Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Abbenhuis

2.21.259
I. Heidebrink
Nationaal Archief, Den Haag
1988
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.21.259
Auteur: I. Heidebrink
Nationaal Archief, Den Haag
1988
CC0

Periode:

1938-1970
merendeel 1942-1947

Omvang:

0,50 meter; 64 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Ch. W. A. Abbenhuis werkte in diverse ambtelijke functies in het Nederlands-Indisch bestuur. In 1930 werd hij aangesteld tot directeur van de bestuursschool te Batavia. Na enkele benoemingen als assistent-resident werd hij op 17 september 1940 benoemd tot resident van Batavia. Deze functie bekleedde hij tot aan de capitulatie voor Japan. De Japanse bezetting bracht hij in gevangenschap door. In september landde het eerste contingent troepen op Java. Eind oktober werd de NICA op Java omgedoopt in AMACAB (Allied Military Administration Civil Affairs Branch). De Chief Commanding Officer (CCO-) AMACAB had de functie van gouverneur. Vanaf november 1945 fungeerde mr. Abbenhuis als CCO-AMACAB voor West- en Midden-Java, Soerakarta en Djokjakarta. In augustus 1946 werd zijn ambtsgebied uitgebreid tot heel Java en Madoera.
De kern van het archief wordt gevormd door drie bestuursverslagen van Abbenhuis als CCO-AMACAB en AHTBJ. Het laatste verslag bevat een overzicht van de ontwikkeling van de nationalistische beweging vóór 1946. De overige stukken bestaan voornamelijk uit restanten van het materiaal op basis waarvan Abbenhuis zijn verslagen schreef: rapporten en nota's met inlichtingen over politieke en militaire activiteiten.

Archiefvormers:

  • Abbenhuis, Ch.W.A.

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

1.Het Nederlands burgerlijk bestuur op Java
(september 1945 - juli 1947)

Na de overgave van Japan aan de Geallieerden op 15 augustus 1945 riepen Indonesische leiders op 17 augustus de Republiek Indonesië uit. Aangezien Nederland nog niet gereed was voor herbezetting van de voormalige kolonie sloot het op 24 augustus een overeenkomst met de Engelsen ter regeling van de terugkeer van Nederlands bestuur - Netherlands Indies Civil Administration (NICA) - onder Geallieerd opperbevel. In september landde het eerste contingent troepen op Java. Eind oktober werd de NICA op Java omgedoopt in AMACAB (Allied Military Administration Civil Affairs Branch). De Chief Commanding Officer (CCO-) AMACAB had de functie van gouverneur. ( Staatsblad van Nederlands-Indië 1945 nummer 146, 1946 nummer 1 )

Het gezag van de AMACAB beperkte zich tot enkele steden en stadsgedeelten. In Batavia en Buitenzorg was zowel Nederlands als Republikeins bestuur aanwezig. Na het vertrek van de Engelsen op 30 november 1946 nam de spanning in bovengenoemde plaatsen toe. Op 13 en 14 december deden de Nederlandse troepen een aanval op gebouwen van de Republikeinse politie te Buitenzorg. Het kader werd gearresteerd, archiefstukken werden in beslaggenomen. De militaire en politieke situatie verhinderde een verdere opbouw van het Nederlandse burgerlijk bestuur. De betekenis van bestuurtechnische coördinatie door het Algemeen Hoofd van de Tijdelijke Bestuursdienst op Java (AHTBJ) - zoals de CCO-AMACAB na het vertrek van de Engelsen werd genoemd - raakte op de achtergrond toen voor de eenheid in het beleid directe richtlijnen van de regering waren vereist. ( Staatsblad van Nederlandsch-Indië 1946 nummer 130 )

Bij besluit van de luitenant-gouverneur-generaal van 10 januari 1948 nummer 9 werd bepaald dat de bevoegdheden van het AHTBJ gerekend werden vanaf 19 juli 1947 - vlak voor de eerste politionele actie - te zijn overgedragen aan de regeringscommissarissen voor bestuursaangelegenheden.

2. Ambtelijke loopbaan van mr. CH.W.A. Abbenhuis

Christianus Wouterus Antonius Abbenhuis werd op 5 september 1893 te Arnhem geboren. Hij studeerde te Leiden voor het examen voor de Indische Administratieve Dienst en het examen art. 16g (oud) reglement op het notarisambt voor Nederlandsch-Indië (1912-1917).

Gedurende het tijdvak 1918-1924 was hij achtereenvolgens werkzaam als administratief ambtenaar, aspirant-controleur en controleur te Pasoeroean. Aansluitend voltooide hij een studie Nederlandsch-Indisch Recht te Leiden (1924-1928).

In 1930 werd hij aangesteld tot directeur van de bestuursschool te Batavia. Na enkele benoemingen als assistent-resident werd hij op 17 september 1940 benoemd tot resident van Batavia. Deze functie bekleedde hij tot aan de capitulatie voor Japan. De Japanse bezetting bracht hij in gevangenschap door.

Vanaf november 1945 fungeerde mr. Abbenhuis als CCO-AMACAB voor West- en Midden-Java, Soerakarta en Djokjakarta. In augustus 1946 werd zijn ambtsgebied uitgebreid tot heel Java en Madoera. ( Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, archieven van het ministerie van koloniën, stamboeken ambtenaren en marinepersoneel (inventaris 2.10.06), boek A2, folio's 360, 680 en van het ministerie van Overzeese Gebiedsdelen (1945-1949), geheim archief, verbalen 1949 P38 en Q38. )

Uit de bestuursverslagen van Abbenhuis als CCO-AMACAB en nadien als AHTBJ blijkt dat hij overtuigd was van de noodzaak van het opbouwen van een democratisch Nederlandsch-Indisch bestuur. Zijn houding ten opzichte van de Republikeinse regering werd sterk beïnvloed door een negatief oordeel over die Indonesische leiders die - zoals ir. Soekarno - in de periode 1942-1945 met de Japanners hadden samengewerkt.

Na de definitieve terugkeer van Abbenhuis in juli 1947 naar Nederland kwam zijn intense betrokkenheid bij de gebeurtenissen in Nederlandsch-Indië tijdens en direct na de Japanse bezetting tot uiting in het lidmaatschap van het dagelijks bestuur van de stichting "Indië in de Tweede Wereldoorlog". Deze in 1952 opgerichte stichting nam de exploitatie op zich van de Indische collectie van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie en verzorgde een bronnenpublicatie van het betreffende materiaal. ( I.J. Brugmans (ed.), Nederlandsch-Indië onder Japanse bezetting; Franeker, 1960. )

Abbenhuis overleed op 19 september 1975 te Tilburg.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in