gahetNA in the National Archives

Geertsema - Zoeken: knvb

25 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

2.21.380
J.H. Gaemers, I. Waindrich
Nationaal Archief, Den Haag
2009
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.21.380
Auteur: J.H. Gaemers, I. Waindrich
Nationaal Archief, Den Haag
2009
CC0

Periode:

1934-1991
merendeel (1945) 1934-1991

Omvang:

21,00 meter; 1201 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte socumenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

W.J. Geertsema was van 1971 t/m 1973 minister van Binnenlandse Zaken en viceminister-president in de kabinetten-Biesheuvel. Zijn archief bevat uitsluitend stukken over zijn openbare leven. Deze hebben in de eerste plaats betrekking op zijn belangrijkste politieke en bestuurlijke functies: activiteiten voor de VVD, lidmaatschap van de Tweede Kamer (1959-1971), ministerschap (1971-1973), de functie van Commissaris der Koningin in Gelderland (1973-1983) en zijn lidmaatschap van de Eerste Kamer (1983-1987). Daarnaast bevat het archief stukken over de vele nevenfuncties die Geertsema vervulde, actief tot aan zijn dood. Bijzondere vermelding verdienen zijn activiteiten op het gebied van de fondsenwerving voor medische goede doelen, de bestrijding van voetbalvandalisme, de keuze van een locatie voor de opslag van radioactief afval, en het voorzitterschap van het zgn. Des Indes-beraad (van de latere 'paarse' partijen). Het archief bevat ten slotte een omvangrijke serie correspondentie.

Archiefvormers:

  • Geertsema, W.J. (1918-1991)

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Beknopte biografie

Willem Jacob Geertsema stamde uit een patricische familie waarvan de leden afwisselend in het bedrijfsleven en de politiek actief waren. Zijn vader, bankier, stierf tijdens een dienstreis in Zuid-Amerika toen Willem nog geen drie jaar oud was. Willem groeide op in Den Haag, waar hij het Tweede Gymnasium bezocht (tegenwoordig het Maerlant Lyceum). Al jong deed hij veel aan sport: voetbal, cricket en hockey. Cricket zou hij ook op veteranenleeftijd nog blijven beoefenen, onder meer bij de vereniging 'Still Going Strong' en de parlementaire 'Binnenhof Cricket Club'.

In 1937 begon Geertsema zijn rechtenstudie in Leiden en meldde hij zich aan bij het Leids Studenten Corps. De bijnaam 'Molly' die zijn medestudenten hem gaven, werd zijn roepnaam. Nadat de Leidse universiteit in 1940 haar deuren had moeten sluiten, aanvaardde Geertsema een betrekking als gemeenteambtenaar op de secretarie van Oegstgeest. Hij was daar ook actief in het verzet, later in Rotterdam. Na de bevrijding hervatte hij zijn studie, die hij in 1947 afsloot met het doctoraal examen. Hij vervulde in die jaren ook de eerste van zijn vele bestuursfuncties. Zo was hij praeses van het Collegium van het corps, voorzitter van de Nederlandse Studentenraad en bestuurslid van verschillende studentensportverenigingen.

In 1947 trouwde Geertsema met Adolfine Schoonenberg en vestigde zich als repetitor voor burgerlijk recht. Hij meldde zich ook aan bij de Partij voor de Vrijheid die een jaar later opging in de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). De wereld van politiek en bestuur trokken hem. Hij werd lid van de Leidse gemeenteraad en solliciteerde naar verschillende burgemeestersposten. De derde poging had succes: in 1953 werd hij benoemd tot burgemeester van het dorpje Warffum in Groningen, de provincie waar de familie Geertsema oorspronkelijk vandaan kwam.

Na vier jaar burgemeesterschap keerde Geertsema terug naar het westen van het land. Hij had in 1950 een toelichting geschreven op de Wet op de Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie (PBO) en op grond van die deskundigheid vroeg W.K.N. Schmelzer, staatssecretaris voor de PBO, hem om zijn rechterhand te worden op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het ambtenarenbestaan zei Geertsema twee jaar later vaarwel toen hij werd gekozen tot lid van de Tweede Kamer. Vanaf 1961 combineerde hij die functie met het burgemeesterschap van Wassenaar. Hij beschikte over een uitzonderlijke werkkracht en kon met slechts enkele uren slaap toe.

Bovendien namen in deze jaren de nevenfuncties die hij vervulde, snel in aantal toe. Via het voorzitterschap van de Nederlandse Vereniging tot Rheumatiekbestrijding rolde Geertsema de wereld van fondsenwerving voor charitatieve doelen in. Die wereld was in de jaren zestig in beweging als gevolg van nieuwe vormen van fondsenwerving (zoals de voetbaltoto en inzamelingsacties op televisie) en andere ontwikkelingen die de charitatieve instellingen tot samenwerking en verdere professionalisering dwongen.

Van 1963 tot 1966 was Geertsema voorzitter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Hij maakte weer plaats nadat E.H. Toxopeus, de leider van de VVD, was teruggekeerd in de Kamer. Na het vertrek van Toxopeus in 1969 werd Geertsema opnieuw fractievoorzitter en vervolgens lijsttrekker bij de verkiezingen van 1971. Binnen de partij gold hij als een voorstander van een meer progressieve koers, onder meer ten aanzien van de democratisering van politiek en maatschappij en kwesties als de homo-emancipatie.

