Kaarten Hingman
- Archiefinventaris
- Inleiding
- Inventarisnummers
- Bestanden
- Alle scans (0)
4.VTH
J.H. Hingman
Nationaal Archief, Den Haag
(c) 1871
Beschrijving van het archief
Naam archiefblok:
VTH Verzameling Binnenlandse Kaarten Hingman, 15e-19e eeuw
Kaarten Hingman
Periode:
15e - 19e eeuw
Omvang:
5115 inventarisnummers.
Taal van het archiefmateriaal:
Het merendeel der stukken is in het Nederlands.
Soort archiefmateriaal:
Normale getekende en gedrukte kaarten, atlassen en kaartboeken. De Nederlandstalige stukken van vóór ca. 1700 zijn geschreven in het gotische cursiefschrift, met name in de oud-Hollandse klerkencursief.
Archiefbewaarplaats:
Nationaal Archief, Den Haag
Samenvatting van de inhoud van het archief:
De collectie bevat de unieke manuscript kaarten van Nederland van de middeleeuwen tot halverwege de 19e eeuw. De kaarten zijn afkomstig uit verschillende archieven en horen bij de registratie en de besluitvorming van de archiefvormers van die instellingen. De kaarten zijn meestal in opdracht gemaakt met een administratief doel en zijn dus functioneel en niet commercieel . Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en vestingwerken voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie. Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, de Raad van State, de Nassause Domeinraad en het Ministerie van Financiën en de Graven van Holland. Een belangrijk onderdeel vormen de kaartboeken van de landerijen die behoorden aan de kloosters, zoals de verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Deze vroegste kaarten van Holland vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Er zijn veel waterstaatskaarten zoals van zeeweringen, dijken en sluizen. Van de grote rivieren Rijn, Maas en Waal als van de IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig van de domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend. Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en later van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied van de Biesbosch. In 1421 waren hier door de St. Elisabethsvloed zo'n twintig dorpen in de golven verdwenen. Deze kaarten danken hun ontstaan aan de talloze geschillen van de eigenaars van ondergelopen gebieden, die later weer werden ingedijkt of waar men visrechten pretendeerde: de meeste van deze kaarten zijn afkomstig uit het archief van de rekenkamer van Holland, die de domeinen van Holland beheerde; en ook van de Nassause Domeinen. Een andere opmerkelijke kaart in deze rubriek is die van het noorden van Noord-Holland met de eilanden Texel en Wieringen. (ca.1552). Een topstuk dat wordt toegeschreven aan de bekende schilder Jan van Scorel (1495-1562). Verder zijn er in het archief kaarten en plattegronden van Nederlandse en enkele buitenlandse steden, dorpen, forten, havens en gebouwen te vinden.
Archiefvormers:
- Agentschap van Inwendige Politie en Toezicht op de Staat van Dijken, Wegen en Wateren
- Behering der Zeeweringen, Zeedijken en de Waterstaat van de Bataafse Republiek
- Comité Centraal van de Waterstaat
- Commissie van Superintendentie der Rivieren
- Commissie van Superintendentie over de Waterstaat der Bataafse Republiek
- Commissie van Superintendentie van Zeehavens en Zeegaten
- Contrarolleur-Generaal van 's Lands Werken en Fortificatiën van Holland
- Directie van Bruggen en Wegen in Holland
- Eerste Commissaris-Inspecteur van de Waterstaat
- Gecommitteerde Raden van het Zuiderkwartier
- Generale Directie over 's Lands Rivieren en Zeewerken
- Generale Directie van de Waterstaat
- Generale Directie van 's-Lands Amortisatiekas
- Grafelijkheidsrekenkamer
- Hof van Holland
- Hof van Holland en Hof van Justitie Consignatiekas van het Hof van Justitie
- Hoge Raad van Holland en Zeeland
- Hoofdadministratie der Domeinen
- Houtvesterij
- Inspecteur-Generaal over 's Lands Rivieren
- Inspectie van de Waterstaat
- Inspectie van het 1e-7e District van de Waterstaat
- Inspectie van het 8e-12e District van de Waterstaat
- Klooster St Vincent te 's-Gravenhage
- Ministerie van Waterstaat
- Ontvanger van het Geestelijk Kantoor te Brielle
- Ontvanger-Generaal van het Geestelijk Kantoor te Delft
- Opzichter van 's Lands Werken te Goeree
- Oud Archief Suriname: Gouvernementssecretarie
- Raad van State
- Rekenkamer ter Auditie
- Ridderschap van Holland
- Staatse Leger, Directeur-Generaal der Fortificaties
- Staatsraad
- Staten van Holland en West-Friesland
- Brunings, Chr.
