gahetNA in het Nationaal Archief

Staten van Holland na 1572

3.01.04.01
W.E. Meiboom
Nationaal Archief, Den Haag
1990
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

3.01.04.01
Auteur: W.E. Meiboom
Nationaal Archief, Den Haag
1990
CC0

Periode:

1572-1795

Omvang:

427,20 meter; 4164 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een klein gedeelte is gesteld in talen als het Frans, het Duits, het Latijn, het Engels het Portugees en het Spaans.

Soort archiefmateriaal:

Geschreven en gedrukte documenten. Kennis van het 16e, 17e en 18e eeuwse handschrift is noodzakelijk. Het archief bevat een aantal kaarten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van de Staten van Holland en West-Friesland bevat ondermeer geschreven en gedrukte resoluties inzake financiële aangelegenheden, stukken over onderhandelingen met het buitenland, over het stadhouderschap, ingediende rekesten en de door de Staten van Holland verleende octrooien.
Daarnaast bevat het archief stukken betreffende de Admiraliteit, bijvoorbeeld over het bewapenen en loodsen van koopvaardijschepen, de VOC en de WIC, stukken met betrekking tot het innen, wijzigen en hervormen van belastingen en stukken betreffende militaire zaken.

Archiefvormers:

  • Staten van Holland en West-Friesland

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

    • Uiteraard is dit slechts een fractie van de stukken over admiraliteitsaangelegenheden, die oorspronkelijk in het archief van de Staten van Holland hebben gezeten. De rest is bij een poging tot aanvulling van de grotendeels bij brand verloren gegane admiraliteitsarchieven in de vorige eeuw uit dit archief gelicht en vermengd met de restanten van de archieven van de admiraliteitscolleges. Met nadruk wordt dan ook voor de stukken van de Staten van Holland, naar dit archieffonds (dat berust bij de Eerste afdeling van het Algemeen Rijksarchief) verwezen.

    • Zie ook inv.nrs 2194-2242 Rekesten om benoeming.

      • Zoals in Verslagen omtrent ’s Rijks oude archieven 1830, blz. 29 en 30 is medegedeeld, vielen de aan het Rijksarchief in Zuid-Holland toegewezen stukken in twee groepen uiteen: Stukken, afkomstig uit het archief van de Staten van Holland, en een verzameling aangelegd door W. Kersseboom. Daarop droeg in 1941 (zie Verslagen 1941, blz. 13) de Tweede Afdeling een gedeelte van de collectie Van Swinden, n.l. dat deel dat in 1930 van de Munt was verkregen, over aan het Rijksarchief in Zuid-Holland, omdat deze verzameling voornamelijk 17e en 18e-eeuwse stukken zou bevatten. Het resultaat van onderzoek en beschrijving is, dat we nu weten dat de papieren, door W. Kersseboom nagelaten, althans voor zover het de stukken betreffende muntzaken aangaat, eerst in handen zijn geweest van J.S. Cassa, commies van de raadpensionaris, die van enkele portefeuilles inhoudsopgaven heeft gemaakt. Het grootste gedeelte der "Munt" stukken moet daarna van de rest van de verzameling zijn afgeraakt, omdat zich onder de Kersseboom-collectie slechts één portefeuille met "Munt" stukken bevindt, waarin o.a. een lijst van Cassa, waaruit de oorspronkelijke ordening van zijn stukken betreffende de munt blijkt. Van werkzaamheden van prof. J.H. van Swinden in dit gedeelte bleek niets, zoveel te meer in het gedeelte, dat tenslotte in

        ’s Rijks Munt is terecht gekomen. In de na zijn dood (1823) bij de Munt-archieven gevoegde collectie Van Swinden, kenbaar aan omslagen met de woorden "Nal. van Sw.", zitten talrijke stukken uit o.a. de archieven van de Staten van Holland en van de Generaliteits Muntkamer. De toenmalige beheerder was blijkbaar niet meer in staat deze op hun plaats in te voegen, trouwens voor sommige stukken was dat onmogelijk, omdat deze behoorden tot archieven, die in Den Haag zijn blijven berusten. Zo bevond zich onder deze stukken de minuut van een brief van de Staten van Holland aan de landvoogdes over muntzaken in de hand van de landsadvocaat Jacob van den Eynde uit 1568, en gemerkt volgens de oude inventaris van Buys (

        Thans Holland vóór 1572 inv.nr. 2424.

