Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Maanen, van

2.21.114
H.T. Colenbrander, W. Moll, H.A.J. van Schie
Nationaal Archief, Den Haag
1900
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.21.114
Auteur: H.T. Colenbrander, W. Moll, H.A.J. van Schie
Nationaal Archief, Den Haag
1900
CC0

Periode:

1717-1867

Omvang:

11,70 meter; 473 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een deel der stukken uit de periode 1815-1830 is in het Frans.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte teksten, geen bijzondere documenten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat hoofdzakelijk stukken van Cornelis Felix van Maanen en zijn zoon Guillaume Adrien Gérard van Maanen, alsmede een kleine hoeveelheid stukken van enkele familieleden. Het merendeel der stukken betreft de voorbereiding van de Nederlandse wetboeken. Voorts stukken betreffende de verhouding met de Rooms-Katholieke kerk, beperking van de persvrijheid, de afscheiding van België, en de herziening van de Grondwetten (1814, 1815 en 1840).Tenslotte is er nog een kleine handschriften- en autografenverzameling.

Archiefvormers:

  • Maanen, Cornelis Felix van (1769-1846)
  • Maanen, Guillaume Adrien Gérard van (1801-1871)
  • Maanen, Johannes van (1738-1795)
  • Meersch, Guilliam van der (1732-1809)
  • Meersch, Johan Frans van der (1776-1827)
  • Meersch, Maria Theodora van der (1771-1855)
  • Craght, Martinus van der (1679-1765)
  • Limborch, Frans van (1730-1807)

Archiefvorming

Geschiedenis van het archiefbeheer

De archiefbescheiden van Cornelis Felix van Maanen en van zijn familieden zijn door hem bewaard en door vererving bij zijn zoon Guillaume Adrien Gérard en kleinzoon Cornelis Felix Theodoor terecht gekomen. De handschriftenverzameling, oorspronkelijk van Frans van Limborch, is via vererving langs de familielijn Van der Craght en Van der Meersch in het bezit van Cornelis Felix gekomen. Deze handschriftenverzameling is in 1862 door Martinus Nijhoff in Den Haag geveild. Kleine delen van het eigenlijke archief van Cornelis Felix van Maanen zijn verkocht of geschonken aan derden. Na het overlijden van Cornelis Felix Theodoor hebben zijn erfgenamen in 1900 het grootste deel van het archief verkocht.

De verwerving van het archief

In december 1862 zijn ter veiling bij Martinus Nijhoff in Den Haag uit de collectie Van Limborch stukken aangekocht, welke aanvankelijk als "Handschriften Van Maanen" zijn beheerd. In de loop der jaren zijn deze stukken, zoals toen gebruikelijk, verdeeld over verschillende archieven en collecties, waaronder die der Aanwinsten (1.11.01.01) en Handschriften (3.22.01.01). Deze eerste "collectie Van Maanen" bestaat dus niet meer. De collectie bevatte overigens geen stukken die van Van Maanen zelf afkomstig waren.

In 1886 werd een kleine verzameling stukken geschonken door mr. C.F.Th. van Maanen, onder beding dat hiervan geen melding zou worden gemaakt. In het jaarverslag noch in de correspondentie van het Rijksarchief is deze aanwinst vermeld. In de aanwinstenlijst staan deze stukken geregistreerd als 1886 A 9 a-m. Later zijn de beschreven onder de inventarisnummers 1-15 van "Aanwinst 1886". Voorts is in 1895 nog een hoeveelheid stukken verworven, welke aan deze collectie zijn toegevoegd onder de inventarisnummers 16-21. De rechtstitel en herkomst van dit materiaal kon niet achterhaald worden. In de aanwinstenlijst is het geregistreerd als 1895 LXXII nos. 1-6. Tenslotte is in 1947 onder inventarisnummer 22 nog een afschrift van een memorie over de Hollandse archieven in 1811 toegevoegd. In de huidige archiefinventaris zijn de stukken, behoudens de laatste, te vinden onder de inventarisnummers 384-404.

Een volgende deel van het archief werd in 1895 verworven van mr. P.J. Pijnappels en geregistreerd en beschreven als "Aanwinst 1895 LXI" nrs. 1-35. De rechtstitel van dit materiaal is niet in de aanwinstenlijst, noch in de correspondentie vermeld. Deze stukken zijn in de huidige inventaris beschreven onder de inventarisnummers 405-439.

Het grootste en belangrijkste deel van het archief van Van Maanen is in 1900 verworven. De boekhandelaren W.P. van Stockum & Zoon te 's-Gravenhage hadden dit archief ter veiling aangeboden. Het gelukte de algemene rijksarchivaris, daartoe in staat gesteld door een aanzienlijk buitengewoon crediet van het ministerie, de staatkundige papieren van Van Maanen, welke in het eerste deel van de gedrukte veilingcatalogus beschreven waren, in hun geheel ondershands aan te kopen. Van het tweede gedeelte werden voorts op de gewone veiling slechts die nummers aangekocht welke van belang schenen. In de huidige archiefinventaris zijn deze stukken beschreven onder de inventarisnummers 1-316.

In april 1915 kon een volgende deel van het archief van Van Maanen worden verworven, en wel vele stukken van C.F. en G.A.G. van Maanen, betrekking hebbend op de codificatie van ons recht. Dit materiaal was indertijd door mr. C.F.Th. van Maanen, advocaat-generaal bij de Hoge Raad ten geschenke gegeven aan mr. C.L. Kooiman, advocaat en procureur te Utrecht. Nadat deze was overleden, zijn deze stukken door het Rijk van de weduwe Kooiman aangekocht. De stukken zijn thans in deze archiefinventaris onder de inventarisnummers 317-383 beschreven.

Bij de in 1920 van de Hoge Raad der Nederlanden overgenomen archieven van het Keizerlijk Gerechtshof en het Hooggerechtshof der Nederlanden bevond zich een grote verzameling gedrukte kamerstukken. Deze drukwerken had Van Maanen als minister toegezonden gekregen ter voorbereiding van zijn optreden in de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. Met deze gedrukte stukken was een kleine hoeveelheid eigenhandige aantekeningen en teksten van Van Maanen vermengd geraakt. In 1936 werd een laatste bestanddeel verworven door schenking en aan dit gedeelte van het archief toegevoegd. Slechts een klein gedeelte van dit archiefdeel is in de huidige inventaris beschreven, en wel onder de inventarisnummers 440-472.

Het archiefblok bevat archiefstukken onder verschillende rechtstitels verworven.

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in