gahetNA in het Nationaal Archief

De eerste opvang

Door een storing is het op dit moment niet mogelijk om archiefstukken te reserveren. In de studiezaal van het Nationaal Archief kunnen archiefstukken via de balie worden gereserveerd.
Geschiedenis van de archiefvormer: 

Voordat de Molukkers in Nederland aankwamen, was hard gewerkt om voldoende huisvesting voor hen te vinden. Als gevolg van de Tweede Wereldoorlog was er een grote woningnood. Gewone huizen waren voor de nieuwkomers dus niet beschikbaar.

Maar de overheid wilde de Molukkers ook niet in gewone huizen onderbrengen. Ze wilde hen zoveel mogelijk bij elkaar houden, weg van de Nederlandse samenleving. Het was namelijk niet de bedoeling dat ze hier zouden integreren. Wel dat ze zo snel mogelijk terug zouden gaan naar Indonesië.

Daarom werd een groot aantal complexen dat in gebruik was bij het Rijk vrijgemaakt en omgebouwd tot Molukse woonoorden. De diversiteit was groot: kazernes, opleidingsinstituten, gevangenissen en kampementen van de werkverschaffing.

Kaart van de Molukse woonoorden in Nederland 
Kaart van de Molukse woonoorden in Nederland (klik voor een vergroting).
(Bron: Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers)

Er waren óók twee terreinen bij die door de Duitsers als concentratiekamp waren gebruikt: Kamp Vught (omgedoopt tot woonoord Lunetten) en Kamp Westerbork (omgedoopt tot woonoord Schattenberg). Ook enkele kloosters en villa's werden gebruikt.

De woonoorden lagen over heel Nederland verspreid. De meeste bevonden zich echter niet in het dichtbevolkte westen van het land. Ook waren ze in de regel buiten de bebouwde kom van dorpen en steden gesitueerd.

Het woonoord Lunetten te Vught 
Het woonoord Lunetten te Vught. (Foto: MuMa)

Vanuit de aankomsthaven - Rotterdam of Amsterdam - werden de militairen en hun gezinnen eerst in bussen vervoerd naar het demobilisatiecentrum Amersfoort. Daar wachtte hen onder meer een medisch onderzoek. Vervolgens werden de mensen van Amersfoort uit naar de diverse woonoorden getransporteerd.

De Molukse marinemensen wachtte een andere bestemming. In tegenstelling tot hun landgenoten van het leger werden zij niet ontslagen. Al snel werden zij individueel gehuisvest in woningen bij hun nieuwe basis.

Aankomst van de Fairsea in de haven van Rotterdam 
Aankomst van de Fairsea in de haven van Rotterdam. Bussen staan klaar om de Molukkers naar Amersfoort te brengen. (Foto: MuMa)

Het werd niet als problematisch gezien om de Molukkers in woonoorden te huisvesten. Nederland kende in 1951 nog een groot tekort aan huizen. Bovendien gingen alle betrokken partijen ervan uit dat het verblijf van de Molukkers in Nederland toch maar enkele maanden zou duren. Ten slotte waren de militairen in Indonesië ook al gewend aan beperkte woonruimte in de kazernes.
 
 

Publicaties: 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in