gahetNA in het Nationaal Archief

Rubber Cultuur Mij. / Kaarten en tekeningen

4.RCMA
R.T.M. Guleij
Nationaal Archief, Den Haag
1987
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

4.RCMA
Auteur: R.T.M. Guleij
Nationaal Archief, Den Haag
1987
CC0

Periode:

1908-1980

Omvang:

1233 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een deel is in het Engels of Frans.

Soort archiefmateriaal:

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Dit archief bevat 494 kaarten, tekeningen en foto's van de directie van de Rubber Cultuur Maatschappij te Amsterdam. De archiefstukken zijn afkomstig uit Nederlands Indië (1908-1958) en uit ontwikkelingslanden (1954-1980). De stukken uit Nederlands Indië bestaan uit kaarten (concessies en erfpacht, beheer, aanplant, emplacement), topografische (gedrukte) overzichtskaarten en technische tekeningen inzake koffie, latex, oliepalm, rubber, thee, transport, waterkracht, civiele werken en diversen. Het materiaal uit de ontwikkelingslanden omvat ook kaarten (algemeen, onderneming/beheer, aanplant, bodem, infrastructuur/emplacement en meet- en hoogtekaarten), topografische (gedrukte) kaarten (Azië, Afrika, Midden- en Zuid-Amerika) en technische tekeningen (Costa Rica, Ghana, Indonesië, Liberia, Mozambique, Suriname, Tanzania en diversen). Beide deelarchieven bevatten foto's. Verder is er een index op namen, ondernemingen en projecten (inclusief afdelingen en concessies).

Archiefvormers:

  • NV Rubber Cultuur Maatschappij Amsterdam, 1908-1980

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Historisch overzicht

De N.V. Rubber Cultuur Maatschappij Amsterdam (RCMA), opgericht in 1908, stelde zich ten doel: "de exploitatie van landbouwondernemingen in Nederlandsch-Indië (uitgezonderd de residentien Soerakarta en Djokjakarta), in de eerste plaats door cultuurvan caoutchouc en verder de handel in verkregen producten zoomede het deelnemen in ondernemingen die een soortgelijk doel beoogen" (

Mrs van Nierop & Baak's. Naamloze Vennootschappen, Jrg. 1908.

).

De maatschappij begon op Java een rubberaanplant met koffie als tussenbeplanting (

Afdeling Tanggoel der Residentie Besoeki.

). In 1918 volgde de theeaanplant op Sumatra. Na 1920 ging de RCMA zich meer concentreren op de Oostkust van Sumatra met rubber en oliepalm als belangrijkste cultures. Met name in de eerste twintig jaren van haar bestaan breidde de RCMA haar activiteiten sterk uit door de overname van verschillende maatschappijen en/of ondernemingen. Ook werden er overeenkomsten - zogenaamde landbouwconcessies - gesloten met zelfbestuuurders ofwel inlandse vorsten. (

In de Landschappen waren het de zelfbestuurder en zijn rijksgroten, aan wie een landbouwondernemer zijn recht ontleende; in rechtstreeks bestuurd gebied was deze autoriteit steeds het Gouvernement. De door zelfbesturen aan particulieren verleende grondrechten werden landbouwconcessies genoemd; in rechtstreeks bestuurd gebied noemde men het erfpacht. Na de zgn. erfpachtordonnantie (Ind. stb. 1919 no.61, 1921 no.453 en 1927 no.191) kon het zelfbestuur niet langer landbouwconcessies verlenen, maar was het verplicht voor het vervolg gronden voor de particuliere landbouw uit te geven met het burgerrechtelijk recht van erfpacht. In de praktijk bleven voor de Landschappen met "Lange contracten", waaronder Deli, Serdang en Langkat, gewoon de oude voorschriften van kracht. Dat het recht van erfpacht in bovengenoemde Landschappen nooit is doorgevoerd, hield verband met aanvullende overeenkomsten, die tussen gouvernement en de zelfbestuurder gesloten moesten worden.

)
. Bij deze overeenkomsten werd in een concessieakte (

zie noot 11, inv. nr. 1236. Hierin beknopte gegevens over landconcessies op Sumatra en erfpachtspercelen op Java.

