Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Achtergrond

Deze index verwijst naar de criminele en civiele sententies in het archief Hoge Krijgsraden en Zeekrijgsraden, archiefinventaris 1.01.45. In dit archief bevinden zich meerdere series sententies die zijn uitgsproken in de periode 1680-1793.

Sententies van de Hoge Krijgsraden

De Hoge Krijgsraad diende als een rechtbank van appél van de krijgsraden te velde. Militairen die door een krijgsraad te velde waren veroordeeld, konden een beroep doen op de Hoge Krijgsraad. Er wordt gesproken van Hoge Krijgsraden omdat er in de periode 1580-1873 drie hebben bestaan. 

In het archief van de Hoge Krijgsraden zijn veel registers, notulen en resoluties bewaard gebleven. Daarnaast bevinden zich ook een aantal processtukken en sententies in het archief. Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen criminele en civiele sententies. Onder de criminele processen vielen vooral overtredingen van het militaire gezag zoals insubordinatie, desertie en het zonder verlof verlaten van het kampement. Civiele processen werden vaak aangespannen door particulieren die een geschil hadden met een militair. 

Geschiedenis van de archiefvormer: 

Tussen 1590 en 1783 hebben er drie Hoge Krijgsraden bestaan. De eerste werd opgericht in ongeveer 1590 en hield op te bestaan na het overlijden van Prins Willem II in 1659. In 1674 werd de Krijgsraad opnieuw opgericht, maar bij het overlijden van Willem III in 1707 nam de Raad van State de militaire jurisdictie over. In 1747 richte de Staten Generaal, op verzoek van Willem IV, de Hoge Krijgsraad weer op. De berechting van officier J.F. Witte voor hoogverraad betekende het definitieve einde voor de Hoge Krijgsraad. In deze zaak was de Hoge Krijgsraad ingezet als machtmiddel door de stadhouder. De Raad van State verbood de Hoge Krijgsraad ooit nog recht te spreken op haar grondgebied.

De processen en sententies waar deze index naar verwijst zijn gevoerd en uitgesproken door de Tweede en de Derde Hoge Krijgsraad.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in