        ), benevens minuut-notulen van de Staten van Holland in de hand van Oldenbarnevelt van 8 tot 15 september 1615 (

        Thans inventaris van het archief van Johan van Oldenbarnevelt, inv. nrs. 1207, 1209-1211, 1216.

        )
        . Het is niet onwaarschijnlijk, dat Van Swinden deze en de andere, van ambtenaren en leden van de Staten van Holland afkomstige stukken nog bij het archief van de Staten van Holland heeft gevonden. Hier wijst namelijk de aanwezigheid van een afschrift in de hand van Van Swinden op een lijst met waardebepalingen van 15-eeuwse muntsoorten, met de ene helft van het voorbeeld in deze verzameling, terwijl de andere helft zich bevindt in Rekenkamer inv.nr. 691B, met een dorsale aantekening van Oldenbarnevelt en dus oorspronkelijk uit het archief van de Staten van Holland afkomstig. Wellicht was ook de door Cassa beschreven verzameling van Kersseboom daarbij achtergelaten, en zijn beide bestanddelen te samen daarna in het archief van de Munt terecht gekomen.

        De bovengenoemde stukken konden evenals de weinige stukken door Van Swinden uit het archief van de Generaliteits Muntkamer gelicht, en enige andere stukken uit Rekenkamer in inv.nr. 691A en B ingevoegd worden. Een aantal niet op het muntwezen betrekking hebbende stukken werden, evenals dit is geschied met de aanwinsten 1930, V, nrs. 10-44, over de verschillende afdelingen verdeeld en voor zover het Rijksarchief in Zuid-Holland betreft, in de Handschriftenverzameling opgenomen. Aan de Tweede Afdeling werden de 19-eeuwse stukken van prof. J.H. van Swinden wederom overgegeven. Enige gedrukte stukken werden aan de Kon. Bibliotheek overgedragen.

        De aldus gevormde verzamelingen van stukken uit het Statenarchief en Kersseboom zijn daarna geïnventariseerd. Met behulp van de lijsten van Cassa op een deel der laatstgenoemde collectie konden vele stukken hieruit op hun plaats worden gebracht. Er is hiervan een supplement op de bestaande collectie Kersseboom gemaakt, welks nummering, toen deze verscheidene jaren geleden uit de collectie Goldberg was gelicht en aan het Rijksarchief in Zuid-Holland overgedragen, reeds was veranderd in nrs. 1-15. Behalve de enkele reeds uit Goldberg stammende niet-Kersseboom stukken, zijn hierbij thans ook opgenomen de weinige aantekeningen en stukken, die Cassa en Van Swinden in deze collectie hebben achtergelaten.

        De stukken, afkomstig uit het Statenarchief, zijn bijeengevoegd in een supplement Muntzaken op de inventaris van de Staten van Holland, uitgezonderd de enkele bovengenoemde stukken die direct konden worden ingevoegd. Deze collectie leverde meer moeilijkheden op, ofschoon ook hier enkele 18e-eeuwse inhoudsopgaven van een voormalige band of portefeuille leidraad waren. Juist daaruit bleek het gebrek aan systeem, dat men bij het bewaren van deze stukken had gevolgd. Bij de overige portefeuilles is thans de chronologische volgorde in acht genomen, terwijl is aangenomen, dat alle stukken ook de afschriften, bestemd zijn geweest voor de raadpensionarissen/landsadvocaten of de verschillende gecommitteerden uit de Staten van Holland tot de zaken van de Munt.

        Inventarisnummers 3 en 4 uit het supplement Muntzaken zijn overgebracht naar het archief van Johan van Oldenbarnevelt.

      • Zie ook de rubriek Staten van Oorlog bij militaire zaken.

    • Zie ook inv.nr. 2973 in de rubriek Particuliere stukken.

    • Zie ook de rubriek 'Benoemingen en instructies door en in de Staten' inv.nrs. 1363.25, 1805 en 1363.33.

    • Voor een staat van de Amsterdamse conventen en hun inwoners, zie inv.nr. 1590* in de rubriek N.

    • Zie ook in de rubriek benoemingen inv.nr. 1812.

    • Zie ook in de rubriek benoemingen, inv.nrs. 1817, 1816.

    • Zie ook inv.nr. 1788.

    • Zie ook: Admiraliteitsaangelegenheden inv.nrs. 1357A-1357WWW.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in