gahetNA in het Nationaal Archief

Achtergrond

In de Molukse database staan persoonsgegevens van de ongeveer 12.500 Molukkers en hun gezinsleden die (grotendeels) in 1951 vanuit Java in Nederland zijn aangekomen. Dat was in de roerige tijd na de dekolonisatie van Nederlands-Indië.

Uitbreiding van de database

Een aantal honderden Molukkers is nog niet in de database vermeld. Dat zijn mensen die behoorden tot andere groepen dan de Molukse militairen die in 1951 met hun gezinnen naar Nederland kwamen.

Verdere toevoeging van personen uit de betreffende categorieën zal min of meer geleidelijk gebeuren. De informatie komt uit twee bronnen.

  • Archiefonderzoek zal naar verwachting zo nu en dan een nieuw lijstje van aangekomen Molukkers opleveren.
  • Nieuwe personen kunnen worden toegevoegd door medewerking van individuele betrokkenen en nabestaanden. Via de website krijgt men daarvoor de gelegenheid. Zie de Handreiking voor het aanleveren van informatie voor de database.

Vaak zal informatie over personen die nog niet in de database voorkomen, kunnen worden gekoppeld aan reeds voorhanden onderzoeksgegevens.

Die zijn met name aanwezig in de cahiers, waarin namen zijn genoteerd die in de CAZ-administratie werden gevonden, maar die niet op de passagierslijsten van 1951 voorkomen. Deze cahiers worden bewaard door het Moluks Historisch Museum als (eigen) onderzoeksmateriaal.

Is voldoende informatie beschikbaar - en in orde bevonden - dan mag de informatiebeheerder bij Museum Maluku de gegevens van de betreffende persoon in de database invoeren.
   

De aankomst

Op woensdagavond 21 maart 1951 meert de Kota Inten af aan de Lloydpier in Rotterdam. Aan boord zijn ongeveer 900 Molukkers, hoofdzakelijk militairen van het voormalige Koninklijke Nederlands-Indische Leger (KNIL) met hun gezinsleden. In totaal zullen in de eerste helft van 1951 ongeveer 12.500 Molukkers (toen nog Ambonezen genoemd) met twaalf grote scheepstransporten vanuit Java naar Nederland worden overgebracht. De mannen onder hen hebben - vaak van vader op zoon- het gezag in Nederlands-Indië gediend: de meesten als militair bij het KNIL, maar sommigen ook bij de Koninklijke Marine.
Zij en hun meereizende gezinsleden weten niet anders dan dat ze tijdelijk naar het onbekende Nederland worden overgebracht. Van tijdelijkheid is echter geen sprake. Voor de meesten zal er geen weg terug blijken te zijn.

Molukse militairen tijdens het transport naar Nederland
Molukse militairen tijdens het transport naar Nederland. De winterjassen die zij dragen, zijn onderweg in Port Saïd (Egypte) uitgereikt. (Foto: MuMa)

De website De Aankomst is een gemeenschappelijk product van het Nationaal Archief en Museum Maluku. De website is gemaakt nadat gebleken was dat bij de Molukse bevolkingsgroep in Nederland grote belangstelling bestaat voor de passagierslijsten van de boten waarmee hun eerste generatie in 1951 naar Nederland kwam.

De website houdt de herinnering aan hun aankomst levend en geeft Molukse jongeren de kans op zoek te gaan naar hun 'roots'. Ook anderen kunnen echter zo kennis nemen van een belangrijk moment uit de Molukse én de Nederlandse geschiedenis.

Database

Fragment van een passagierslijst

Fragment van een passagierslijst (klik voor vergroting). (Afbeelding: MuMa)

Het belangrijkste onderdeel van de website is de Molukse database. Dit gegevensbestand bevat persoonsgegevens van de ongeveer 12.500 Molukkers die in 1951 met de twaalf grote scheepstransporten naar Nederland kwamen. Maar kleinere groepen Molukkers met een andere aankomstgeschiedenis zijn bij het samenstellen van de database niet over het hoofd gezien.

De twaalf transporten van 1951 markeren het begin van de Molukse aanwezigheid in Nederland. Daarom vinden veel Molukkers het belangrijk om hun naam, of die van hun ouders of grootouders op de passagierslijsten terug te zien. Dat opzoeken kan nu door middel van deze website.

