gahetNA in het Nationaal Archief

Achtergrond

Toegang

De index verwijst naar toegang 2.01.01.01 op het archief Wetgevende Colleges 1796-1810, inventarisnummers 390-441.

Digitaal?

De index is digitaal en op afstand raadpleegbaar. De rekesten zelf zijn dat niet. Deze kunnen in de studiezaal in Den Haag bekeken worden.

Voor het bestellen van een reproductie kunt u in de index direct op de knop 'in winkelwagen' klikken. De bestelling wordt dan in uw winkelwagentje gezet.

Wat vind ik in de index?

  • naam van de persoon, gemeente of instelling
  • provincie
  • plaats
  • soms: aard van de belasting
  • toegangsnummer en inventarisnummer
  • volgnummer van het rekest

Wat vind ik in de rekesten ?

  • verzoeken om geldelijke vergoeding voor het verlies van heerlijke rechten en tienden (opgesteld door een advocaat)
  • meegezonden afschriften van eigendomsbewijzen
Geschiedenis van de archiefvormer: 

Heerlijke rechten waren een uitvloeisel van het middeleeuwse leenstelsel en konden onder meer betrekking hebben op het recht op jurisdictie en belastingheffing over onroerend goed, grond en vee, tol, jacht, nalatenschappen en dergelijke. Tienden waren van oorsprong een kerkelijke belasting van een tiende deel over de landopbrengsten, die men verschuldigd was aan de grondeigenaar. Gedurende de periode tot 1795 kwam een groot deel van deze rechten in handen van particulieren en konden ze vererfd of verpacht worden.

In de geest van de Franse Revolutie verklaarde de Staatsregeling 1798, art. 25 alle oude rechten, afkomstig uit het Leenstelsel of Leenrecht, voor altijd vervallen ‘als strijdig met der Burgeren gelijkheid en vrijheid’. Oude rechthebbenden kregen nog de mogelijkheid om een rekest (verzoek) in te dienen tot schadeloosstelling. Uiteindelijk is dit nooit van de grond gekomen en bleven de tiendrechten bestaan tot 1907, toen de Staat alle rechthebbenden afkocht.

Onder de indieners van de verzoeken bevinden zich zowel particulieren als plaatselijke besturen en kerkgemeenschappen.

Publicaties: 
  • Inleiding bij toegang 2.01.01.01 op de archieven van de Wetgevende Colleges 1796-1810
  • Roosendaal, J. (inl.) Staatsregeling voor het Bataafsche Volk 1798: de eerste grondwet van Nederland [Nijmegen] 2005  (bibliotheekdepot Nationaal Archief 179 A 15)

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in