gahetNA in het Nationaal Archief

Gebruik

Verder onderzoek

Onderstaand treft u een overzicht aan van bronnen die geraadpleegd kunnen worden bij verder onderzoek. Relevante literatuur en websites over manumissies, en literatuur en websites over emancipatie treft u aan onder de rubriek ‘colofon’ bij de verschillende databases.

Bronnen voor verder onderzoek naar gemanumitteerde personen in de periode 1832-1863

Bij het samenstellen van de database van gemanumitteerden heeft Ten Hove ervan afgezien om de primaire documenten die betrekking hebben op de behandeling van de verzoeken om een manumissie (rekesten, verslagen) te betrekken bij zijn onderzoek. Er zijn alleen overzichten en lijsten gebruikt, aangevuld met gegevens uit de gouvernements-resoluties. In de documenten die betrekking hebben op individuele gevallen kunnen evenwel belangwekkende gegevens, bijvoorbeeld over motieven en achtergronden, teruggevonden worden. Anderen kunnen, uitgaande van deze database, deze bronnen bestuderen. De database biedt daartoe voldoende aanknopingspunten, zoals de naam van de vrijlater en/of de eigenaar en de naam van de slaaf/slavin, alsmede de resolutiedatum van de manumissie. Met deze gegevens kan men genealogisch onderzoek naar individuele personen verrichten, maar ook historisch onderzoek, bijvoorbeeld naar de motieven voor manumissie.

Enkele opmerkingen vooraf:

  • Rekesten waarin om manumissie werd verzocht zijn op het Nationaal Archief alleen voor de periode 1832-1845 aanwezig (als bijlagen bij gouvernementsresoluties), maar ook dan lang niet in alle gevallen. De rest bevindt zich in Paramaribo.
  • Voor het naspeuren van de voorgeschiedenis van een vrijgelatene als slaaf en voor het onderzoek naar zijn of haar voorouders zijn de mogelijkheden in Nederland beperkt, ook al weet men de naam van een eigenaar en/of plantage. Er bestaat een Surinaams slavenregister over de periode 1828-1863, maar dit ligt in Paramaribo. Voor zover nog bewaard zijn de meeste Surinaamse plantage-archieven ook niet in Nederland, maar in Suriname aanwezig. Bovendien hielden plantage-eigenaren niet zoiets als een soort ‘burgerlijke stand’ van hun eigen slaven bij. Wat men aan namen van slaven in plantage-archieven kan vinden is dus een kwestie van geluk en geduld. Ten slotte moet worden bedacht dat voor dit onderzoek slechts slavennamen ter beschikking staan en geen familienamen.
    Met dit voorbehoud volgt hieronder een lijst van bronnen, aanwezig op het Nationaal Archief, waarin men (wel met het nodige geduld!) kan grasduinen op zoek naar verdere gegevens over de Surinaamse gemanumitteerden in de periode 1832 – 1863.

A. De gouvernementsresoluties (tot 1846 met originele bijlagen) worden gevonden in:

  • Archief Ministerie van Koloniën 1814-1849,
    toegangsnummer 2.10.01.
    Zie vooral de inventarisnummers 3328-3426 (gouvernementsjournaal van Suriname 1816 – 1849) en volgende; ook in de serie verbalen zitten, vaak ‘verstopt’, her en der documenten met gegevens over gemanumitteeerden en manumissies.
  • Archief Ministerie van Koloniën 1850-1900,
    toegangsnummer 2.10.02.
    Zie vooral de inventarisnummers 6797- 7104 (gouvernementsjournaal van Suriname 1850 – 1900); ook in de serie verbalen zitten, vaak ‘verstopt’, her en der documenten met gegevens over gemanumitteerden en manumissies; zo heeft Ten Hove verbalen gebruikt uit de inventarisnummers 79, 174, 248, 322, 413, 507, 613, 699, 802, 933, 1064, 1172 en 1354.

B. Daarnaast zijn in de volgende archieven (aanvullende) gegevens te vinden over sommige manumissies en gemanumitteerden:

  • Archief van de Hoge Raad der Nederlandsche West-Indische Bezittingen 1828-1892,
    toegangsnummer 1.05.08.03.
  • Archieven Suriname na 1828, Gerechtshof,
    toegangsnummer 1.05.11.03
  • Archieven Suriname na 1828: Suriname Onbeheerde Boedels en Wezen 1828-1876,
    toegangsnummer 1.05.11.13.
  • Archieven Suriname na 1828: Commissariaat voor de Inlandsche Bevolking,
    toegangsnummer 1.05.11.06.
  • Archief Gouverneur-Generaal Nederlands West-Indische bezittingen 1828-1832,
    toegangsnummer 1.05.08.01.

C. Regelingen en bijzondere beschikkingen kunnen worden teruggevonden in het (incomplete):

  • Gouvernementsblad van Suriname (gedrukt), 1817, 1836-1843, 1845-1864, 1871-1974
    signatuur NA: DEPOT V/ 53

Bovenstaande lijst is niet uitputtend. Kijkt u bij een bezoek aan het Nationaal Archief ook in andere inventarissen waarvan het toegangsnummer begint met 1.05!

Een opsomming van aan Suriname gerelateerde archieven en publicaties in het Nationaal Archief treft u aan in de onderzoeksgids Ik zoek een inwoner van Suriname.

Bronnen voor verder onderzoek naar geëmancipeerde personen in 1863

Uit de periode van het staatstoezicht (1863-1873) zijn gegevens over vrijgelatenen te vinden in de onderstaande bron die berust bij het Nationaal Archief in Den Haag:

  • Archief Ministerie van Koloniën 1850-1900,
    toegangsnummer 2.10.02.
    Zie vooral de inventarisnummers 6797- 7104 (gouvernementsjournaal van Suriname 1850 – 1900); ook in de serie verbalen zitten, vaak ‘verstopt’, her en der documenten met gegevens over vrijgelatenen.

Na de periode van staatstoezicht verkregen de vrijgelatenen in 1873 het volledig burgerrecht. Vanaf dat moment kunnen gegevens over deze personen in diverse archieven worden aangetroffen. Een opsomming van aan Suriname gerelateerde archieven en publicaties in het Nationaal Archief treft u aan in de onderzoeksgids Ik zoek een inwoner van Suriname.

 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in