Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Strafinstellingen Gouda

3.05.03
NULL
Nationaal Archief, Den Haag
1993
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.05.03
Auteur: NULL
Nationaal Archief, Den Haag
1993
CC0

Periode:

1821-1886

Omvang:

1,30 meter; 40 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van de Strafinstellingen te Gouda bevat onder ander registers van de notulen van de vergaderingen, stukken betreffende de staat van werktuigen en huisraad en hun conditie, van de staat van de bevolking en van het verstrekte voedsel aan gedetineerden in het Huis van Bewaring en registers van inschrijvingen van gedetineerden in het huis van Bewaring.

Archiefvormers:

  • Directeur van het Huis van Bewaring te Gouda 1821-1886

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het gevangeniswezen in Gouda

In 1610 werden in Gouda de gebouwen van het voormalige St. Catharijneklooster ingericht als Tuchthuis voor mannen en vrouwen. Deze functie hebben de gebouwen behouden tot na de invoering van het 'Arrêté sur l'Organisation des Prisons' in 1811, toen deze gemeentelijke instelling een Rijksinstelling werd. Als gevolg van de reorganisatie van het gevangeniswezen in 1821 veranderde op 4 augustus 1824 de bestemming in die van 'Provisioneel Huis van Correctie'. De crimineel veroordeelden gingen naar 's-Hertogenbosch en Leeuwarden en vanuit Utrecht en Delft werden correctioneel veroordeelden naar Gouda overgebracht. (

Crimineel veroordeelden hadden een misdrijf begaan, correctioneel veroordeelden een wanbedrijf. Zie ook de algemene inleiding XIV-XV.

)

Toen in 1830 het Huis van Correctie in Hoorn in gebruik genomen werd, werden de mannelijke correctioneel veroordeelden daarheen verplaatst en werd de bestemming van Gouda een Huis van Reclusie (Opsluiting) en Tuchtiging. Uit de gevangenis te Leiden werden honderd crimineel veroordeelden naar Gouda gebracht. (

Zie inv.nr. 2 notulen uit 1830 en Petersen, Gedetineerden onder dak, 146.

)

In 1837 achtte de Minister van Justitie het wenselijk de mannelijke en vrouwelijke gedetineerden niet langer in hetzelfde gesticht onder te brengen. Voor de crimineel veroordeelde vrouwen was de gevangenis in Gouda bestemd, voor de correctioneel veroordeelde wees de Minister Woerden aan. De mannen werden naar andere gevangenissen overgebracht. Omdat er echter in Woerden geen plaats was, werden ook zij in Gouda geplaatst, zij het strikt gescheiden van de crimineel veroordeelden. (

Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, Archief van de Staatssecretarie, 1814-1839, inv.nr. 4307, Koninklijk Besluit van 10 november 1837, nr. 25.

) Het gevolg was dat de gebouwen overbevolkt waren; daarnaast kampte men ook met andere problemen, zoals de slechte staat waarin het gebouw verkeerde, de ligging in de buurt van een stinkend riool en de ondraaglijke temperaturen op de werkzolders in de zomer en de winter. (

Petersen, Gedetineerden onder dak, 148 en Franke, Twee eeuwen gevangen, 83-85.

)

Naast het Tuchthuis voor langgestraften was de Tienden- of Gevangenpoort in gebruik als kantonaal Huis van Bewaring, onder leiding van een cipier. De slechte toestand van ook dit gebouw noodzaakte in 1854 tot een nieuwe huisvesting, waarvoor verbouwing van de 'Looihal' de ruimte verschafte. (

Gemeentearchief (GA) Gouda, Archief van het Tuchthuis (later vrouwengevangenis) 1611-1864, inv.nr. 24.

)

De overbevolking van de gevangenis en de bouwvalligheid van het gebouw leidden er in 1858 toe dat vijftig vrouwen werden overgebracht naar het Huis van Reclusie en Tuchtiging in 's-Hertogenbosch. In 1861 werd de gevangenis voor vrouwen definitief gesloten en werden de vrouwen overgebracht naar Woerden. (

Petersen, Gedetineerden onder dak, 148.

)

Wat overbleef was het Huis van Bewaring van het kanton Gouda. De naam van het bestuur veranderde van Commissie van Administratie in Commissie van Toezicht en de personeelsleden werden overgeplaatst of ontslagen. Het kantonaal Huis van Bewaring bleef in gebruik tot de reorganisatie van het gevangeniswezen in 1886, toen ook dit gesticht werd gesloten. (

Ibidem, 752.

)

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Verversen Geef de karakters in die u in de afbeelding ziet. Neem de tekens uit het bovenstaande figuur over. Wanneer de tekens niet duidelijk zijn, kunt u het formulier verzenden om een nieuw figuur weer te geven. De tekens zijn niet hoofdlettergevoelig.  Schakel over naar audio verificatie.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in