- Brunings, C.L.
- Brunings Jr, Chr.
- Goudriaan, A.F.
Archiefvorming
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Beperkingen aan het gebruik
Materiële beperkingen
Aanvraaginstructie
Citeerinstructie
Verwant materiaal
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
Manuscript
Manuscript
- 3669 Project van een retranchement op het hooge land bij Sprangen, met een nader project van 1748 van den generaal Burmania. B.o.Z. 1747. Afmetingen 1.60 x 0.84 m
Kopie van 1749 van Anth. Hattinga.
- 3670 Project om de linie van defensie tusschen de forten Moermont, Pinsen en Rover te verbeteren. B.o.Z. 9 April 1759. Archief Raad van State Afmetingen 1.02 x 0.30 m
Manuscript
- 3671 Plan van een gedeelte der linie met de forten Pinsen en Rover bij Bergen-op-Zoom. 26 oktober 1769. Raad van St. Afmetingen 0.74 x 0.25 m
Manuscript
- 3672 Plan van het fort Pinsen, in de linie bij Bergen-op-Zoom. 24 Maart 1779. Afmetingen 0.35 x 0.50 m
Manuscript
- 3673 Plan van het fort Moermont in de linie bij Bergen-op-Zoom. 24 Maart 1779. Raad van St. Afmetingen 0.35 x 0.50 m
Manuscript
Manuscript
Gedrukt bij G. Valk en P. Schenk.
Gedrukt bij Gerard du Mee.
- 3677 Kaart van de linie van defensie onder Terheide, in de baronnie van Breda. 21 Maart 1704. Afmetingen 0.61 x 0.20 m
Manuscript
3678A - 3678B Profielteekening van het retranchement ten zuidwesten van het nieuw te graven kanaal van den Moerdijk naar het dorp ter Heijde. 2 Februari 1750 Raad van St.
Afmetingen 1.03 x 0.36 m
- 3679 Plan van het retranchement liggende omtrent het einde van den Hout, op de limiet van Oosterhout en Terheide. 18de eeuw. Afmetingen 0.33 x 0.23 m
Manuscript
- 3680 Plan van het geprojecteerde werk bij de vereeniging der Gastelsche en Prinslandsche dijken. 1748. Afmetingen 0.55 x 0.42 m
Manuscript
- 3681 Plan eener redoute bij de vereeniging der Prinslandsche en Steenbergensche wegen. Afmetingen 0.55 x 0.41 m
Manuscript
- 3682A - 3682D Vier stuks plans, stand- en profielteekeningen van een wachthuis aan het retranchement Monnikhof en den Hout. 16 Februari 1785. Raad van St.
Afmetingen 0.58 x 0.44 m
- 3683 Plan van het fort St. Antonie bij 's Hertogenbosch. 15 Juli 1737. Raad van St. Afmetingen 0.25 x 0.19 m
Manuscript
- 3684 Kaart van een gedeelte van de ringkade om het fort Isabella, voor zoover die bij resolutie van den Raad van State van 1769 aan den polder het Bossche veld in gebruik is gegeven. 26 September 1787. Raad van St. Afmetingen 0.82 x 0.32 m
Manuscript
Manuscript Del: J. Schenck.
- 3686A - 3686B Plan van het fort aan de Blaauwe sluis in het kwartier Maasland. 3 September 1750. Raad van St.
Afmetingen 0.23 x 0.38 m
- 3687 Kaart van de schans te Zandvliet en de overwaterde landen tusschen Bergen -op-Zoom en Antwerpen. 1627. Afmetingen 0.42 x 0.27 m
Gedrukt bij Cl. J. Visser. 4387.
- 3688 Plan van de schans van Voorn, gelegen op de vereeniging van Maas en Waal. 1599. Afmetingen 0.40 x 0.32 m
Manuscript
Manuscript
- 3690 Plan van de fortificatiewerken ter verdediging van de Grebbesluis. 18de eeuw. Afmetingen 0.57 x 0.42 m
Manuscript
- 3691 Plan van het retranchement aan den Rooden Haan bij het begin der Grebbelinie. 1786. Afmetingen 0.51 x 0.40 m
Manuscript
- 3692 Kaart van de linie of prolongatie der Grebbewerken, nieuw aangelegd in de jaren 1799 en 1800. Afmetingen 0.92 x 0.77 m
Manuscript 4388, 4389.
