gahetNA in het Nationaal Archief

Cousebant - Zoeken: vingboons

1 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

3.20.09
H. Douma
Nationaal Archief, Den Haag
1965
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.20.09
Auteur: H. Douma
Nationaal Archief, Den Haag
1965
CC0

Periode:

ca. 1400-1800

Omvang:

7,60 meter; 1235 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte teksten. De Nederlandstalige stukken van vóór ca. 1700 zijn geschreven in het gotische cursiefschrift, met name in de oud-Hollandse klerkencursief.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van de van oorsprong Haarlemse familie Cousebant en aanverwante families beslaat ruim vier eeuwen vanaf ca. 1400 en omvat diverse stukken van zowel persoonlijke als zakelijke aard. Te vinden zijn onder meer huwelijkscontracten, testamenten, boedelrekeningen, doctorsbullen, kwitanties en rentebrieven. Daarnaast bevat het archief staten van inkomsten en uitgaven, akten van overdracht, leenregisters en enkele kaarten in verband met het bezit van land, huizen en heerlijkheden in Holland (Oud Alckemade, Groot Waspik, Cromstrijen).

Archiefvormers:

  • Cousebant
  • Nobel
  • Van Foreest
  • Crucius
  • Bosschaert
  • Emonds
  • Van Beeck
  • De Bruyn
  • Van Alckemade
  • Van Wijk
  • Cousebant, Wigger Claesz
  • Cousebant, Janne Pietersdr.
  • Cousebant, Margriete Pietersdr.
  • Cousebant, Barent Wiggersz. (?-16xx)
  • Cousebant, Frederik Barentsz.
  • Cousebant, Johanna Barentsdr.
  • Cousebant, Frans Barentsz. (?-1667)
  • Cousebant, Barent Fransz. (?-1664)
  • Cousebant, Frederik (1626-1707)
  • Cousebant, Nicolaas (?-1653)
  • Cousebant, Joseph (1633-1695)
  • Cousebant, Gerardus (?-1682)
  • Cousebant, Johanna Maria (?-1710)
  • Cousebant, Judocus (?-1709)
  • Cousebant, Geertruyd
  • Cousebant, Maria Anna
  • Cousebant, Adrianus François (1682-ca., 1736)
  • Cousebant, Maria Teresia
  • Cousebant, Franciscus Bernardus (1709-1759)
  • Cousebant, Florentius Justus Franciscus (1735-1799)
  • Cousebant, Franciscus Bernardus Silvester (1765-1765)
  • Cousebant, Theresia Agatha Alexandrina (ca., 1766-1789)
  • Cousebant, Jacobus (ca., 1772-1814)
  • Cousebant, Franciscus Bernardus (1775-1843)

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Verantwoording van de bewerking

Toen men in 1940 op het gemeente-archief te 's-Gravenhage aanstalten maakte om een voorlopige inventaris te vervaardigen van de bescheiden van het gedeponeerde archief van het Hofje van Hoogelande, bleek het merendeel hiervan geen enkel verband te houden met voornoemde instelling. Na overleg met de bewindvoerders van het Hofje werd overeengekomen het grootste gedeelte van het archief voorlopig over te dragen aan het Algemeen Rijksarchief, daar de stukken voor het merendeel niets met Den Haag te maken hadden.

Momenteel berusten dan ook deze stukken bij de Derde Afdeling van het Algemeen Rijksarchief, waar ze het best op hun plaats zijn. Naast de Hollandse vormen immers de stukken betreffende Utrecht, Friesland, Zeeland, Noord-Brabant en Gelderland een minderheid. In september 1962 werd ondergetekende belast met het ordenen en beschrijven van de overgedragen bescheiden, die het familie-archief Cousebant bleken te vormen. Leiding gevend waren hierbij de adviezen van drs. J. Fox, thans rijksarchivaris van de Derde Afdeling van het Algemeen Rijksarchief.

Daar oude inventarissen niet voorhanden zijn, is het moeilijk te bepalen hoeveel in de loop der jaren verloren is gegaan. Laten we ons verheugen over wat bewaard is gebleven. De materiele toestand van het merendeel der stukken is goed. Wel zijn er bedenkelijke uitzonderingen. Een paar stukken waren zozeer aangetast door vocht, dat een exacte omschrijving niet mogelijk was. Merkwaardigerwijs zijn dit dikwijls 18e eeuwse stukken van het geslacht Cousebant zelf. Gelukkig betreft het vaak afschriften, waarvan het oorspronkelijk aanwezig is. Wel moet er veel met de stukken gesold zijn, daar het aantal gave exemplaren bij de zegels gering is.

Bij het samenstellen van de regestenlijst is nogal uitvoerig tewerk gegaan. Zo zijn ook uitspraken of vonnissen van gerechtelijke hoven, rekesten, akten in dorso en kwitanties opgenomen. Vooral bij de stukken betreffende de Friese abdij Mariengaarde is praktisch ieder stuk in regestvorm verwerkt. Reden hiervoor was de uitermate slechte toestand der stukken. Ook afschriften van akten van belening zijn opgenomen, daar altijd lang niet zeker was, of het eigenlijke leenregister nog bestond. Een probleem vormde de grens van de regestenlijst. Meestal wordt deze gelegd bij een ingrijpende gebeurtenis. Voor het geslacht Cousebant zou de alteratie te Haarlem in 1578 het meest voor de hand hebben gelegen. Dit geslacht bekleedde echter spaarzaam magistraatsfuncties, en de tegenstelling tussen Gereformeerden en Katholieken was in de Spaarnestad bij de gegoede burgerij niet zo groot als menige geschiedschrijver ons doet geloven. Wel zou bij het geslacht Van Alckemade de uitzetting der Katholieke burgemeesters uit Amsterdam in 1578 juist zijn gekozen. Ook bij het geslacht van der Goes zou de officiele afzetting van mr. Christiaen van der Goes als schout van Delft in 1578 de aangewezen plaats zijn. Voor andere geslachten, bijvoorbeeld Van Hellemijs van Welle, kwam deze caesuur tamelijk ongelegen. Hetzelfde kan worden gezegd van de stukken inzake de abdij Mariengaarde. Tenslotte is de grens gelegd bij het jaar 1580, zodat de rumoerige aanvangsjaren der tachtig-jarige oorlog geheel verwerkt zijn.

De index is verdeeld naar personen en plaatsen. Samenvoeging van deze beide rubrieken leek ongewenst. Ook is een index gemaakt op de voorkomende zegels tot en met 1580.

Tenslotte is grote dank verschuldigd aan drs. J. Fox. In het bijzonder bij een systematische en logische indeling van de inventaris is zijn hulp tot grote steun geweest. Ook menig inventarisnummer is kritisch door hem beoordeeld. De regesten daarentegen komen met hun gebreken volledig op naam van ondergetekende. Dat dit werk, mede door zijn vele genealogische gegevens, zijn nut voor de gebruiker mag bewijzen.

Ordening van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in