Achtergronden

De website is ook bedoeld voor mensen die (nog) niet zoveel weten van de Molukse aankomst. Daarom is er veel aandacht voor de achtergronden van de overtocht naar Nederland. Het onderdeel Achtergrond biedt informatie over de volgende onderwerpen:

  • het historische kader van de overkomst van de Molukkers naar Nederland;
  • de aanleiding voor de twaalf grote transporten van 1951, de bootreis zelf en de ontvangst in Nederland;
  • de schepen waarmee de twaalf transporten van 1951 naar Nederland plaatsvonden;
  • de aankomst in Nederland van (kleine) groepen Molukkers die niet met de grote transporten zijn meegegaan of een andere beroepsachtergrond hadden dan het KNIL.

Verantwoording

In het Colofon staat uitgelegd waarom en hoe het Nationaal Archief en Museum Maluku de database hebben gemaakt. Ook wordt daar toegelicht hoe bij het verwerken en beheren van de gegevens rekening is en wordt gehouden met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).

  de voormalige commandant van het KNIL, luitenant-generaal D.C. Buurman van Vreeden en sergeant-majoor F.A. Aponno temidden van 'hun' jongens.
Aankomst in Nederland: de voormalige commandant van het KNIL, luitenant-generaal D.C. Buurman van Vreeden en sergeant-majoor F.A. Aponno temidden van 'hun' jongens. (Foto: Collectie ANEFO, Nationaal Archief)

Reageren op deze website

Voor uw vragen, opmerkingen en suggesties over deze website kunt u gebruik maken van het contactformulier. Uw bericht komt dan terecht bij Museum Maluku.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om te reageren op informatie in de database. Onderaan de pagina's met de persoonsgegevens, maar ook elders, kunt u een reactie achterlaten. Een toelichting voor het gebruik van het reactieformulier is beschikbaar. De makers willen graag meer portretfoto's in de database verwerken en staan ook open voor aanvullende gegevens en eventuele correcties.

Wilt u hieraan meewerken? Leest u dan eerst de Handreiking voor aanlevering van informatie voor de database.

Publicaties: 

De achtergrondinformatie is beknopt gehouden. Wilt u meer weten: elke pagina met achtergrondinformatie biedt een literatuurverwijzing.

Direct hieronder vindt u bovendien een verwijzing naar algemene literatuur. Het gaat daarbij om voornamelijk Nederlandstalige boeken over de Molukken, Molukkers en hun geschiedenis in Nederland.

De in deze website genoemde boeken en artikelen zijn aanwezig in Museum Maluku. Veel is ook te vinden in de bibliotheekcollectie van het Nationaal Archief. In het Nationaal Archief kan men wel literatuur raadplegen, maar worden geen publicaties uitgeleend. Bij Museum Maluku worden boeken wel uitgeleend. U kunt ook uw licht opsteken bij uw plaatselijke openbare bibliotheek. Of neem contact op met de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

Algemene literatuur

  • D. Bartels, In de schaduw van de berg Nunusaku. Een cultuurhistorische verhandeling over de bevolking van de Midden-Molukken, Utrecht 1994.
  • G. Boelens, Chr. van Fraassen & Hans Straver, Natuur en samenleving van de Molukken, Utrecht 2001.
  • M. Kingmans, X. Lasomer & J. Tuit, Op zoek naar een eigen plek. Een geschiedenis van Molukkers in Nederland, Utrecht 1997.
  • J.J.P de Jong, De waaier van het fortuin. De Nederlanders in Azië en de Indonesische archipel 1595-1950, Den Haag 1998.
  • Ministerie van Binnenlandse Zaken, De problematiek van de Molukse minderheid in Nederland, Den Haag 1978.
  • H. Smeets, Geschiedenis van het geduld/Sedjarah kesabaran, Utrecht 1985 (chronologie).
  • H. Smeets, Molukkers in Nederland, Utrecht 1992.
  • F. Steijlen, RMS: Van ideaal tot symbool. Moluks nationalisme in Nederland 1951-1994, Amsterdam 1996.
  • F. Steijlen en H. Smeets, In Nederland gebleven. De geschiedenis van Molukkers 1951-2006, Amsterdam/Utrecht 2006.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in