gahetNA in het Nationaal Archief

Justitie / Londens Archief - Zoeken: %22Radio%20Oranje%22

7 Resultaten gevonden, klik op het tabblad om de resultaten te tonen.

2.09.06
CAS 428, S.F.M. Plantinga
Nationaal Archief, Den Haag
2001
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.09.06
Auteur: CAS 428, S.F.M. Plantinga
Nationaal Archief, Den Haag
2001
CC0

Periode:

1936-1953
merendeel 1940-1945

Omvang:

60,50 meter; 24179 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands en het Engels.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het ministerie van Justitie was verantwoordelijk voor de juridische aspecten van de economische oorlogsvoering. De basis daarvoor werd gelegd in het Koninklijk Besluit Rechtsverkeer in Oorlogstijd (A6), dat bepaalde dat rechtsverkeer met vijandelijk gebied slechts mogelijk was met toestemming van de Commissie Rechtsverkeer in Oorlogstijd (CORVO), en A1, waarin geregeld werd dat Nederlands bezit in het buitenland, waarvan de eigenaren in bezet gebied waren, onder beheer kwam van door de Nederlandse regering ingestelde commissies. Andere taken van Justitie waren de Politie-Buitendienst, de Bijzondere Nederlandse Gerechten in Groot-Brittannië en het toezicht op Radio Oranje en de Nederlandse delinquenten in Britse gevangenissen. Naarmate de oorlog vorderde werd de juridische voorbereiding van de terugkeer steeds belangrijker, zoals onder meer het Besluit Bijzondere Staat van beleg (D60), wat de basis vormde voor de instelling van het Militair Gezag, en het Besluit Herstel Rechtsverkeer (E100). Behalve informatie over bovengenoemde kwesties is er ook materiaal over het afwikkelingsbureau dat van 14 juni 1945 tot 15 januari 1946 werkzaam was om de resterende taken van het departement in Londen af te wikkelen. In dat deel van het archief zijn honderden dossiers van personen en bedrijven waarmee na de oorlog een financiële afwikkeling plaatsvond.
Speciaal genoemd moet worden dat het archief duizenden persoonsdossiers bevat met informatie over de politieke betrouwbaarheid van Nederlanders die zich tijdens de oorlog in geallieerd gebied bevonden.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Justitie te Londen 1940-1945

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het archiefbeheer

Het is een wet van Meden en Perzen dat een gebrekkige organisatie -om welke reden dan ook- altijd een gebrekkig of slecht geordend archief oplevert. Het archief van het ministerie van Justitie te Londen vormt hierop geen uitzondering.

In strikt archivistische zin is het archief van het ministerie, zoals in deze inventaris beschreven, een conglomeraat afkomstig van meerdere archiefvormers. Zo lijken de dossiers in de 'B' en 'C' rubrieken het eigenlijke archief van de Corvo te zijn, en zijn de dossiers uit de huidige 'PBD'-serie, de oorspronkelijke eerste 'P'-rubriek, afkomstig van de Politie Buitendienst en zijn voorganger de CID. Door de kleine behuizing in Londen, het beperkte aantal ambtenaren en daardoor ook de vele personele unies -bijvoorbeeld ambtenaar bij het ministerie en tevens adjunct-secretaris van de Corvo- is het mogelijk dat samenvoeging en vermenging van dossiers reeds tijdens de oorlog heeft plaatsgevonden, maar evenzeer kan dat door of na de verhuizing van het archief van Londen naar Den Haag gebeurd zijn.

Verder is het vele malen in Londen voorgekomen dat een dossier van de ene rubriek naar een andere rubriek werd verplaatst. Na de terugkeer van de regering uit Londen naar Den Haag werd het archief niet onmiddellijk naar Den Haag verhuisd, maar zijn er wel dossiers vanuit Londen naar Den Haag overgebracht ter informatie of afdoening. Nogal wat dossiers zijn zo uit het oorspronkelijke archiefbestand gehaald en gevoegd bij het naoorlogse archief van het ministerie.

Sommige dossiers zijn overgedragen aan inlichtingen- en veiligheidsdiensten (

De archieven van het ministerie van Justitie te Londen zijn in gedeelten naar Nederland overgebracht, zoals blijkt uit een brief van de minister van Justitie aan de Algemene Rijksarchivaris van 8-12-1949 (ministerie van Justitie, Chronologisch Kabinetsarchief 1947-1950, dossier 1090 J).

). Vernietiging van dossiers uit het archief van het ministerie lijkt niet te hebben plaatsgevonden, althans niet op grote schaal (

Het ministerie van Financiën in Londen had eveneens grote bemoeienis met de Corvo; de Corvo-dossiers van Financiën zijn echter veelal vernietigd omdat er bij Justitie "duplicaatdossiers" aanwezig waren en omdat "daar in eerste instantie de verantwoording voor de uitvoering lag" (R.E. Telgt, Inventaris van het archief van de Beheerder van de Nederlandsche Eigendommen, later de Afdeling Beheer van Nederlandsche Eigendommen ressorterend onder het Bureau van de Financiële Raad van de Ambassade der Nederlanden te Londen 1940-1949, 's-Gravenhage 1983, pp. 6 en 38).

)
.

Nadat het archief na de overbrenging naar Nederland vele jaren zonder enige bewerking was gebleven, werd het in 1967-1968 door ambtenaren van het ministerie van Justitie gereconstrueerd en van een plaatsingslijst voorzien. Deze plaatsingslijst diende als inventaris bij de overdracht van het archief aan het Algemeen Rijksarchief in 1973 (

ARA, archief Tweede Afdeling, D 9.34-1973.

) en werd tot aan de herinventarisatie in 1999-2000 als toegang op het archief gebruikt. De toegankelijkheid werd door middel van twee originele toegangen gewaarborgd:

a. de oorspronkelijke, originele in Londen opgemaakte lijsten met een overzicht van het archief volgens rubriek- en volgnummer en een zeer summiere vermelding van het onderwerp werd bij het archief geplaatst (doos 289 van de plaatsingslijst). Op deze lijsten werden met een 'v' de dossiers aangetekend welke nog aanwezig bleken te zijn in het archief; waar mogelijk (dus lang niet in alle gevallen) werd tevens aangetekend waar de ontbrekende dossiers geplaatst waren (meestentijds in het na-oorlogse archief van het ministerie van Justitie).

b. de oorspronkelijke Londense kaartsystemen werden gecombineerd tot één alfabetisch kaartregister. Er zijn kaarten op naam van natuurlijke personen, rechtspersonen en op trefwoord van zaken. Het kaartregister verwijst naar de rubriek- en volgnummer(s).

Beide toegangen vullen elkaar aan, maar hebben een aantal nadelen voor de gebruiker. De originele lijsten geven bij lange na geen volledige informatie over de inhoud van de dossiers. Indien het alfabetisch kaartregister geen oplossing biedt bij het zoeken naar een dossier, is de gebruiker vaak verplicht zeer veel pagina's van de originele lijsten door te nemen alvorens het gezochte aan te treffen.

Het alfabetisch kaartregister verwijst vaak naar meerdere dossiers over een en het zelfde onderwerp (bijvoorbeeld een persoon). Uit de praktijk blijkt dat in Londen deze verschillende dossiers nogal eens zijn samengevoegd tot een verzameldossier zonder dat dit uit het kaartregister blijkt. Daardoor moet er soms onnodig zoekwerk plaatsvinden om het gezochte dossier te vinden.

De verwerving van het archief

Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in