gahetNA in het Nationaal Archief

Koloniën / Kaarten en Tekeningen

4.MIKO
G.L. Balk, F.E.Ch. Hoste, K. Zandvliet
Nationaal Archief, Den Haag
1993
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

4.MIKO
Auteur: G.L. Balk, F.E.Ch. Hoste, K. Zandvliet
Nationaal Archief, Den Haag
1993
CC0

Periode:

1813-1950

Omvang:

6742 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een klein gedeelte is gesteld in talen als het Frans, het Engels en het Duits.

Soort archiefmateriaal:

Het archief bevat kaarten en tekeningen, gedrukt en in manuscript.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van kaarten en tekeningen van het Ministerie van Koloniën bevat voornamelijk gedrukte thematische en topografische kaarten, atlassen, (stads)plattegronden, tekeningen van gebouwen, havens, forten, handelsposten en overzeese bezittingen en hydrografische kaarten van zeeën en rivieren in Azië (Oost-Indië), Amerika (West-Indië, Antillen en Suriname) en Afrika en de manuscripttekeningen van J.T. Busscher, H.A.Henrici en N. Engelhard.

Archiefvormers:

  • Secretariaat van Koophandel en Koloniën, 1814-1815
  • Generale Directie van Koophandel en Koloniën, 1815-1818
  • Ministerie van Publiek Onderwijs, Nationale nijverheid en Koloniën, 1818-1824
  • Ministerie van Nationale Nijverheid en Koloniën, 1824-1825
  • Ministerie van Marine en Koloniën, 1825-1829
  • Ministerie van Waterstaat, Nationale Nijverheid en Koloniën, 1830-1831
  • Ministerie van Nationale Nijverheid en Koloniën, 1831-1835
  • Ministerie van Koloniën, 1834-1840
  • Ministerie van Marine en Koloniën, 1840-1841
  • Ministerie van Koloniën, 1842-1945
  • Ministerie van Overzeese Gebiedsdelen, 1945-1949
  • Ministerie van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen, 1949-1952
  • Ministerie van Overzeese Rijksdelen, 1952-1957
  • Ministerie van Zaken Overzee, 1957-1960
  • Regeringscommissaris voor Indonesische Aangelegenheden, 1960-1964
  • Busscher, J.T., 1772-1846,
  • Engelhard, N. , 1761-1831
  • Henrici, H.A. von, 1783-1838
  • Loten, J.A., 1716-1789

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Verantwoording van de bewerking

Eigentijdse ordening

In 1816 werd in de charterkamer van het ministerie het uit Parijs teruggevoerde kaarten- en tekeningenarchief gedeponeerd. De overdracht geschiedde met behulp van het in de Bataafs-Franse tijd vervaardigde register.

Dit register werd gebruikt bij de afdeling Koloniën van het te Amsterdam tot -1811 gevestigde Dépôt-Generaal van Oorlog, Marine en Koloniën. In dit register waren de kaarten en tekeningen in 27 geografisch ingedeelde rubrieken beschreven.(

ARA II, Archief Buitenlandse Zaken Legatie Frankrijk inventarisnummer. 60. Ook in Archief van Oorlog en Topografisch Bureau inventarisnummer. nr. 15.

)

De inkomende kaarten werden in de decennia na 1814 niet ingeschreven in het bestaande register of in een nieuw register.(

Zie Memorie aanwijzende de bronnen voor het zamenstellen eener algemeene hydrographische kaart van den Oost-Indischen Archipel van Van de Velde (uitg. 1847): ARA, Ministerie van Koloniën voor 1850, inventarisnummer. 3222.

) Dit in tegenstelling tot de situatie bij het vergelijkbare Historisch bureau van de Algemene secretarie te Batavia.

Omstreeks 1860 werden de oude kaarten- en tekeningenbestanden in beheer van het ministerie overgedragen aan het ARA. De resterende kaarten en tekeningen bij het ministerie werden nadien beschreven in een geografisch ingericht register. Het is mogelijk dat dit nieuwe register ingericht werd met gebruikmaking van het model dat in de Bataafs-Franse tijd vervaardigd was.

In navolging van het ARA en enkele ministeries besloot men vervolgens bij Koloniën een gedrukte catalogus samen te stellen van het bestand. Deze catalogus verscheen in 1884 voor het eerst in druk. Die uitgave werd in 1898 door A. Hartmann in herziene en bijgewerkte vorm uitgegeven: Catalogus van de boeken en kaarten uitmakende de bibliotheek van het Departement van Koloniën.Op pagina 741 tot 902 beschreef Hartmann de kaarten. Tot 1930 verschenen acht vervolgdelen.

Vanaf 1930 werden geen vervolgdelen meer uitgegeven. Het gehele bestand werd nadien (tot 1963) beschreven op fiches.

De collectie van Busscher werd bij het ministerie verspreid opgenomen in het bestand. De beschrijving van het gedeponeerde archief is vervaardigd aan de hand van de indertijd opgestelde overdrachtslijst. In de nota benes bij de beschrijvingen wordt, zo mogelijk, verwezen naar de huidige vindplaatsen.

In deze inventaris is slechts de beschrijving van de stukken behorende tot de collectie Henrici opgenomen. Eerder verscheen een uitgebreidere inventaris van de collectie Henrici van E. Glas (1981).(

Van haar hand is ook een artikel verschenen over Henrici's werkzaamheden: E. Glas, 'Een Oostenrijker op Borneo: Leven en werk van H.A. Henrici 1783-1838', in: Caert-thresoor 1 (1985) p. 8-20.

)

Ordening van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in