gahetNA in het Nationaal Archief

Maatschappelijk Werk

2.27.02
H. Libretto
Nationaal Archief, Den Haag
2000
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.27.02
Auteur: H. Libretto
Nationaal Archief, Den Haag
2000
CC0

Periode:

1936-1970
merendeel 1952-1965

Omvang:

52,60 meter; 1246 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Met de oprichting van het Ministerie van Maatschappelijk Werk werd de ontwikkeling van overheidsbeleid op het gebied van maatschappelijk werk en welzijn in gang gezet. De taken van het nieuwe ministerie kunnen onder drie noemers worden gebracht: maatschappelijke zorg (materiële bijstand), maatschappelijk werk (immateriële bijstand) en taken met betrekking tot Indonesië. Eén van de ministers was Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland; onder haar bewind kwam de Algemene Bijstandswet tot stand. Het archief bevat, naast de stukken betreffende organisatie en personeel, voornamelijk stukken die betrekking hebben op de taakuitoefening. Hiertoe kunnen onder meer gerekend worden: het doen van sociaal onderzoek, maatschappelijk opbouwwerk in stad en op platteland, zorg voor vluchtelingen, buitenlandse werknemers en woonwagenbewoners, maatschappelijk werk ten aanzien van maatschappelijk onaangepasten, bejaarden en ongehuwde moeders. Daarnaast hulp aan door politieke, economische of natuurlijke gebeurtenissen getroffenen, zoals slachtoffers van de Watersnoodramp in 1953, oorlogsslachtoffers en vluchtelingen na de Hongaarse opstand in 1956. De taken met betrekking tot Indonesië waren, na de soevereiniteitsoverdracht in 1949: zorg voor ex-militairen van het voormalige KNIL (bekend onder de naam Ambonezen), die - aanvankelijk tijdelijk - naar Nederland waren gekomen, en voor degenen, in het bezit van de Nederlandse nationaliteit, die in de periode 1953-1961 ten gevolge van de repatriëring uit Indonesië naar Nederland kwamen.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Maatschappelijk Werk (1952-1965)
  • Commissariaat van Ambonezenzorg
  • Adviescommissie Ambonezen
  • Adviescommissie voor de Culturele en Sociale Zorg en Voorlichting ten behoeve van Ambonezen
  • Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië
  • Commissie van Maatschappelijke Aangelegenheden Nederlanders in Indonesië
  • Coördinatie-Commissie voor Gerepatrieerden
  • Gemengde Nederlands-Ambonese Commissie van Bijstand
  • Stichting Maatschappelijk Werk ten Plattelande (SMWTP)

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Selectie en vernietiging

Verantwoording van de bewerking

De archieven gevormd door het voormalig Ministerie van Maatschappelijk Werk en van commissies, commissariaten en werkgroepen, waarvan het secretariaat berustte bij het ministerie met als cesuur voor de afdoening van zaken de oprichting van het ministerie bij koninklijk besluit van 1 september 1952 (Stbl. 460) en opheffing bij koninklijk besluit van 14 april 1965 (Stbl. 146) werden door de Centrale Archief Selectiedienst bewerkt.

Een relatief groot aantal stukken heeft een datering, die voor of na de bestaanscesuren van het Ministerie van Maatschappelijk Werk liggen. Op grond van de regelgeving over de wijze van handelen met archiefbestanden en -bescheiden bij reorganisatie en opheffing van overheidsorganen zijn de dossiers met een afdoeningsdatum niet vallend tussen begin en einddatering van het archiefvormend orgaan overgebracht naar het archiefvormend orgaan passend bij bestemming en afdoeningsdatering van het dossier. Dit geldt ook voor de archiefbescheiden van commissie-archieven van wie de werkzaamheden zich voortzetten in de periode van het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk.

Onder 'Geschiedenis van het archiefbeheer' is reeds in hoofdlijnen uiteengezet wat aan archiefbestanddelen van het voormalig Ministerie van Maatschappelijk Werk in het archiefdepot van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur werd aangetroffen en op welke wijze deze waren geordend. De totale omvang van het te bewerken aangeboden archief omvatte tegen het eind van de bewerkingsfase 372 m, waarin begrepen 47 m archief van het Commissariaat van Ambonezenzorg. Van de bewerkte 372 m archief werden 51 m bewaard, gelijk aan 13,7%.