)
, een overeenkomst tussen een zelfbestuurder en een niet-inheemse landbouwondernemer, de voorwaarden vastgelegd met betrekking tot de uitoefening van een landbouwbedrijf.

In 1949 opende de RCMA samen met de stoomvaartmaatschappij "Nederland" een latex-tankbedrijf te Amsterdam. In november van dat jaar verliet het eerste schip met 290 ton Latex aan boord de Belawanhaven op de Oostkust van Sumatra met bestemming Amsterdam.

De RCMA beheerde in de eerste 50 jaar van haar bestaan in totaal een cultuurareaal van 37.000 hectare, en behoorde tot de grootste in Nederlands-Indië werkzame rubbermaatschappijen. (

Vergelijkend overzicht Rubber Maatschappijen, 1913-19l6., uitgave Financieel Weekblad voor de Fondsenhandel, Nationaal Archief, Tweede Afdeling, H.M.F. Bolder e.a. Plaatsingslijst Nederlandse Rubber Maatschappij, 1909-1924. Toegang: 2.20.02, inv. nr. (65) 168 en: Bijzonderheden betreffende de voornaamste rubber-maatschappijen over de jaren 1927 t/m 1936. zie noot 11, inv. nr. 1321

)

In 1954 had de RCMA zich al buiten Indonesië begeven met de ontwikkeling van een sisal-onderneming in Tanzania. Na de nationalisatie van de bedrijven door Indonesië in 1957 werd het werkterrein in Afrika verder uitgebreid. Snel daarop volgden investering en in Midden- en Zuid-Amerika. In 1970 nam de RCMA geheel of gedeeltelijk deel in de volgende bedrijven(

O.a. uit "Background information on the N.V. Rubber Cultuur Maatschappij Amsterdam". zie noot 11, inv. nr 70.

):

Tabel met zoekresultaten in archieven
deelnamesindsmaatschappijonderneminglandproduct
100%1954Lugongo Estates Ltd.LugongoTanzaniasisal
100%1955Zembe Aktion GesellschaftZembeMozambiquesisal, citrus
75%1958Salala Rubber CorporationGibiLiberiarubber
75%1959Compania Agricola AmsterdamIcacalPanamaoliepalm
40%1960Compania Columbiana de Desarollo "Coldesa"La ArenosaColumbiaoliepalm
40%1962Agroganadera Amsterdam ColombiaLa ArenosaColombiaoliepalm
100%1963Surinaamse Cultuur MijMarienburg, PeperpotSurinamesuiker, koffie
100%1964Usambara Spinning CompanyUsambara Tanzanialandbouwgaren

Vanwege de veelzijdige activiteiten en de geheel veranderde bedrijfsvoering na 1954 - in Indonesië werden de ondernemingen uitsluitend zelfstandig geëxploiteerd, terwijl in de nieuwe opzet aan het samengaan met anderen de voorkeur werd gegeven - bleek reorganisatie en herziening van het handelsapparaat noodzakelijk.

In de loop van het verslagjaar 1960 werd een aanvang gemaakt met de interne reorganisatie van de maatschappij (

zie noot 11 , inv. nr. 1896 Jaarverslagen over de boekjaren 1960 en 1961.

). Het ondernemingsbeheer werd gescheiden van de handelsactiviteiten en in een afzonderlijke vennootschap, de "Amsterdamse Technische Assistentie Maatschappij" (ATAM of ATAC), ondergebracht. Naast het beheer van de eigen ondernemingen gaf de ATAM ook adviezen aan ondernemingen van derden. Voor een overzicht van alle projecten en studies van 1955 tot 1971 uitgevoerd door de RCMA en/of de ATAM zie bijlage I. Voor de verkoop werd de handelsmaatschappij "Rubol Amsterdam N.V." opgericht.

In plaats van op het ondernemingsbeheer kwam in de jaren zestig het accent steeds meer te liggen op uitbreiding van de handelsbelangen. De snelle groei van het handelsapparaat bracht een steeds gecompliceerder onderneming met zich mee, hetgeen blijkt uit het concernschema van 1972:

Als gevolg van economische en politieke ontwikkelingen in een aantal landen waar de RCMA werkzaam was, begon in de jaren '70 de vermogenspositie te verslechteren. In 1975 werd door onrust in Columbia en Mozambique het dieptepunt bereikt, en wordt gesproken over "een op dat moment vrijwel ontredderde RCMA" (

Verslag en preadvies van commissarissen, l2 mei 1980. zie noot 11, inv. nr. l897 Jaarverslagen 1965-1982.

