Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Voorbereiding

Geschiedenis van de archiefvormer: 

‘De eerste stap bij het emigreren vond ik de moeilijkste stap. En eigenlijk is het helemaal geen stap. Het is je vertrouwd maken met het idee van afscheid nemen voor onbepaalde tijd van al je familieleden en vrienden.’ Anderzijds: ‘voor het nemen van een ernstig besluit is ook wat lichtzinnigheid nodig. De uitspraak schoot mij opeens te binnen toen ik haastig het aanmeldingsbureau binnenstapte om er mij – drie minuten voor sluitingstijd – nog gauw even op te geven voor emigratie.’

Twee ervaringen: de eerste echt, de tweede verzonnen. Maar beide neergeschreven in boekjes die zijn samengesteld om emigratie vanuit het naoorlogse Nederland te propageren. Na de Tweede Wereldoorlog overweegt bijna eenderde van de Nederlandse bevolking serieus om te emigreren. De Nederlandse overheid moedigt dit aan, zij het voor sommige beroepsgroepen aanvankelijk zeer aarzelend. Zij vreest voor overbevolking en werkloosheid. Emigratie kan een deel van de oplossing voor deze problemen bieden. Maar voordat een aspirant-emigrant van wal kan steken, moeten er heel wat hindernissen worden genomen. Hoe verloopt de voorbereiding voorafgaand aan emigratie eigenlijk?

Voorzijde platenhoes van een voorlichtingssingle 
Voorzijde platenhoes van een voorlichtingssingle, gemaakt in opdracht van de Emigratiecommissie van het Nederlandse Vrouwencomité

Wie zijn plannen om te emigreren wil concretiseren, bezoekt eerst één van de aanmeldingsbureaus. De toekomstige emigrant heeft hierin een ruime keuze. De Gewestelijke Arbeidsbureaus fungeren als openbare aanmeldingskantoren voor de Nederlandse overheid. Daarnaast zijn er in de nog altijd verzuilde jaren vijftig een vijftal officieel erkende particuliere emigratieorganisaties. Deze bezitten eveneens aanmeldingskantoren door heel Nederland. Het betreft de Algemene Emigratie Centrale, de Christelijke Emigratie Centrale, de Katholieke Centrale Emigratiestichting, de Gereformeerde Stichting tot Bijstand van Emigranten en Geëmigreerden en de Nederlands-Zuidafrikaanse Vereniging. Voor aanmelding via deze kantoren is een lidmaatschap vereist.

Het aanmeldingskantoor verschaft individuele voorlichting en legt een dossier aan van de landverhuizer. Hierin worden de persoonlijke gegevens en vragen over gezinssamenstelling, de genoten opleiding en het arbeidsverleden vastgelegd. Wil de emigrant in aanmerking komen voor een financiële tegemoetkoming in de reiskosten, dan worden hiervoor de papieren in orde gemaakt. Vervolgens komt het dossier op het bureau van de Nederlandse Emigratiedienst. Deze stuurt het - soms na een antecedentenonderzoek - door naar de aan de ambassade gevestigde immigratiekantoren van het land van bestemming. Deze roepen de emigrant op voor een gesprek en een medische keuring. Na de uiteindelijke goedkeuring kan de reis worden geboekt. Zeker in de eerste naoorlogse jaren kan het nog maanden duren voordat de emigrant daadwerkelijk kan vertrekken door schaarste aan vervoersmiddelen. Sommigen gebruiken deze periode om voorbereidingscursussen of taallessen te volgen.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in