Het uitgangspunt van de bewerking was dan ook het toegankelijk maken van het archief van het voormalig Ministerie van Maatschappelijk Werk voor (wetenschappelijk) onderzoek. In dit verband stonden voor de bewerking twee mogelijkheden open, namelijk de archiefcode (zaaksgewijze ordening) te nemen als indelingscriterium voor de inventaris of de indeling te laten bepalen door de organisatiestructuur van het ministerie. Gekozen is voor een inventarisatie van het te bewaren archiefgedeelte afgeleid van de code VNG 1953. De inventaris in enge zin is dan ook gebaseerd op een archiefschema waarin stukken van algemene aard, zoals dossierinventaris, agenda's, jaar-, kwartaal- en maandverslagen van de afdelingen alsmede de serie circulaires tegenover de stukken betreffende bijzondere onderwerpen staan. Deze laatste hoofdrubriek is allereerst onderverdeeld in organisatie (.07), personeel (.08) en taak (-1.).

De in deze inventaris voorkomende beschrijvingen zijn voornamelijk onderwerp- en zaakbeschrijvingen op map/doosniveau naast enkele stuk- en seriebeschrijvingen. Reden voor deze manier van beschrijven is te zoeken in het feit dat de originele dossiers intact zijn gelaten evenals de ordening van de stukken in de dossiers (soms van oud naar jong, soms van jong naar oud of chronologisch). Gelijksoortige dossiers zijn zo mogelijk samengevoegd tot één bestanddeel op onderwerpsniveau, waarbij de maximale omvang van het bestanddeel op grond van het ontbreken van enig secundair ordeningskenmerk in enkele gevallen het doosniveau te boven gaat. Binnen een bestanddeel liggen de dossiers in principe chronologisch op afdoeningsdatum. De in de inventaris opgenomen agenda's van ingekomen en uitgaande stukken zijn chronologisch gerangschikt. Zuiver chronologische rangschikking was niet mogelijk op grond van de gespreide huisvesting van de afdelingen van het Ministerie van Maatschappelijk Werk en de daarmede samenhangende gedecentraliseerde archiefvorming. Ordening volgens agendanummer was om bovengenoemde reden niet mogelijk, ordening op afdeling eveneens niet. Gekozen is voor een tussenvorm van chronologische rangschikking (algemeen) en waar mogelijk rangschikking op afdeling. Archivalia van door het Ministerie van Maatschappelijk Werk overgenomen, ingestelde en opgeheven commissies en werkgroepen waren binnen de code al op doel geclasseerd. Deze oude ordening is gehandhaafd. Verder vond taakvermenging plaats door de dubbelfunctie van enkele ambtenaren van het departement als secretaris van een commissie en hoofd/medewerker van een afdeling.

Enkele archiefcodes zijn aangepast. Het betreft vervanging van de door de registratoren van het Ministerie van Maatschappelijk Werk gebruikte letter A voor de aanduiding van de zorg voor vreemdelingen (-1.842.92) in het geval van de zorg voor Ambonezen. Voor de onderverdeling van deze stukken hebben de registratoren gebruik gemaakt van een eigen onderverdeling van .07 en .08. Verder zijn de codes -1.842.917.1, zorg voor Nederlanders in den vreemde en -1.842.92, zorg voor vreemdelingen, uitgebreid met een eigen onderverdeling van de code VNG 1953.

Deze uitbreiding bestaat uit de codes:
-1.842.917.12zorg voor Nederlanders op de Nederlandse Antillen
-1.842.917.13zorg voor Nederlanders in de Bondsrepubliek Duitsland
-1.842.917.14zorg voor Nederlanders in Frankrijk
-1.842.917.15zorg voor Nederlanders in Indonesië
-1.842.917.16overige zaken met betrekking tot de zorg voor Nederlanders in Indonesië
-1.842.92.01zorg voor Hongaarse vluchtelingen
-1.842.92.02zorg voor Jordaanse vluchtelingen

De onderverdelingen van de code VNG 1953 zoals .07.355.1, .07.58, .07.76 en .07.77 aangetroffen bij de dossieromschrijvingen zijn bij rubrieken met relatief weinig beschrijvingen duidelijkheidshalve weggelaten. In enkele gevallen zijn foutief geclasseerde stukken opnieuw geclasseerd. Een representatief bestand van persoonsdossiers van Ambonezen, welke inhoudelijk vernietigd kon worden, is in het te bewaren bestand opgenomen.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in