). In 1978 werden de handels en beheersactiviteiten tot een minimum teruggebracht en eind '82 ging men bij de zo goed als failliete RCMA over tot een kapitaalsreconstructie (

Door een zgn. "reverse take-over constructie" werd het aandelenkapitaal van de RCMA tot f 320.000.= teruggebracht en werd door onderhandse uitgifte van nominaal f 6.080.000,= door Catz International een belang van 95% verworven. zie noot 11, inv. nr. l897 Verslag 1982.

)
.

Thans is de RCMA, uitsluitend als handelsonderneming, onderdeel van Catz International B.V. te Rotterdam, die in '82 een belang van 95% in de op de beurs genoteerde N.V. Rubber Cultuur Maatschappij Amsterdam verwierf.

Projects and studies

Projects and studies carried out since 1955 by the "Rubber Cultuur Maatschappij Amsterdam Ltd." and/or the "Amsterdam Technical Assistance Company".

Projects marked *) in co-operation with other consultants.

Cameroons
1.Preliminary study into the establishment of a latex concentrating plant at Tiko. -1958

 

Colombia
1.*)Study into the possibilities of oil palm cultivation in various regions of Colombia. -1958
2.Report on the possibilities of oil palm cultivation of perennial crops. -1960
3.Realization of plan to initiate on oil palm estate in the Turbo area. -1960
4.Management of the oil palm estate "La Arenosa", Turbo (Antioquia). -1960...
5.Soil survey of the Turbo area -1961
6.*)Study into the possibilities of cocoa cultivation in Tumaco -1962
7.Preliminary study into the possibilities of oil palm cultivation in the Acacias Region. -1964
8.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Gales Lda" in Turbo (Antioquia). -1964
9.Preliminary study into the possibilities of oil palm cultivation on the "Hacienda Currulao" in Turbo (Antioquia). -1964
10.Preliminary study into the possibilities of oil palm cultivation on the "Hacienda Currulao" in Turbo (Antioqia). -1964
11.Report on the possibilities of production improvement of the oil palm planted in the "Llanos Orientales". -1964
12.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Sangerman" near Chicorodo (Antioquia). -1964
13.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Salomon Villada" in Turbo (Antioquia) -1964
14.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda La Platanera" in Turbo (Antioquia). -1965
15.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda El Paraiso" in Currulao (Antioquia). -1965
16.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda La Esperanza" in Currulno (Antioquia). -1965
17.Preliminary study into the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Antioquia Grande" in Turbo (Antioquia). -1965
18.Agro-technical report on the oil palm estate "Palmeras de Occidente" near Buenaventure. -1965
19.Preliminary study on the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Monterey Lda" in the Caucacio region of Antioquia. -1965
20.Designing and supervision of the construction of the palmoil factory at "La Arenosa" estate near Turbo. -1965/66
21.Preliminary study on the possibility of oil palm cultivation on the "Hacienda Colombia" in Apartada (Antioquia). -1965
22.Feasibility study on the conditions for an oil palm plantation and factory on the "Hacienda La Cabana" near Villavicencio (Llanos Orientales) -1966
23.Technical management of the palm oil factory at "La Arenosa" estate (see 19). -1966...
24.Report on the agronomic possibilities of the oil palm estate "Palmariquani S.A." near Fundacion (Magdalena). -1966
25.Agronomic report on the oil palm estate "Risaralda" near Cucuta. -1967

 

Congo (Kinshasa)
1.Study into the possibility of establishing a latex concentrating plant at Gwaka. -1959

 

Costa Rica
1.Study into the possibilities of establishing an oil palm estate. -1962

 

Ecuador
1.Report of the preliminary survey into the possibilities for tropical agriculture, with the emphasise on oil palm in Ecuador. -1959
2.Study into the possibility of establishing an oil palm estate. -1963

 

