gahetNA in het Nationaal Archief

Achtergrond

Deze index verwijst naar de minuten van octrooien verleend op de bij de Staten van Holland ingediende rekesten over de periode 1601-1794. Deze minuten zijn te vinden in het archief van de Staten van Holland, archiefinventaris 3.01.04.01, in de inventarisnummers 1588-1761. 

Octrooien

In de zestiende eeuw omvatte het begrip octrooi veel meer betekenissen dan tegenwoordig. Onder octrooi werd bijvoorbeeld ook het alleenrecht op een bepaald product of een handelsgebied verstaan. Maar ook in deze periode vroegen uitvinders al een octrooi aan voor hun vindingen. Dat kon zowel bij de Staten Generaal als bij de Staten van Holland. Omdat Holland in de periode 1572-1795 als een zelstandig gewest functioneerde, konden de Staten zelfstandig octrooien registreren. 

Aanvragen van een octrooi

Om een octrooi te verkrijgen diende de aanvrager een rekest in bij de Staten van Holland. Deze legde vervolgens het octrooi vast voor een bepaalde periode. De uitvinder ontving een brief waarin het octrooirecht omschreven werd en voor welke periode het octrooi was verleend. 

Minuten van verleende octrooien

In het archief van de Staten van Holland zijn de minuten van deze brieven bewaard gebleven. Minuten zijn ambtelijke stukken die de vrijwel vastgestelde versie van een document bevatten. Op basis van een minuut wordt de uitgaande versie opgemaakt. Het uitgaande octrooi ging naar de aanvrager. De minuut bleef achter in het archief van de Staten van Holland.

 

Geschiedenis van de archiefvormer: 

De Staten van Holland, later de Staten van Holland en West-Friesland geheten, functioneerde als een adviesorgaan voor de Graaf van Holland. Het adviescollege kwam al vrioeg in de vijftiende eeuw tot stand.

Bij de Opstand in 1572 kozen de Staten de kant van Willem van Oranje en trokken steeds meer bevoegdheden, die eerder onder het Hof van Holland vielen, naar zich toe. Daarmee werd het Gewest Holland meer en meer een zelfstandige 'staat'. Ook het verlenen van octrooien werd voortaan een taak van de Staten. 

Na de dood van Willem van Oranje raakten de Staten regelmatig in conflict met zijn opvolgers. Tijdens de stadhouderloze tijdperken bloeide de macht van de Staten echter altijd weer op. Na de inval van de Fransen en de Bataafsche omwenteling in 1795 werden de Staten van Holland opgeheven.

 

 

 

Na de Opstand vormde de Staten het hoogste bestuursorgaan van het gewest.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in