- 3693 Plan van de afpaling der fortificatiewerken van Geldersoord. 21 Juni 1743. Raad van St. Afmetingen 0.75 x 0.54 m
Manuscript
- 3694 Plan van het kapitale bastion te Geldersoord. 12 December 1743. Raad van St. Afmetingen 0.49 x 0.38 m
Manuscript
- 3695 Plan van het fort Geldersoord met de omliggende landen. 8 April 1749. Archief Raad van State Afmetingen 0.72 x 0.45 m
Manuscript
- 3696 Plan van de lunette Rozendaal, tot versterking van den uiterwaard te Geldersoord. 25 April 1785. Raad van St. Afmetingen 0.65 x 0.47 m
Manuscript
Manuscript
- 3698 Kaart van het fort Schenkenschans of 's Gravenweerd met de belegering van 1635 en de nieuwe versterkingen en approches. 1635. Afmetingen 0.90 x 0.46 m
Gedrukt. Zie 4.VTHR 4390.
- 3699 Kaart van het retranchement te Pannerden. 24 Februari 1706. Raad van St. Afmetingen 0.38 x 0.25 m
Manuscript 4391.
- 3700A - 3700B Kaart van het fort de Buurtsteeg bij den Emmikhuizerberg, aangelegd in 1786.
Afmetingen 0.68 x 0.47 m
Manuscript
- 3702 Plan eener redoute aan den IJssel, beneden de stad Zutphen. 23 Augustus 1793. Raad van St. Afmetingen 0.48 x 0.30 m
Manuscript
- 3703 Kaart van de situatie tusschen de dorpen Beverwijk, Wijk, Wijk aan Zee en Heemskerk. 1800. Afmetingen 1.60 x 0.78 m
Manuscript
- 3704 Plan van de omstreken der stad Amersfoort, relatief eene memorie wegens eene defensieve positie aldaar. 18de eeuw. Afmetingen 0.64 x 0.58 m
Manuscript
- 3705 Kaart der situatie van Staats-Vlaanderen tusschen Sluis en Hulst, behoorende bij het rapport nopens eene algemeene inundatielinie. 12 oktober 1775. Raad van St. Afmetingen 0.93 x 0.22 m
Manuscript
- 3706 Kaart van de schansen aan beide zijden van het Zwin omtrent Sluis. 1627. Afmetingen 0.40 x 0.25 m
Gedrukt.
- 3707 Project tot defensie van den nieuwen zeedijk door het Sassegat, achter de inundatiesluis voor het vervallen hoornwerk het Pas. 2 Augustus 1793. Raad van St. Afmetingen 0.29 x 0.37 m
Manuscript
- 3708 Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis van het Koegors. Afmetingen 0.28 x 0.37 m
Manuscript
- 3709 Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch. Afmetingen 0.28 x 0.37 m
Manuscript
- 3710 Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch achter den beer aan Bakkerspolder. Afmetingen 0.28 x 0.37 m
Manuscript
- 3712 Plan van het retranchement Cassandria aan het Zwin, met de door de Oostenrijkers aangelegde batterijen en werken op het Hazegors. Afmetingen 0.39 x 0.43 m
Manuscript
- 3713 Project der defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis aan Luntershoek. Afmetingen 0.29 x 0.37 m
Manuscript
- 3714 Plan der verandering van het hoornwerk tot kroonwerk ten zuiden van het fort St. Donaas. 19 September 1746. Raad van St. Afmetingen 0.43 x 0.55 m
Manuscript
- 3715 Kaart van de situatie tusschen het fort St. Donaas en de Zwarte sluis. 20 December 1756. Raad van St. Afmetingen 0.44 x 0.36 m
Manuscript
- 3716 Plan van het fort St. Donaas en de Zwarte sluis. 10 Juni 1757. Raad van St. Afmetingen 0.52 x 0.44 m
Manuscript
- 3717A Plan van de werken die gemaakt moeten worden tot defensie van de linie en redoute bij Axel. 15 Mei 1703. Archief Raad van State Manuscript Afmetingen 0.48 x 0.37 m
- 3719A - 3719B Plan van een nieuwe aarden redoute bij het fort Zandberg bij Hulst. 21 Juli 1745. Raad van St.
Afmetingen 0.90 - 0.32 m
- 3720 Plan van de situatie der werken tusschen de nieuw aan te leggen redouten bij het fort Zandberg en de sluiskil van den Melopolder. Afmetingen 0.40 x 0.32 m
Manuscript
- 3721 Plan van eene nieuw te maken redoute tegen den zeedijk van Willem Hendrikspolder bij de sluiskil van den Melopolder buiten Hulst. Afmetingen 0.68 x 0.55 m
Manuscript 2 Exemplaren.