In januari 1971 nam Geertsema ontslag als burgemeester van Wassenaar, omdat hij van mening was dat men een dergelijk ambt niet langer dan tien jaar diende uit te oefenen. Bovendien had hij daardoor meer tijd om zich voor te bereiden op de verkiezingen van dat jaar. De coalitie van de confessionele partijen en de VVD verloor daarbij haar meerderheid, al bleef het verlies van de VVD beperkt tot één zetel. Aangevuld met de nieuwe partij DS'70 werd de coalitie voortgezet in het kabinet-Biesheuvel. Geertsema trad daarin aan als minister van Binnenlandse Zaken en viceminister-president.

Het ministerschap was voor hem de vervulling van een ambitie. Des te groter was zijn teleurstelling toen het kabinet na één jaar viel door interne onenigheid over bezuinigingen. Biesheuvel regeerde zonder DS'70 verder met een overgangskabinet, dat nieuwe verkiezingen uitschreef in november 1972. In de korte periode dat hij minister was, heeft Geertsema slechts weinig van zijn plannen - onder andere ten aanzien van de reorganisatie van het binnenlands bestuur - tot stand kunnen brengen.

Na zijn aftreden als minister, in mei 1973, was Geertsema weer korte tijd lid van de Tweede Kamer. Zijn leidende positie was echter overgenomen door Hans Wiegel, die ook als lijsttrekker bij de verkiezingen veel succes had geboekt. In december 1973 verliet Geertsema de landspolitiek om Commissaris der Koningin in Gelderland te worden. Als commissaris zette hij zich in voor democratisering van het provinciaal bestuur en de reorganisatie van het bestuurlijk apparaat. Maar die functie alleen bevredigde zijn werklust niet.

Opnieuw boden oude en nieuwe nevenfuncties een uitweg. Voor de VVD leidde hij de commissie die een nieuwe beginselverklaring en een nieuw beleidsprogramma opstelde, het Liberaal Manifest 1981. Verder trad hij op als voorzitter van het zgn. Des Indes-beraad, een informeel en besloten overleg tussen vertegenwoordigers van de VVD, D'66 en PvdA, waarin zij de mogelijkheden van politieke samenwerking verkenden. Het overleg was geïnitieerd door de Jongeren Organisatie voor Vrijheid en Democratie, waarvan Geertsema erevoorzitter was. Daarnaast werd hij wederom actief in de sfeer van de fondsenwerving (wederom) en op andere terreinen.

Trouw aan zijn principe trad Geertsema na tien jaar af als Commissaris der Koningin, eind 1983. Hij was inmiddels 65 jaar oud, maar van rustiger aandoen was echter geen sprake. Hij werd lid van de Eerste Kamer (tot 1987) en nam verscheidene nieuwe nevenfuncties aan. Zo was hij voorzitter van de commissie Lokatiekeuze Opslagfaciliteit Radioactief Afval en van de Veiligheidscommissie van de KNVB, die zich bezighield met de bestrijding van voetbalvandalisme. Hoewel gezondheidsproblemen zijn werk in toenemende mate belemmerden (hij leed aan astma), bleef Geertsema bestuurlijk actief tot aan zijn dood, op 72-jarige leeftijd, in 1991.

Geertsema was een markant politicus en bestuurder, liberaal in hart en nieren, maar lang niet altijd behorend tot overheersende hoofdstroming binnen de VVD. Ook in de nadagen van zijn politieke loopbaan viel hij op door zijn soms ronduit provocerende uitspraken. In de roerige jaren tachtig lag hij bijvoorbeeld herhaaldelijk overhoop met de antikernergiebeweging. Hij schuwde de publiciteit niet en was populair bij journalisten. Maar ook voor gewone burgers was hij toegankelijk. Zo was er een tijd dat hij bij zijn wekelijkse saunabezoek gesprekken voerde over allerhande zaken met een doorsnee van de bevolking.

In jaartallen
1918geboren te Utrecht, 18 oktober
1924-1930Instituut Wolters, Den Haag (lager onderwijs)
1930-1937Tweede Gymnasium, Den Haag
1937-1947studie rechten te Leiden, onderbroken 1940-1945
1942-1944ambtenaar op de gemeentesecretarie van Oegstgeest
1947huwelijk met Adolfine Schoonenberg
1947-1953repetitor voor burgerlijk recht te Leiden
1950-1953lid van de gemeenteraad van Leiden, voor de VVD
1953-1957burgemeester van Warffum (Gr.)
1957-1959ambtenaar op het ministerie van Binnenlandse Zaken
1958-1961lid van de gemeenteraad van Den Haag
1959-1971lid van de Tweede Kamer, fractievoorzitter 1963-1966 en 1969-1971
1961-1971burgemeester van Wassenaar
1971-1973minister van Binnenlandse Zaken en viceminister-president
1973lid van de Tweede Kamer
1973-1983Commissaris der Koningin in Gelderland
1983-1987lid van de Eerste Kamer
1991overleden te Wassenaar, 27 juni

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in