gahetNA in het Nationaal Archief

Aitzema, van - Zoeken: munster

7 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

1.10.02
L.W.A.M. Lasonder
Nationaal Archief, Den Haag
1916
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.10.02
Auteur: L.W.A.M. Lasonder
Nationaal Archief, Den Haag
1916
CC0

Periode:

1584-1669

Omvang:

5,58 meter; 103 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken zijn in het Nederlands, in het Frans, in het Spaans en in het Latijn gesteld.

Soort archiefmateriaal:

Geschreven documenten. Kennis van het 17e eeuwse handschrift is noodzakelijk.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Leo van Aitzema (1600-1669) was resident van de Hanzesteden. Het archief bevat onder ander zijn dagboeken, brieven door en voor Aitzema (zowel in zijn hoedanigheid van gezant als privé), verschillende afschriften van resoluties van de Staten-Generaal en verbalen van de legaties naar Engeland. Aitzema was tevens historicus die allerlei materiaal verzamelde voor zijn belangrijke werk 'Historie van saken van Staat en Oorlog' (..).

Archiefvormers:

  • Leo van Aitzema 1600-1669

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Verantwoording van de bewerking

De inventarisatie

Wat betreft de inrichting van de inventaris, deze is verdeeld in drie scherp gescheiden afdelingen: in de eerste zijn alle oorspronkelijke stukken, afkomstig van Aitzema, samengebracht, in de tweede zijn uitsluitend aanwezige afschriften van stukken, voor of door Aitzema gemaakt (

Dat Aitzema tegen betaling afschriften van in de griffie der Staten-Generaal berustende stukken liet maken, kan blijken uit inv.nr. 52.

), terwijl in een derde afdeling enkele stukken zijn beschreven, die afkomstig zijn uit de boedel van Leo van Aitzema's oom Foppe van Aitzema, en op de een of andere manier onder de papieren van eerstgenoemde zijn terecht gekomen.

Het was verder noodzakelijk aan de inventaris twee bijlagen toe te voegen. Als bijlage 1 is afgedrukt de hiervóór meermalen genoemde inventaris van stukken, behorende tot de verzameling Aitzema van 1669, waarvan een afschrift voorkomt in de Loketkas der Staten-Generaal 'Loopende' 428. (

Toegang 1.01.06, inv.nr. 12548.428 (naast blz. 597).

) Niet alleen zal het daardoor gemakkelijker vallen mogelijk later nog stukken terecht te brengen, maar het was bovendien noodzakelijk deze inventaris in zijn geheel op te nemen, omdat bij de definitieve regeling van het archief der Staten-Generaal de Loketkas, wat de plaatsing der stukken betreft, in zijn geheel zal worden gelaten. Een groot aantal tot de verzameling Aitzema behorende stukken zijn dus, hoewel in achterstaande inventaris op papier beschreven ter plaatse, waar ze volgens herkomst en aard behoren, wat betreft hun plaatsing in de Loketkas 'Loopende' 428 gelaten. Bij elk nummer, waar dit het geval is, is naar bijlage 1 verwezen, terwijl omgekeerd aldaar is aangegeven, onder welk nummer de betreffende stukken in achterstaande inventaris voorkomen.

Geheel van dezelfde aard is bijlage 2, bevattende een lijst van stukken, die elders in de Loketkas van de Staten-Generaal zijn opgenomen, en die blijkens de er op geplaatste nummers tot de verzameling Aitzema moeten worden gerekend. Uit de hiervóór genoemde resolutie van de Staten-Generaal van 18 juni 1670 waar wordt gesproken van 'originele brieven ende andere stucken, uyt de griffie van Hunne Hoog Mogenden .... gelicht,' moet men opmaken, dat tot de uit de nalatenschap van Aitzema in beslag genomen papieren ook originele aan de Staten-Generaal gerichte brieven behoord hebben. Dergelijke stukken zou men thans in het archief der Staten-Generaal, waaruit ze eertijds ontvreemd waren, moeten laten, terwijl hoogstens in een bijlage 3 van hun aanwezigheid zou kunnen worden melding gemaakt. Voor een toevoeging van een dergelijke bijlage bestond echter geen aanleiding; immers slechts één pak met dergelijke stukken, dat, hoewel niet originele brieven aan de Staten-Generaal, dan toch originele brieven aan een naar dat college gezonden commissie bevat, is aangetroffen. Het is dat, voorkomende onder 'Loopende' 228 en aldaar nader aldus omschreven: 'Stucken raeckende de besendinge van de heeren, jonckheeren, hovelingen ende rechteren van Ooster- ende Westerwarven aen Hunne Hoog Mogenden gedaan in den jare 1639.'

Ten slotte nog een mededeling over een paar stukken, die, hoewel oorspronkelijk tot Aitzema's papieren behorende, in het archief van het Hof van Holland zijn achtergebleven, en ook thans nog daar zijn gelaten. In de hiervóór genoemde remonstrantie van De Heyde van 9 juli 1671 is sprake van enige 'weynige' stukken, ' die onder den vorscreven Hove' zijn gebleven. En inderdaad berusten onder de criminele papieren van het Hof van Holland van 1670 nog enige stukken 'rakende Bootsma ende den resident Aitzema.' Een van deze stukken is het laatste brievenboek van Aitzema, getiteld: 'Journaal van alle voorgevallen staetsche politijcqe als andere saeken van den jare 1668', dat begint met 9 januari van dat jaar en dus direct aansluit bij inv.nr. 13, terwijl het andere een kasboek is, waarin Aitzema van 1653 tot zijn dood zijn uitgaven heeft opgetekend.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • Zie ook inv.nrs. 57, 73, 76 en 77. De banden en pakken met brieven en andere stukken, beschreven in inv.nrs. 14 vlg., bestaan voor het grootste gedeelte uit aan Aitzema gerichte originele brieven van regeringslichamen en bijzondere personen, van laatstgenoemde ook voor een gedeelte aan Aitzema in zijn particulier gericht, zie met name inv.nrs. 47-51. Nu en dan bevinden zich in de banden en pakken ook minuten van door Aitzema verzonden brieven, steeds eigenhandig door hem geschreven, terwijl de bij Aitzema ingekomen brieven - ook die aan hem in zijn particulier - vaak van bijlagen vergezeld zijn. Zoals uit het onderstaande duidelijk is, zijn de door Aitzema in zijn kwaliteit ontvangen briefen grotendeels uit Duitsland afkomstig. In inv.nrs. 14-31 bevinden zich ook brieven van elders onder andere zeer enkele uit Engeland.

  • Zie ook inv.nr. 14. Behalve het eerste en laatste nummer van deze afdeling betreffen alle stukken Aitzema in zijn kwaliteit van resident der Hanzesteden. Bij de vaststelling van de volgorde der stukken is er van uitgegaan, dat die betreffende het buitenland voorop gaan en wel eerst die betreffende Duitsland, Zweden en Rusland, daarna die betreffende Engeland, Frankrijk, Portugal, Italië en Barbarije, terwijl inv.nrs. 95-100 enkele stukken betreffende binnenlandse aangelegenheden volgen.

  • Foppe van Aitzema, een oom van Leo van Aitzema, was evenals zijn neef resident van de Republiek bij de Hanzesteden. Andere stukken betreffende Foppe van Aitzema bevinden zich in de inv.nrs. 14, 47-51 en 101.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in