gahetNA in het Nationaal Archief

Justitie / DG Bijzondere Rechtspleging - Zoeken: collaboratie

24 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

2.09.08
Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2000
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.09.08
Auteur: Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2000
CC0

Periode:

1945-1983
merendeel 1945-1952

Omvang:

71,50 meter; 2498 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De bijzondere rechtspleging was in het leven geroepen om Nederlanders die oorlogsmisdaden hadden gepleegd, die hadden gecollaboreerd of die zich op andere wijze onvaderlandslievend hadden betoond te bestraffen. Aan de basis lag het Besluit Buitengewoon Strafrecht (BBS) (D61) van 22 december 1943. Bijzonder was de rechtspleging in zoverre dat er sprake was van een mengeling van burgerlijk en militair recht, een speciaal voor dat doel in het leven geroepen opsporingsapparaat en Bijzondere Gerechtshoven. Bovendien kregen de veroordeelde politieke delinquenten te maken met een bijzondere strafmaat.
Na de bevrijding viel de arrestatie van 'foute Nederlanders' onder de verantwoordelijkheid van het Militair Gezag. In de praktijk verrichtte het verzet de meeste arrestaties (onder meer de Binnenlandse Strijdkrachten, BS), omdat zij over informatie beschikten en niet besmet waren. Daarover ontstond een conflict met de politie. Geleidelijk werd de rol van het verzet ingeperkt en de rol van politie en justitie versterkt.
Op 1 maart 1946 droeg het Militair Gezag zijn bevoegdheden op het gebied van de bijzondere rechtspleging over aan het speciaal voor dit doel in het leven geroepen Directoraat-Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging (DGBR), dat onder leiding stond van mr. B.I.A.A. ter Veer. Het Directoraat-Generaal coördineerde het hele opsporings- en vervolgingsbeleid tot aan de opheffing op 1 januari 1949. In januari 1946 zaten bijna 90.000 personen in voorarrest. De bijzondere rechtspleging bleek omvangrijk, arbeidsintensief en tijdrovend. Minister J.H. van Maarseveen besloot in te grijpen. Duizenden werden voorwaardelijk in vrijheid gesteld. De procedures werden vereenvoudigd en versneld en de rechtszekerheid van de verdachten werd beter geregeld. In 1949 en 1950 werden de bijzondere gerechtshoven opgeheven en het werk overgedragen aan de reguliere rechtbanken. De resterende werkzaamheden werden overgedragen aan het Bureau Bijzondere Rechtspleging.
Het archief bevat circulaires en correspondentie en overige stukken betreffende de organisatie en administratie;; behandeling van gratieverzoeken; internering (van politieke delinquenten); stukken betreffende de coördinatie van alle activiteiten m.b.t. de opsporing en overdracht (ook vanuit het buitenland, speciaal Duitsland); collaboratierapporten; dossiers inzake bedrijven en organisaties, personen en overige onderwerpen; stukken m.b.t. de bewarings-en verblijfkampen, zoals klachten en inspecties; vervroegde invrijheidsstelling, vermindering van verbeurdverklaringen en herstel in rechten.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Justitie / Directoraat-Generaal voor Bijzondere Rechtspleging (DGBR) 1946-1949
  • Ministerie van Justitie / Afwikkelingsbureau Directoraat-Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging 1949-1958
  • Ministerie van Justitie / Bureau Bijzondere Rechtspleging 1949-1958

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Openbaarheidsbeperkingen

Beperkingen aan het gebruik

Materiële beperkingen

Aanvraaginstructie

Citeerinstructie

Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.

VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Ministerie van Justitie: Directoraat-Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging (DGBR), 1945-1952 (1983), nummer toegang 2.09.08, inventarisnummer ...

VERKORT:
NL-HaNA, Justitie / DG Bijzondere Rechtspleging, 2.09.08, inv.nr. ...

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Voor het in kaart brengen van alle voorzover bekende internerings- en bewaringskampen zoek ik de exacte lokatie en omvang van deze kampen. Van lang niet al deze kampen is dat in de lokale archieven te achterhalen. Mogelijk dat in dit archief van de CABR daar wel meer gegevens over te vinden zijn.
Maar helaas, het is "volledig beperkt openbaar (B)" en kan daardoor niks inzien? Ik zal het morgen toch proberen.
Zie voor de kaart:
https://maps.google.nl/maps/ms?msid=201746320018826291025.0004dc823cb4e1...

Mvgr.
Hans van der Veen

Ik zoek informatie en foto's over/ van een NSB-vrouwen/ meisjeskamp in Neerijen. Helaas beschikt het regionale rachief in Tiel en de provinciale in Arnhem hier niet over.
Heeft iemand een hint voor mij?

Groet,
Richard

Doe genealogisch onderzoek naar mijn familienaam: Zwankhuizen.
Zou graag gegevens willen inzien c.q. ontvangen vaan Laan-Zwankhuizen, waarvoor staan ze geregistreerd bij oorlogsmisdaden.
Graag nadere gegevens

Geachte heer Zwankhuizen. Uw vraag is doorgestuurd naar de afdeling dienstverlening. U ontvangt per e-mail een reactie.

Informatie over mijn vader Hendrikus Gerardus Maria Wittenburg die na de oorlog gevangen heeft gezeten in Hilversum, ik neem aan Lommerrijk. Hij was actief in de Winterhulp en was tijdens de oorlog in Polen met zijn gezin.

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in