Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Heren van Voorne

3.19.56
J.C. Kort
Nationaal Archief, Den Haag
1972
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.19.56
Auteur: J.C. Kort
Nationaal Archief, Den Haag
1972
CC0

Periode:

1272-1371

Omvang:

0,30 meter; 29 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte teksten. Dit zijn middeleeuwse stukken geschreven in het Oudhollandse gotische cursief.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat stukken betreffende de rechten en bevoegdheden van de heren van Voorne, met onder meer akten van belening, en stukken betreffende het bestuur van de heerlijkheid en het beheer van de bijbehorende goederen, waaronder akten betreffende leenzaken, een aan Den Briel uitgegeven keur en akten betreffende handel, scheepvaart en kerkelijke zaken. Daarnaast bevat het enige akten betreffende de heren van Heenvliet en de heer van Arkel en het register "Voorne A.B.", een register dat voornamelijk akten bevat die van de heren van Voorne zijn uitgegaan.

Archiefvormers:

  • Heren van Voorne

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Verantwoording van de bewerking

Inventaris en regestenlijst

Bij de rangschikking van de diverse rubrieken is die betreffende rechten en bevoegdheden tegenover de grafelijkheid voorop geplaatst, gezien het belang, dat deze stukken in het archief vertegenwoordigen. De heren ontlenen hieraan hun rechten benevens inkomsten. In de tweede plaats komen de stukken van bestuurlijke aard. Deze stukken betreffen aktiviteiten van de heren zelf. De derde rubriek bevat stukken betreffende relaties met andere heren. Hieronder zijn stukken van de heren van Heenvliet te vinden. Op de reden, waarom deze stukken hier geplaatst werden, is onder "Geschiedenis van de archiefvormer", "De heren van Heenvliet" nader ingegaan. Onder deze stukken een onderverdeling aan te brengen leek wegens het geringe aantal overbodig. Een stuk betreffende relaties met de heer van Arkel is hier na geplaatst. Het register Voorne A.B. is achteraan gezet. Er bij gevoegd is een tafel met inhoudsopgave. Na de inventaris is een regestenlijst geplaatst van alle originele akten alsmede van alle afschriften. Deze regestenlijst is gesplitst in twee delen, waarin opgenomen zijn:

  1. alle oorspronkelijke stukken met alle afschriften van stukken, daterend van vóór 1300, en afschriften van latere stukken, betreffende andere dan leenzaken.
  2. alle afschriften van stukken, betreffende leenzaken, gerangschikt naar de rubrieken, waaronder zij in het register worden aangetroffen. (

    Zie "Het register Voorne A.B."

    )
    Hierbij hebben wij in de afzonderlijke rubrieken, voor zover noodzakelijk, een splitsing aangebracht naar gedateerde stukken en ongedateerde notities. Geheel achteraan zijn twee notities van economische aard opgenomen. Teneinde het overzicht volledig te maken, is naar de akten van belening van vóór 1300 per gebied verwezen.

De heren van Voorne bedienden zich bij het dateren der stukken van de jaardagstijl. (

J. de Fremery, De jaardagstijl,de jaarstijl der heeren van Naaldwijk, der heeren van Voorne tot 1372, en de gemeene stijl van Holland (BVGO, 3de reeks, 9, 1896, pp. 140 vlgg).

) De paasstijl is aangenomen voor de graven van Holland (

J.G. Kruisheer, Oorkonden en kanselarij van de graven van Holland, pp. 110-113 vlgg.

)
en de stad Dordrecht. (

R. Fruin (Th.Az.), Handboek der chronologie voornamelijk van Nederland, Alphen aan den Rijn, 1934, p. 91.

)
Zowel in inventaris als regestenlijst zijn hun desbetreffende data omgerekend.

Een bijzonder geval bij de bepaling van het jaar doet zich voor bij Inv.nr. (131). Deze is gedateerd: vrijdag voor Pasen 1356. Toch wordt de datum bij omrekening 22 april 1356 wegens de plaats in het register LRK. nr. 41. Dit register is chronologisch ingericht en omdat een akte van midden 1356 op deze volgt, hebben wij hier te doen met een voorbeeld van het begin van het paasjaar, gerekend vanaf Goede vrijdag daarvoor. (

D.Th. Enklaar, De jaarstijl van Melis Stoke, (Huldeboek pater dr. Bonaventura Kruitwagen O.F.M., 's-Gravenhage 1949, pp. 144-148).

)

Voor de groot als rekenmunt wordt een equivalent van 16 penningen aangenomen, tenzij anders vermeld. Beleningen geschieden meestal in recht leen. Slechts van uitzonderingen of gevallen, waarin het nuttig leek de aandacht te vestigen op een recht leen, is melding gemaakt. In de regestenlijst tenslotte zijn de gebruikelijke afkortingen toegepast.

Voor enige gevallen zijn bijzondere tekens gebruikt. Dit gebeurt door een asterix (*) boven de regel, wanneer een gedeelte van het regest nadien aangevuld is met gegevens van elders. Deze bron is beneden onder dezelfde asterix nader aangeduid, tenzij naar één van de concordansen verwezen wordt.

Eén stuk kon helaas niet meer tot het archief teruggebracht worden. (

Concordans I.

) Het betreft de zogenaamde "Voorboden van den Briel anno 1346" (

Ed. H. de Jager, De Middeleeuwsche keuren der stad Brielle (Werken der Vereeniging tot uitgave der bronnen van het Oude Vaderlandsche recht, tweede reeks nr. 2, 's-Gravenhage 1901, pp. 23-34).

)
, die bij de scheiding van de nalatenschap van H. van Wijn, eerste rijksarchivaris, aan de Koninklijke Bibliotheek gekomen zijn. In een band, waarin Van Wijn blijkbaar rechten van den Briel verzamelde, treft men de betreffende katern thans aan. (

HSS. 71 H 46.

)
Zonder ernstige beschadiging bleek deze niet meer van de band gescheiden te kunnen worden.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in