Ghana
1.*)Preliminary report on the "Komenda Sugar Project". -1962
2.Extension of the preliminary survey of the "Komen da Sugar Project". -1962
3.Report on production processes and factory installations recommended for the Rubber Development Project of the "Ghana State Farms Corporation". -1965

 

Honduras
1.Preliminary survey into the oil palm industry. -1959

 

Indonesia
1.*)Planning, survey, construction operation and financing of a project for several factories for the processing of Atjeh products i.c. rubber, copira, coffee and patchouli oil. -1964
2.*)Planning of the construction for a copra factory, refinery, soap and tin factory in Medan. -1964
3.*)As 2 in Banda Atjeh. -1964
4.Recommendations with regard to the improvement of the quality of centrifuged latex; the recovery of serum rubber and the possibilities of extending the production of technical qualified block rubber for the estates incorporated in the Perusahan Negara Perkebunan (P.N.P.) Unit V. -1968
5.Report on the extension of blockrubber facilities, the processing of serum and the production of centrifuged latex for P.N.P. Unit V. -1969
6.*)Agro-technical and economic report on the rehabilitation and development of the rubber estates incorporated in P.N.P. Unit II. -1969
7.*)Agro-technical and economic report on the rehabilitation and development of the rubber estates incorporated in P.N.P. Unit III. -1969
8.Management advisory services to the 11 rubber estates incorporated in P.N.P. Unit V. -1970...
9.Inspection advisory services to the 11 rubber estates incorporated in P.N.P. Unit V. -1970...
10.Inspection advisory services to the Sawit Sebrang Oilpalm Project. -1970...

 

Israel
1.Study into the possibility of sisal cultivation in the dessert areas of Israel. -1963

 

Ivory Coast
1.Preliminary report on the possibilities of establishing a rubber estate and/or a rubber remilling factory. -1959
2.*)Report on sugarcane development in the Bandama River Valley. -1965
3.*)Report on the expansion of the oil palm and the initation of a coconut development programme. -1967

 

Liberia
1.Preliminary report on the possibilities of producing latex from smallholders rubber and the establishment of a rubber estate. -1958
2.Study into the possibility of establishing a rubber estate and/or rubber remilling factory. -1959
3.Planning of a rubber estate project in the Salala area. -1959
4.Soilsurvey and ecological study of the Salala area. -1959
5.Management of the "Salala Rubber Estate". -1960...
6.Inspection survey of the Sinu Rubber Estate. -1959/60
7.Construction of the crepe-rubber factory on Sinu Estate as a "turn-key" project. -1962/63
8.*)Feasibility study into the possibilities of oil palm cultivation in Maryland Country. -1969
9.Designing and construction of the crum rubber factory on Salala Rubber Estate. -1970/71
10.Technical and processing management of the factory on Salala Rubber Estate. -1971...

 

Malaysia
1.*)Report of the "Sungei Tong" oil palm project. -1967
2.*)Technical report regarding the palm oil factories of the "Bukit Goh" and Bukit Mendi" schemes. -1968
3.Management advisory services to the "Sungei Tong" oil palm project. -1968...
4.Management advisory services to the "Sungei Tong" rubber project. -1970...

 

Mozambique
1.Management of the "Zembe Plantagen A.G." sisal estate in the Chimoio District. -1958...
2.Soil survey of Zembe Sisal Estate. -1961
3.Agro-technical advisory services to the sisal estates of the "Companhia do Boror". -1961/63
4.Agro-technical advisory services to the sisal estates of the "Companhia Comercial e Agricola Joao Ferreira dos Santos". -1963
5.Agro-technical advisory services to the sisal estates of the "Companhia Agricola de Nangorroro". -1963
6.Feasibility study on citrus cultivation in the Chimoio District. -1965/66

 

Nigeria
1.Report on the possibility of establishing a latex concentrating and sheet factory at Araromi. -1959
2.Feasibility report on the possibilities of co-operation in the rehabilitation of the "Pioneer Oil Mills". -1960
3.*)Report on an investigation into the lagging results of "Bacita Sugar Estate". -1966
4.*)Report on the rehabilitation of the oil palm industry in the Eastern Region of Nigeria. -1966
5.Second report on the agronomic aspects of "Bacita Sugar Estate" (see no. 3). -1967

 

Panama
1.Study into the possibilities of oil palm cultivation. -1958
2.Realization of a plan to start an oil palm estate. -1959
3.Management of the oil palm estate "Icacal" near Colon. -1959...
4.Report of a preliminary survey of the agricultural possibilities of the "Hermot S.A." property near Remedios (Chiriqui Province) -1962
5.Designing and supervision of the construction of the palm oil factory at "Icacal Estate". -1964
6.Soil survey of "Icacal Oil palm Estate. -1965
7.Technical management of the palm oil factory at "Icacal Estate". -1965...

