gahetNA in het Nationaal Archief

Kantongerecht Gouda, 1838-1979

3.03.71
Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2006
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.03.71
Auteur: Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2006
CC0

Periode:

1838-1992
merendeel 1838-1979

Omvang:

79,20 meter; 1495 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte documenten, geen bijzondere handschriften, tekeningen.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van het Kantongerecht Gouda beslaat anderhalve eeuw rechtspleging (1823-1979) en bestaat uit een veelvoud van gerechtelijke stukken. Deze zijn o.a. het register van strafzaken, brievenboeken, audiëntiebladen, processen-verbaal, minuten van vonnissen en processtukken. Tevens bestaat het archief uit stukken m.b.t. in beslag genomen goederen en gelden, processtukken van civiele zaken, stukken van de Pachtkamer, stukken aangaande dwangbevelen en dagvaardingen, zittingsboeken van extrajudiciële zaken, evenals stukken betreffende huishoudelijke en griffiezaken.

Archiefvormers:

  • Kantongerecht Gouda

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het archiefbeheer

Uit een opgave uit 1865 is bekend, dat het kantongerecht toen op de begane grond een vertrek voor de berging van in beslaggenomen overtuigingsstukken had. In 1895 werd hiervoor inmiddels ook een deel van de zolder gebruikt. In 1904 liet de griffier aan de minister van Justitie weten vanwege de toeloop van bezoekers en de toename aan werkzaamheden voor de griffie behoefte te hebben aan een groter lokaal. Noodgedwongen moest hij nu daardoor afzien van de benoeming van een tweede klerk. In zijn vertrek waren de ter griffie gedeponeerde stukken (strafzaken met bijbehorende processtukken; civiele procedures etc.) in een inmiddels geheel volle archiefkast opgeborgen, terwijl er ook nog een archiefkast in de zittingszaal zelf stond. Vanwege de evenredige groei met de werkzaamheden nam de behoefte aan een aparte archiefruimte alleen maar toe. Om de archiefkast in de griffiekamer te kunnen wegbreken werd besloten een deel van de voorzolder af te zonderen voor de berging van overtuigings- en archiefstukken, waar de rest van het archief toen al lag. Met het oog daarop werden er in die ruimte ook voorzieningen getroffen voor een betere ventilatie.

In 1969 constateerde een medewerker van het Bureau Inspectie over de archieven van het Ministerie van Justitie, dat er in Gouda problemen waren met de opslag van de overtuigingsstukken. Op de sterk vervuilde zolder lagen de stukken ongeordend in rekken opgestapeld of zelfs op de grond. Nadat was afgezien van het plan om het eigen personeel in overuren het archief te laten ordenen, werd hiervoor een medewerker van buiten aangetrokken.

Als voorbereiding op de verhuizing naar het nieuwe kantongerecht brachten medewerkers van het ministerie op 21 januari 1971 een inspectiebezoek. (

Ministerie van Justitie, dossier G.B. 136.

) Dit resulteerde het jaar daarop al in de overdracht van de eerste van een reeks blokken van het archief van het kantongerecht van de periode 1838 - 1939.

In 1972 bood de minister van Justitie de audiëntiebladen voor burgerlijke zaken van 1856 - 1858 en van 1867 aan het Algemeen Rijksarchief (thans: Nationaal Archief) c.q. het Rijksarchief in Zuid-Holland aan. In 1976 volgde na een eigen inventarisatie het archief over de periode van 1838 - 1920. In 1982 werden vervolgens de archiefbescheiden van de periode 1920 - 1929 overgedragen, met ook nog stukken vanaf 1858. Vier jaar later volgden de archiefbescheiden over de periode van 1930 - 1939. (

Zie voor de verklaringen van overbrenging d.d. 8 september 1972; 23 december 1976; 6 januari 1982 en 16 april 1987: Verwervingsdossier 13 van de 3e Afdeling van het Algemeen Rijksarchief, later het Rijksarchief in Zuid-Holland geheten.

)

In 1976 en in 1986 leverde het Kantongerecht te Gouda bij de overdracht zelf plaatsingslijsten mee. Op grond van de latere aanvullingen werd de plaatsingslijst van 1838 - 1920 later omgewerkt tot één lijst, die tot en met 1936 liep. Hierdoor ontstond er een gedeeltelijke overlap met de lijst van 1930 - 1939.

De inspecteur van het Rijksarchief in Zuid-Holland constateerde in 1991 dat er in het kantongerechtsgebouw aan de Oosthaven in de archiefkelder nog ongeveer dertien meter aan archiefbescheiden uit voornamelijk de periode 1931 - 1939 stond. (

Dossier Rechterlijke Macht: Kantongerechten (periodeblok 1991 - 2000) van de Inspectie Rijksarchief in Zuid-Holland: inspectierapporten d.d. 8 juli 1991; 19 augustus 1993.

) Eerder was al opgemerkt dat voornoemde ruimte feitelijk niet voldeed omdat er ook verwarmings- en waterleidingsbuizen doorheen liepen. (

Idem (periodeblok 1976 - 1990), inspectierapport d.d. 1 juni 1988.

)
Op het moment van de voornoemde inspectie uit 1991 ressorteerde het kantongerecht nog onder het arrondissement Rotterdam. Dit veranderde bij de laatste reorganisatie van de rechterlijke macht in 1997 toen het kanton te Gouda overging naar het arrondissement 's-Gravenhage. In overleg met laatstgenoemde instantie zijn de voornoemde archiefstukken in 2003 aan de Centrale Archief Selectiedienst (CAS) te Winschoten als aanvulling ter bewerking aangeboden. Reden hiervoor was dat de CAS toen al bezig was met het inventariseren van het archief van het kantongerecht over de periode 1940 - 1979. Op verzoek van het Nationaal Archief was voordien al afgesproken, dat deze tot één inventaris zou worden geïntegreerd met de beide voornoemde plaatsingslijsten van dit kantongerecht van 1838 - 1939.Het archief is na bewerking, met uitzondering van het te vernietigen bestand, verzonden naar het Nationaal Archief.

In 2006 droeg de Arrondissementrechtbank te 's-Gravenhage het blok 1940 - 1979, dat in sommige gevallen verder in de tijd doorliep dan 1979, over aan het Nationaal Archief

De verwerving van het archief

Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in