- 3722 Plan van Uitgeverespoelden grond uit den bedekten weg en binnendocering van de voorpost van het fort Zandberg. 7 December 1763. Raad van St. Afmetingen 0.38 x 0.25 m
Manuscript
- 3723 Kaart van de defensie linie van Hulst tot het fort Zandberg met concept betrageling tot het bepalen der inundatie, en conservatie van een gedeelte van den polder de Klinge. 2 Februari 1790. Raad van St. Afmetingen 0.58 - 0.30.
Manuscript
- 3724 Plan van een hoornwerk aan den Austrischen polder. 23 Augustus 1645. Raad van St. Afmetingen 0.38 x 0.30 m
Manuscript
- 3725 Plan van twee forten genaamd de Moerspuie en St. Gelein, in de nieuwe dijkage van den polder Moerspuie. 23 oktober 1769. Raad van St. Afmetingen 0.50 x 0.70 m
Manuscript
- 3726 Plan van het fort St. Anna in den polder van Namen. 22 November 1715. Raad van St. Afmetingen 0.36 x 0.23 m
Manuscript
- 3727 Kaart van het kamp bij Zeist, gecommandeerd door den generaal Marmont. Afmetingen 0.69 x 0.56 m
Gedrukt. Sculpsit: C.van Baarn.
Manuscript
- 3729A - 3729B Plan van de Ommerschans met profielteekeningen (1e en 2e dessein). 20 Aug. 1742. Archief Raad van State
Afmetingen 0.40 x 0.31 m
- 3730 Kaart van de situatie der landerijen omtrent de steenen penanten tusschen Zwol en Hasselt. 11 November 1743. Raad van St. Afmetingen 0.62 x 0.58 m
Manuscript
- 3731A - 3731B Plan om de avenue naar de penanten in het Zwartewater tusschen Hasselt en Zwol te fortificeren. 16 Juli 1748. Raad van St.
Afmetingen 0.15 x 0.40 m
- 3732 Plan van de nieuwe werken langs den IJssel buiten Zwol, met het omliggende terrein het gemeene land toebehoorende. 9 November 1761. Raad van St. Afmetingen 0.34 x 0.35 m
Manuscript
- 3733A - 3733B Plan der situatie van de penanten aan het Zwartewater. 27 December 1763. Raad van St.
Afmetingen 0.52 x 0.40 m
- 3734 Plan van het fort of achterwaarts liggende dubbele hoornwerk van het nieuwe werk aan den IJssel bij Zwol. 28 April 1779. Raad van St. Afmetingen 0.87 x 0.56 m
Manuscript
- 3735A - 3735C Drie stuks plans van de retranchementen van het leger van graaf Johan van Nassau aan den IJssel in 1629.
Afmetingen 0.40 x 0.32 m
Manuscript
Manuscript
- 3738A Kaart van de schansen aan den Dollard. 30 December 1627. Raad van St. Manuscript Afmetingen 0.45 x 0.32 m
2 Exemplaren
- 3739 Plan tot beveiliging van het frontier langs de rivier de Aa van de Nieuwe schans tot aan den Dollard. 1753. Afmetingen 2.50 x 0.75 m
Manuscript
Manuscript
- 3741A - 3741B Plan van het fort de Bourtange. 24 oktober 1737. Raad van St.
Afmetingen 0.80 x 0.50 m
- 3742 Plan van het fort de Bourtange. met de omliggende situatie. 18de eeuw. 10 Juli 1736 R. v. St. Afmetingen 0.70 x 0.47 m
Manuscript
Manuscript
- 3744 Plan van de Langerakker schans met project-passage van de provincie Stad en lande op Oostfriesland. 17de eeuw. Afmetingen 0.41 x 0.32 m
Manuscript
- 3745A - 3745B Plan en profielteekening van de Nieuwe of Langerakkerschans. 3 December 1726 Raad van St.
Afmetingen 0.53 x 0.41 m
- 3746 Plan van het kamp omtrent de Ponterbrugge met omliggende situatie betrokken door het garnizoen van Groningen. 17 Mei 1742 Archief Raad van State Afmetingen 0.56 x 0.44 m
Manuscript
- 3747 Plan en profielteekening van een nieuw te bouwen 's lands huis in de Langerakkerschans. 4 December 1766. Raad van St. Afmetingen 0.92 x 0.52 m
Manuscript
- 3748 Plan en profiel voor een geprojecteerd kruidmagazijn aan de Langerakkerschans. 18 April 1785. Afmetingen 0.52 x 0.35 m
Manuscript
- 3749 Kaart van den zandrug genaamd Kalshair, tusschen Dalen en Schoonebeek bij Coevorden, met de geprojecteerde posten om den vijand het acces te beletten. 1796. Afmetingen 0.42 x 0.55 m
Manuscript INSTRUCTIE. Zie 4.VTHR 4393.
Manuscript
Manuscript
Manuscript
Reacties