 

Peru
1.Preliminary report on the possibility of oil palm cultivation. -1959

 

Sudan
1.Study into a management/advisory contract of the sugar estate in the Khashin - El Girba area. -1964

 

Surinam
1.Report on the activities and results of oil palm selection initiated for the delivery of planting material to the oil palm estates "La Arenosa" in Colombia, and "Icacal" in Panama. -1959/64
2.Management of the sugarcane estate "Marienburg". -1963...
3.Management of the cocoa and coffee estate "Peperpot". -1963...
4.Report of the survey into the possibilities of establishing an oil palm estate in the Brokopondo area. -1965

 

Tanzania
1.Management of the sisal estate "Lugongo" near Tanga. -1955...
2.Soil survey of "Lugongo Estate". -1961...
3.Agro-technical advisory services to "Mkumbara Sisal Estate" of the "African Tobacco Prod. Comp. Ltd.". -1963
4.Agro-technical advisory services to "Kihuwilands Sisal Estate" and "Kihonda Sisal Estate" of Alcile Comp. Ltd. -1963
5.*)Management of the cordage factory of "Usambara Spinning Company Ltd.", built annex the sisal factory of "Lugongo Estate". -1966
6.Feasibility study on the possibility of establishing a sawmill for the production of hardwood flooring blocks. -1968
7.Management of the hardwood sawmill of "Lugongo Estate". -1969...

 

Vietnam
1.Project study for a latex concentrating plant at Loc Ninh. -1959

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Zelf ben ik als (pleeg)dochter van uitgezonden medewerker JMA van de Griendt op plantage Icacal te Panama getuige geweest van de opstart van deze onderneming tussen 1961 en 1964 en een aantal keren teruggeweest.
Ik heb nog ruim fotomateriaal uit die periode en vroeg mij af of hiervoor bij het archief nog belangstelling was.

Met vriendelijke groet,
Mw. R. Ludolph
ludolph@planet.nl

Zelf ben ik de dochter van Wicher Boissevain Sr., die Salala Rubber Coorperation opgezet heeft in 1960 en tot 1979 heeft geleid..
Ik graag willen weten wat er later met mijn vaders liefdeswerk is gebeurd na zijn vertrek.

Bij voorbaat dank,

Hanneke Idserda-Boissevain.

LS,
Mijn schoonvader heeft in 1949 in Medang Sumatra een zilverenbakje gekocht van dhr. Selders uit Winterswijk. Hoe die daar aan was gekomen is onbekend. Op het bakje staan de letters R.C.M.A., de cijfers 25 tussen 2 lauwerkransen in en; ' Aan M. Schuurman 1906 15/1 1931'.
Wellicht zijn er nog nazaten die kunnen zeggen wie dat was/hoe en wat? Familie ?

Wie kan mij verder helpen?

L.s.,
Voor n Indonesische kennis ben ik op zoek naar informatie over zijn Nederlandse grootvader. Het enige wat hij heeft is zijn naam; H. Heslinga. Hij heeft bewijzen van loon ontvangsten over de periode 1959-1965. Hij heeft gewerkt op o.a. Wingfoot estate. Heeft u nog meer informatie nodig? Bent u bereid mij te helpen bij deze zoektocht?
Alvast hartelijk bedankt.

Met vriendelijke groet,
Sonja van der Lely-Koene

Vlak voordat ik uw bericht las had ik toevallig dit bericht gevonden. Meer vindt u op de aangegeven link.
http://resources3.kb.nl/010475000/pdf/DDD_010477728.pdf
Het Nieuwsblad voor Sumatra MAANDAG, 21 DECEMBER 1953
‘(…) sedert Juni 1953 beheert de heer Heslinga de onderneming Sei.Putih.

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in