gahetNA in het Nationaal Archief

Sociëteit van Suriname - Zoeken: Suriname

628 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

1.05.03
M.E. van Opstall
Nationaal Archief, Den Haag
(c) 1976
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.05.03
Auteur: M.E. van Opstall
Nationaal Archief, Den Haag
(c) 1976
CC0

Periode:

1650-1796
merendeel 1682-1795

Omvang:

49,45 meter; 566 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte teksten. De Nederlandstalige stukken van vóór ca. 1700 zijn geschreven in het gothische cursiefschrift, met name in de oud-Hollandse klerkencursief.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De Sociëteit van Suriname was juridisch eigenaar van de Nederlandse kolonie Suriname. Ze wordt opgericht in 1683 door de West-Indische Compagnie, de Stad Amsterdam en de familie Sommelsdijck, die ieder voor eenderde deel het eigendomsrecht verkrijgen. De Sociëteit wordt opgeheven in 1795. Het archief bevat o.a. financiële administratie, kaarten en tekeningen, resolutis, secrete notulen en soldijboeken.

Archiefvormers:

  • Directie van de Sociëteit van Suriname
  • Ploeg, J., Commies ter Equipage van de Sociëteit van Suriname

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het archiefbeheer

Na de instelling van het West-Indisch Committé is het archief van de Sociëteit overgegaan naar deze instelling. De voormalige secretaris van de Sociëteit, dan lid van het Committé, A. Vereul, krijgt opdracht om een verslag te maken van de handelingen en van de bezittingen van de Sociëteit (

W.I Committé 192, p.5. 20 nov. 1795

) , waaronder vallen de gebouwen, het meubilair en het archief. Op 21 juni 1796 doet Vereul zijn "aanspraak" tot de leden van het Comitté, waarbij behoren een aantal zeer belangrijke bijlagen. (

W.I. Committé 192, p. 367. e.v.

)

Tot de ruimten in gebruik bij de Sociëteit behoren een aantal vertrekken in het West-Indisch Binnenhuis op het Singel, waar de Directie en de administratie zetelden; het West-Indisch Slachthuis of het West-Indisch Magazijn; het Werfhuis voor de recruten, gehuurd, liggende op het Roeterseiland aan de Keerweer bij de Plantage, (

W.I. Committé 192, p. 334, 342

) en tenslotte een zolder van het pakhuis de Koorndrager, voor de opslag van suiker. (

W.I. Committé 192, p. 334

)

Uit de beschrijving van de papieren blijkt, dat de Sociëteit op 13 november 1793 een gedeelte van de administratie, varierend in jaren voor de verschillende stukken, over de periode 1683-1778, verpakt in zeven kisten, heeft laten overbrengen naar het West-Indisch Buitenhuis. (

W.I. Committé 192, p. 367

) De rest van de papieren blijft voorlopig op zijn oude plaats, onder toezicht. (

W.I. Committé 192, p. 603. 13 sept. 1796

)
Speciale zorg en aandacht vraagt Vereul voor de verzameling kaarten (

W.I Committé 192, p. 368-389

)
die hij heeft beschreven volgens de ordening waarnaar in de overgekomen papieren wordt verwezen. Veel kaarten en tekeningen zijn indertijd uit de correspondentie gelicht en daar opgeborgen in aparte portefeuilles. Het is een prachtige moment-opname van het officiële kaartenbezit betreffende Suriname.

Wat verder met het archief gebeurt blijft in het duister tot 1810. Dan worden West-Indische papieren van verschillende plaatsen in de stad gebracht op het pakhuis Batavia, staande aan het einde van de Rapenburgerstraat bij het Rapenburg, (

Eerste afdeling, Oude inventarissen West-Indië, XXVIII, Pakhuis Batavie.

) waar al een gedeelte van het archief ligt. Van het W.I. Buitenhuis komt niet zoveel: 66 banden financiële administratie betreffende de negotie en de uitrusting van slaafschepen, 23 consumptieboeken over de jaren 1688-1696, alles defect en een pakket rekeningen over 1725-1748. (

idem, f 78

)
Iets meer komt uit een huis aan de Groenburgwal, waarbij papieren in kisten.

Na de Franse tijd heeft de regering alleen belangstelling voor de stukken, die nog nodig zijn in verband met uitbetalingen e.d. Op het Binnenhof worden de bovenvertrekken terzijde van de grote loterijzaal gereed gemaakt om deze stukken ten behoeve van het ministerie van Koloniën op te bergen. (

Min. van Kol. 3. 16 december 1814, no 718

) Vanaf 1815 worden voortdurend stukken uit Amsterdam overgezonden, van het Koloniaal Etablissement, dat gevestigd in het Oost-Indisch Binnenhuis, de archieven beheert en uitdunt. In 1816 worden van de Surinaamse papieren o.a. de resoluties van de Directie van de Sociëteit overgezonden (1683-1795, 69 delen), een deel secrete notulen (1707-1794), vier delen minuutnotulen (1792-1795) met nog enkele financiële stukken betreffende de tweede helft van de 18e eeuw. (

Min. van Kol 37. 11 sept. 1816, no 5452a

)
Tot 1821 worden geregeld kisten koloniale stukken, zowel Oost- als West-Indische, naar Den Haag gestuurd, maar de inhoudslijsten van de zendingen zijn niet meer te vinden. In 1821 vindt de eerste grote vernietiging plaats in oktober/november, waarbij 28920 kilo papier is verkocht. (

Dossier inventarisatie eerste afdeling. Losse stukken 1816-1843

)
Er is sprake van een nieuwe bergplaats voor koloniaal papier nl. de Oude Werf. Deze wordt met het pakhuis Batavia overgedaan aan Domeinen in1826 (

Min. van Kol. 537, 3 jan. 1827 no 121

)
ter gelegenheid waarvan de koloniale stukken naar het O.I. Binnenhuis en het W.I. Slachthuis worden overgebracht. Twee jaar later wordt alle materiaal, behalve de soldijboeken, naar het W.I. Slachthuis vervoerd. (

Min. van Kol. 644, 30 okt. 1828 no 67

)
In 1832 geeft de minister zijn fiat aan een plan om deel van de J.W.I. archieven, die bij het departement berusten naar Amsterdam terug te zenden. (

Min. van Kol. 841, 30 mei 1832 no 6

)
Tot 1856 blijft de zaak zoals hij is, dan worden de koloniale archieven, behalve het soldijkantoor, dat in 1884 volgt, overgebracht naar het ARA in Den Haag, voorzien van de bestaande inventarissen. (

Min. van Kol. 541, 15 sept. 1856, no 19. Lijsten van uit Amsterdam verzonden stukken.

)

De verwerving van het archief

De rechtstitel is (nog) onbekend

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in