gahetNA in het Nationaal Archief

Gouverneur Suriname / Geheim Archief - Zoeken: NSB

Uw Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

2.10.18
J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1974
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.10.18
Auteur: J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1974
CC0

Periode:

1885-1951
merendeel 1885-1951(1952)

Omvang:

10,00 meter; 914 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De gouverneur van Suriname was de eenhoofdige leiding van de uitvoerende macht. Ondanks aansturing vanuit Nederland en controle door de Koloniale Staten van Suriname (de wetgevende macht) gold de gouverneur onbetwist als de machtigste persoon van de kolonie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam die macht nog eens toe doordat de gouverneur ook nog opperbevelhebber van de strijdkrachten was.
Het archief van het kabinet van de gouverneur bevat voor de periode 1887-1951 de verbalen van de gouverneur met agenada's en correspondentie (meest telegrammen) met agenda's. Tevens is er divers materiaal betreffende de Tweede Wereldoorlog, zoals stukken over de politieke en militaire situatie in Frans Guyana, de stationering van Amerikaanse troepen ter bescherming van het vliegveld Zanderij en de bauxietmijnen, Duitse spionage en pro-Duitse propaganda en activiteiten, de opvang van joodse vluchtelingen, de internering van Duitsers (afkomstig uit Suriname en het Duitse schip Goslar) in het R.K. internaat te Kopiweg voorbij Lelydorp, van uit Nederlands-Indië afkomstige NSB'ers, van Nederlandse dienstweigeraars uit Zuid-Afrika en van tegenstanders van het Nederlandse koloniale bewind, de bauxietmijnen tijdens de oorlog, de strijdkrachten en de bescherming van de scheepvaart naar Suriname in oorlogstijd. Voor de naoorlogse periode zijn er onder meer stukken m.b.t. de constitutionele verhoudingen met Nederland (Ronde-Tafelconferentie).

Archiefvormers:

  • Gouvernementssecretarie van Suriname

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Selectie en vernietiging

Verantwoording van de bewerking

Zoals hierboven beschreven, geschiedde de inventarisatie in twee fasen. In 1974 vond een beschrijving plaats van de archiefbestanddelen over de jaren 1885-1944, waarbij fragmenten van latere archiefgedeelten tot 1962 toe als een onderdeel van het archief Kabinet Geheim werden beschouwd. De inventarisator had toen niet de beschikking over de agenda's uit de jaren 1941-1951 en moest bij zijn beschrijving uitgaan van het beperkte bestand, dat toen onder hem berustte. Dit heeft de uiteindelijke ordening van het archief over de jaren 1940-1951 beïnvloed.

Van het verbaal van de gouverneur over de jaren 1885-1938 is de oorspronkelijke orde van het archief zoveel mogelijk gehandhaafd, ondanks het feit, dat na 1912 slechts de agenda bewaard is gebleven. Voortdurend wordt namelijk in het verbaal verwezen naar andere afdelingen van het archief van de gouverneur, zodat aan te nemen is, dat door onderlinge verwijzing verband bestaat tussen de chronologisch geordende afdelingen. Wanneer er verband bestaat tussen de buiten verbaal gehouden stukken en de geverbaliseerde bescheiden, dan is dit in de inventaris aangegeven. De buiten verbaal gehouden stukken zijn nader gespecificeerd en in een schema ondergebracht.

Bij nader onderzoek van het z.g. "dossier defensie", het dossier "'s Lands Hospitaal" en de overige correspondentie van 1939 bleek, dat ca. 50% van de zich in het verbaal bevindende stukken naar hun aard eveneens in deze dossiers thuishoorden. Deze inkonsekwentie kon slechts worden opgelost door alle nog in het verbaal aanwezige stukken in de dossiers te voegen en de overige schematisch te beschrijven, analoog aan het archiefgedeelte over de Jaren na 1940. Dit betekende in de praktijk, dat ertoe moest worden overgegaan om het na 10 mei 1940 definitief geworden rubrieken- en dossierstelsel in 1939 te laten aanvangen. De overige dossiers uit de jaren 1940-1944 werden in 1974 geschematiseerd zonder dat rekening kon worden gehouden met het bestaan van een indicateur. Hierdoor werden rubrieken als "algemeen" en "niet afgelegde stukken" geborgen in dossiers zonder nadere kwalificatie, gespecificeerd.

