gahetNA in het Nationaal Archief

Dedem, baron van suppl. - Zoeken: concentratiekamp

1 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

2.21.267
C.J. van Soest, J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1989
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.21.267
Auteur: C.J. van Soest, J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1989
CC0

Periode:

1895-1990
merendeel 1943-1990

Omvang:

3,10 meter; 116 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een klein gedeelte is gesteld in talen als het Frans, het Engels en het Duits.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van G.W. Baron van Dedem bevat onder ander stukken betreffende zijn activiteiten in het verzet, stukken betreffende het post-concentratiekampensyndroom, stukken betreffende Centrum 45, stukken betreffende zijn inspanningen voor de rechtspositie van verzetsmilitairen, hun recht op erkenning en pensioenen en vergaderstukken van de Raad van Overleg van de Stichting '40-'45.

Archiefvormers:

  • G.W. Baron van Dedem 1914-

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Inleiding

Godert Willem van Dedem werd geboren op 11 juni 1914 te Bloemendaal. Na het behalen van het HBS-diploma vervulde hij zijn dienstplicht bij het Korps Motor Dienst (KMD) te Haarlem. In 1939 werd hij evenals zovele anderen gemobiliseerd en in de rang van reserve tweede-luitenant maakte hij in zijn standplaats Zeist de Duitse inval mee. Na de capitulatie zag hij zijn plan om naar Engeland te vluchten gedwarsboomd door een verbod van zijn regimentscommandant luitenant-kolonel De Nijs Bik.

Reeds in de zomer van 1940 begon hij verzetsactiviteiten te ontwikkelen. Samen met - aanvankelijk - kapitein C. Hoogerland en onder meer E.B. Brune uit Purmerend coördineerde hij zijn verzetswerk in een groep die later opgenomen werd in de O.D. ("Orde­dienst"). In de jaren 1941 - 1942 dook hij herhaaldelijk voor een korte periode onder, omdat hij wist dat hij door de Sicherheitsdienst gezocht werd. Door verraad van de agent-provocateur Johnny den Droog werd G.W. baron van Dedem op 15 juli 1942 in Arnhem gearresteerd.

Na verhoor in de strafgevangenis in Scheveningen en een kort verblijf in Vught stond hij terecht in het tweede zg. O.D.-proces samen met veel prominenten uit het verzet. Van Dedem werd viermaal ter dood veroordeeld. Als zogenaamde Nacht-und-Nebel Häftling werd hij naar het concentratiekamp Natzweiler in de Elzas gedeporteerd, en na de ontruiming van dit kamp, naar Dachau. Dankzij een enorme wil tot overleven en een forse dosis geluk overleefde hij deze hel. Oscar Mohr redde hem eenmaal letterlijk van de verbrandingsoven.

Na de ineenstorting van Nazi-Duitsland keerde G.W. baron van Dedem terug in Nederland. Hij nam vrijwillig dienst bij het KMD. Hij werd binnen de landmacht en daarbuiten geconfronteerd met vele zaken die niet rijmden met de idealen die hij in het verzet en later in het concentratiekamp gekoesterd had. Met name het beleid - of liever de afwezigheid daarvan - inzake pensioenen voor slachtoffers van Duitse vervolging baarde hem veel zorgen. Van Dedem was van mening dat in het zadel teruggekeerde regeerders en ambtenaren, die slechts bij uitzondering zelf ervaring hadden met verzet en oorlogshandelingen, onvoldoende erkenning toonden voor degenen die daarbij betrokken waren geweest. Voorts werd er weinig gedaan aan opvang van slachtoffers van het Derde Rijk.

De rustige militaire loopbaan van Van Dedem bij de Technische Dienst van de Koninklijke Landmacht werd na 1968 geheel overvleugeld door zijn inzet voor erkenning van de rechten van verzetsmilitairen. Van verschillende zijden ondervond Van Dedem tegenwerking bij dit streven. In 1975 mondden zijn inspanningen uit in de aanvaarding door de Staten Generaal van wetsvoorstel 13271, ingediend door mr. H. Koning (VVD): de Wet ter Verbetering van de Rechtspositie van Verzetsmilitairen (Staatsblad No 19, 20-01-76).

In de jaren 1968-1975 had G.W. baron van Dedem onder meer regelmatig contact met de directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie dr. L. de Jong en met prof. dr. J. Bastiaans die school maakte met zijn psychotherapeutische behandelingsmethode van postconcentratiekampsyndromen. G.W. baron van Dedem is erin geslaagd contact te leggen met vrijwel alle nog levende voormalige militairen die in het verzet aktief waren geweest. Bovendien had hij contact met veel vooraanstaande politici, onder meer Vonhoff (VVD), Schakel (CDA), Wolff (CPN) en Den Uyl (PvdA).

Vanwege zijn inspanningen ten behoeve van oorlogsslachtoffers werd G.W. baron van Dedem honorair bevorderd tot luitenant-kolonel titulair. Ook daarna bleef G.W. baron van Dedem zich in verschillende commissies en verbanden inzetten voor de belangen van verschillende groepen oorlogsslachtoffers.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in