

 Uit de kerkelijke boekhouding:

23Rekeningen van kerkmeesters in Paramaribo, in Beneden-Commewijne en in Cottica-Perica, o.a. wegens ontvangst van kerkgerechtigheid voor begraven. 1723-1740. 1 deel.
24-29Grootboek van de boekhouder van de kerk in Paramaribo wegens ontvangst van kerkgerechtigheid, o.a. voor begraven en bekendmaking overlijden. 1752-1789. 6 delen. N.B. Met alfabetische naamwijzer per deel. 24 1752-1756. 25 1757-1765. 26 1766-1776. 27 1777-1781. 28 1782-1785. 29 1786-1789.
35-36Journaal van ontvangst van kerkgerechtigheid o.a. wegens begraven, volgens de kerkboeken van Paramaribo, Commewijne en Cottica-Perica. 1756-1774 juli. 2 delen. 35 1756-1763. 36 1766-1774 juli.
39Grootboek van ontvangst van kerkgerechtigheid in Cottica-Perica, o.a. wegens begraven. 1749-1753. 1 deel. N.B. Met alfabetische naamwijzer.

Tabel lidmaten

Binnen het Oud Archief van de Burgerlijke Stand van Suriname zijn gereformeerde lidmatenregisters alleen te vinden in inventarisnummer 9: het generaal kerkboek 1688-1730. Generaal wil zeggen: betrekking hebbend op heel Suriname, dus Paramaribo en de divisies in het buitengebied. In dit kerkboek zijn als afzonderlijke lidmatenregisters aanwezig het register van Paramaribo en de registers van de divisies Beneden en Boven-Commewijne en Perica. De registers zijn integraal in de database ingevoerd. Er zijn geen lidmatenregisters (meer) aanwezig van latere jaren.

Tabel dopen/geboorten

Voor doopgegevens is eveneens gebruik gemaakt van inventarisnummer 9: het generaal kerkboek 1688-1730. Het kerkboek bestaat namelijk per divisie uit 3 registers: lidmaten, dopen en huwelijken. Het register bevat 1020 doopaantekeningen. Alle doopgegevens zijn volledig overgenomen, behalve sporadische aantekeningen in de marge over de afgifte van doopcedels (uittreksels, vgl. modern 'doopceel'). Deze aantekeningen zijn niet overgenomen.

Het kerkboek 1731-1769 schijnt bij de stadsbrand van Paramaribo van 1832 verloren te zijn gegaan. (informatie C. McLeod). In de database ontbreken derhalve de doopgegevens over deze jaren!

Voor de volgende jaren kon gebruik worden gemaakt van inventarisnummer 10: het generaal Kerkboek 1770-1792. Ook dit is integraal in de computer ingevoerd. Dit register bevat ondanks de relatief korte looptijd maar liefst 1182 aantekeningen. De originele doopakten zijn volledig gedigitaliseerd, met uitzondering wederom van aantekeningen over de verstrekking van doopcedels (uittreksels uit het register, vgl. modern 'doopceel').

Tabel (onder)trouw

Voor de huwelijksgegevens is eveneens gebruik gemaakt van inventarisnummer 9: generaal kerkboek 1688-1730. De allereerste trouwinschrijving dateert overigens van 15 augustus 1687. Het register telt in totaal 722 trouwaantekeningen, die alle in de database zijn ingevoerd.

Er zijn geen kerkelijke trouwregisters van na 1730 bekend. Niet duidelijk is of het verloren gegane kerkboek 1731-1769 (zie Tabel dopen/geboorten) ook een huwelijksregister bevatte.

In elk geval waren voor de database wat betreft de jaren vanaf 1742 burgerlijke registers beschikbaar, de serie registers van ondertrouw gedaan ten overstaan van raden van Politie. Ook deze serie betreft geheel Suriname, dus niet alleen Paramaribo. Van de serie zijn de delen met de inventarisnummers 1 t/m 4 uitputtend gebruikt voor de database. Deze nummers betreffen de (voorgenomen) gereformeerde huwelijken uit de jaren 1747-1801 (inventarisnummers 1 en 2) en de huwelijken van niet-gereformeerden, als 'non-conformisten' aangeduid, uit de jaren 1742-1817 (inventarisnummers 3 en 4). Overigens komen in inventarisnummer 1 ook aangiften tot ondertrouw voor waarbij een der partijen non-conformist was. Sedert 1770 is bij de akten van ondertrouw aantekening gehouden van de huwelijksvoltrekking.

In een relatief gering aantal gevallen zijn trouwgegevens gevonden in de boekhoudkundige registers van de kerk wegens ontvangst van kerkgerechtigheid. In die registers werden namelijk ook ontvangen boetes opgetekend wegens overtreding van het verbod op trouwen 'buiten de kerk' of 'in huis'. Deze sporadische trouwgegevens zijn niet in de tabel (onder)trouw opgenomen, maar - omdat bij het maken van de database alle gegevens brongetrouw zijn overgenomen - te vinden in de tabel kerkgerechtigheden.