Aan de tabs op de dossiermappen kon geen herkenbare rubricering worden ontleend. Het gevolg is, dat de in 1976 gearriveerde agenda's niet meer functioneerden als toegangen. Wel kunnen zij, evenals de series telegrammen, mededeling doen over de chronologische opeenvolging van gebeurtenissen of van handelingen van de gouverneur. De telegrammen, die in de jaren 1940-1944 in duplo in de dossiers aanwezig zijn, zijn niet vernietigd wanneer zij in een zaaksgewijze ordening het verband binnen de correspondentie in stand houden.

Een reconstructie van de hoofdrubrieken over de jaren 1945-1951 bleek niet mogelijk, omdat tal van stukken in latere rubrieken van de directeur van het Kabinet van de Gouverneur als voorstukken zijn gebruikt. Ook waren stukken betreffende één bepaalde zaak soms over verschillende rubrieken verspreid, en veranderden rubriektitels van betekenis, naarmate de positie van de gouverneur wijzigde. Besloten is derhalve om alle stukken over de jaren 1939-1951 als één geheel te beschrijven van volgens een eigen systematiek geordende dossiers. Hiervan zijn de agenda's en series telegrammen als "stukken van algemene aard" beschreven.

In het statische schema konden enkele accentverschuivingen in de taakstelling van de gouverneur niet geheel worden gedekt. Onder de rubriek "personeelsaangelegenheden" treft men zowel benoemingen van gouvernementsambtenaren krachtens constitutionele bevoegdheden tot 1951 als benoemingen van huispersoneel van het latere Kabinet van de Gouverneur aan: districtscommissarissen, leden van de Regeringsraad en vanuit Nederland uitgezonden ambtenaren zijn hier onder één noemer gebracht als personen, die omwille van hun individuele belangen als ambtenaar met de gouverneur te maken hebben gehad. Gelijkaardige problemen deden zich voor bij de ordening van archiefstukken, die de neerslag zijn van bijzondere situaties in de Tweede Wereldoorlog, zoals politiële aangelegenheden tijdens de staat van beleg. Het aanbrengen van cesuren in de tijd stuitte op het bezwaar, dat bij de afwikkeling van diverse zaken geen vaste grenzen waren aan te brengen (de staat van beleg duurde tot 1945; het afwikkelen van de internering tot ver in 1947; constitutionele ontwikkelingen hadden cesuren in 1943 en 1948).

Een bijkomstig probleem was het sterk fragmentarische karakter van bepaalde dossiers, die immers slechts de geheim te houden stukken betreffende een zaak bevatten. Enkele hoofdstukken van het schema werden een samenraapsel van talloze incidentele "bijzondere gevallen" en konden hierdoor aanzienlijk uitdijen zonder dat een nadere indeling mogelijk was: zaken betreffende personeel en openbare orde kunnen een veelheid van bijkomende facetten bevatten, die in het schema niet nader kunnen worden genuanceerd. De achter deze inventaris gevoegde indexen op personen en zaken kunnen hier nadere toegang bieden.

Ter bescherming van de belangen van wellicht nog levende personen zijn de vermeldingen van namen in bepaalde beschrijvingen van archivalia achterwege gelaten. Deze verzwegen namen zijn in de index verwerkt.

Achter in de inventaris is een lijst van veel gebruikte telegramafkortingen geplaatst om de anders cryptisch overkomende correspondentie in oorlogstijd te verduidelijken (aanhangsel 4).

De inventaris werd in 1981 voltooid door drs J.A.A. Bervoets, chartermeester I bij de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

LET OP: DIT ARCHIEF IS PER 7 DECEMBER 2011 NIET MEER RAADPLEEGBAAR WEGENS DIGITALISERING

Reacties

Beste heer/mevr,
zou u mij svp kunnen helpen aan art 169 van het Regeringsreglement van 1869 van Suriname?

dank

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in