Tabel kerkgerechtigheden

In de bewaard gebleven en gebruikte kerkboeken (inventarisnummers 9 en 10) bevinden zich geen registers over overlijden. Voor gegevens over dood en begrafenis onder gereformeerden zijn de enige overgebleven archiefbestanddelen de boekhoudkundige registers die werden bijgehouden door de gereformeerde kerkmeesters (en vanaf 1741 door een speciale boekhouder van de kerk).

Binnen de kerkelijke boekhouding bleken gegevens over dood en begrafenis met name te vinden onder de ontvangsten wegens 'kerkgerechtigheid'. Begrafenissen gingen immers (vrijwel) altijd gepaard met kosten die aan de kerk moesten worden betaald (zie Achtergrondinformatie). In deze gevallen is de exacte sterfdatum echter meestal niet te bepalen, omdat alleen de dag van betaling van de begrafeniskosten staat vermeld. De boekhoudkundige aard van de voorhanden gegevens over dood en begrafenissen heeft overigens een eigenaardige consequentie: omdat begrafenissen op kosten van de overheid en de kerk zelf waren vrijgesteld van kerkgerechtigheid, is het overlijden van gouverneurs, gouverneursvrouwen, hoge ambtenaren en predikanten nergens in de registers vermeld.

Overigens zijn ook andere ontvangsten wegens kerkgerechtigheid relevant gebleken voor de database, met name de ontvangen boetes wegens trouwen 'in huis'.
Deze aanvullende trouwgegevens zijn niet in de tabel (onder)trouw verwerkt, maar zijn tussen de begrafenissen te vinden in de tabel kerkgerechtigheden.

Het eerste overgebleven boekhoudkundige register (inventarisnummer 23) begint in 1722 en loopt door tot in 1740. Het bestrijkt Paramaribo plus de divisies Commewijne en Cottica-Perica. Het deel bevat per jaar - in wisselende volgorde en niet altijd compleet - de volgende registraties:

  • debiteurenlijsten
  • lijst van ontvangsten voor het recht van begraven
  • lijsten van kerkgerechtigheden betaald door Hollandse en Engelse schippers
  • ontvangsten der zitplaatsen
  • rekening-courant van de kerk van Paramaribo
  • rekening-courant van de kerk van Beneden-Commewijne
  • rekening-courant van de kerk van Cottica-Perica
  • naamlijst der doden aan Paramaribo, Suriname, Para, en Paulus Creeq.

Zoals blijkt uit het laatstgenoemde onderdeel (naamlijst der doden), konden uit dit register bij uitzondering veel overledenen direct worden gevonden, zonder dat boekhoudkundige onderdelen van het register behoefden te worden doorgenomen. Voor de overledenen van Commewijne en Cottica-Perica moesten echter de desbetreffende rekening-courant lijsten worden doorgenomen, op zoek naar ontvangsten van kerkgerechtigheid in verband met begrafenissen. Andere informatie dan de relevante gegevens over kerkgerechtigheid en de informatie van de dodenlijsten is niet in de database ingevoerd.

Wat de kerk van Paramaribo aangaat, is na het register 1723-1740 een hiaat van 12 jaar te constateren, waarna een keurige serie boekhoudkundige grootboeken volgt van de kerk te Paramaribo. Van deze serie zijn de delen over de periode 1752-1789 (inventarisnummers 24 t/m 29) voor de database gebruikt. Ook uit dit register zijn alleen de relevante gegevens over kerkgerechtigheid (inclusief ontvangsten wegens boetes in verband met 'in huis' trouwen) in de database opgenomen.

Van de divisies buiten Paramaribo, Commewijne en Cottica-Perica, is uit de periode vanaf 1740 slechts een enkel grootboek van Cottica-Perica bewaard (inventarisnummer 39), dat vreemd genoeg vrijwel de periode bestrijkt waarover een grootboek van Paramaribo ontbreekt, namelijk 1740-1752. Ook uit dit grootboek zijn de begrafenisgegevens in de database ingevoerd.

Het geconstateerde hiaat ten aanzien van de divisies Commewijne en Cottica-Perica kon deels worden opgevuld met gegevens uit de journalen van ontvangst van kerkgerechtigheid over de jaren 1756-1774 (inventarisnummers 35 en 36), die behalve op Paramaribo ook betrekking hebben op de genoemde divisies. Deze journalen, zijn - anders dan de per cliënt ingerichte grootboeken - chronologisch opgezet en vermelden in tegenstelling tot de grootboeken ook de begrafenissen van zeelieden. Deze journalen zijn eveneens doorzocht op ontvangsten wegens kerkgerechtigheid in verband met begrafenissen en 'in huis' trouwen.

 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in