gahetNA in het Nationaal Archief

Mil. Missie Indonesië

2.13.73
Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2000
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.73
Auteur: Centrale Archief Selectiedienst
Nationaal Archief, Den Haag
2000
CC0

Periode:

1947-1954
merendeel 1950-1954

Omvang:

10,40 meter; 307 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

In het archief van de Nederlandse Militaire Missie (NMM) in Indonesië (1947-) 1950-1954 bevindt zich onder andere het persoonlijk archief van generaal-majoor A.J.A. Pereira. De overige archiefbescheiden betreffen vooral de organisatie en taakuitoefening van de drie hoofdafdelingen van de NMM, de Land-, Zee (inclusief de locatie Soerabaja)- en Luchtmacht: rapporten en verslagen, bevelen en instructies, materieelbeheer, personele-, financiële- en juridische zaken, opleidingen.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Defensie, Nederlandse Militaire Missie in Indonesië (1947-) 1950-1954

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Op de Ronde Tafel Conferentie (RTC) van 2 november 1949 werd overeengekomen, dat met ingang van de soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949 een Nederlandse Militaire Missie (NMM) in Indonesië werkzaam zou zijn om militair-technische en organisatorische hulp en medewerking te verlenen bij de opbouw en opleiding van de Indonesische strijdkrachten. Op de eerste ministersconferentie van de Nederlandse-Indonesische Unie (maart 1950) werd een werkbasis gelegd voor de totstandkoming van een Voorlopige Nederlandse Militaire Missie. De missie zou bestaan uit personeel van de Nederlandse zee-, land- en luchtstrijdkrachten en de totale sterkte van 800 man niet te boven mogen gaan. (

Rondschrijven nr.2, d.d. 20-04-1950 van het Hoofdkwartier van de Generale Staf, zie inv.nr. 16 [6/22]

)

Medio juni 1950 werd de voorlopige missie uit het Nederlandse commando van de legerstrijdkrachten "afgestoten", waardoor zij een zelfstandige status verkreeg met de bevoegdheid rechtstreeks in contact te treden met de desbetreffende Indonesische autoriteiten. Tengevolge hiervan werd met ingang van 25 juni 1950 het Hoofdkantoor opgericht van de Voorlopige Nederlandse Militaire Missie (HK-VNMM), waarin opgenomen het Kabinet en de Afdeling Interne Missiezaken. (

Zie telegram van CGS d.d. 23-06-1950 nr. OR 18638, inv. nr. 15[1/7]

) Tevens werd het Hoofdkantoor van de Afdeling Luchtmacht (HK-MLU) opgericht.

De voorlopige missie moest haar taak aanvangen met een beperkte bezetting, omdat de uitvoering van de militaire paragrafen uit de RTC-overeenkomst nog niet was voltooid en het voor de missie bestemde personeel slechts geleidelijk beschikbaar kon komen naarmate onderdelen, staven en diensten van de Nederlandse legerstrijdkrachten werden opgeheven.

Aanvankelijk werd gestreefd naar rekrutering op basis van vrijwilligheid. De animo bleek echter niet groot te zijn, voornamelijk omdat nog geen dienstvoorwaarden bekend waren. Teneinde voor het hoofdkantoor, de landmacht- en de luchtmachtsector toch in ieder geval over een kernbezetting te beschikken werd daarop tot gedwongen aanwijzing overgegaan voor de duur van de voorlopige missie.

Naarmate meer gegevens over de missie bekend raakten, groeide ook de belangstelling. De rekrutering in Indonesië leverde echter niet voldoende kandidaten op.

Als gevolg van de moeilijkheden van militair-politieke aard, welke zich gedurende de uitvoering van de RTC-overeenkomst hadden voorgedaan, werd bij de samenstelling van de voorlopige missie sterk aangedrongen op een zo spoedig mogelijke vervanging van het KNIL-personeel door uitzending van personeel uit Nederland.

Sedert de samenwerking en onderlinge verstandhouding tussen de missie-leden en de Indonesische militairen zich in gunstige zin ontwikkelde, raakte het aanvankelijke wantrouwen van het Indonesische opperbevel ten aanzien van de voormalige KNIL-militairen op de achtergrond.

Op de tweede ministersconferentie van de Nederlandse-Indonesische Unie (29 november 1950) werd de definitieve missie bij gemeenschappelijk besluit ingesteld. (

Zie stuk d.d. 29-11-1950, nr. MC II/C VI 1, inv. nr. 10 [4/17]

)

In artikel 1 van de overeenkomst wordt de taak van de Nederlandse Militaire Missie in Indonesië omschreven:

  1. Medewerking verlenen aan de Regering van de Republiek Indonesië bij de opbouw en opleiding van de strijdkrachten van de Republiek Indonesië;
  2. Adviserend optreden inzake vraagstukken van militaire organisatorische en technische aard;
  3. Op maritiem gebied bovendien:
    • hulp verlenen bij het opruimen van nog bestaande mijnenvelden en het verrichten van andere in onderling overleg vast te stellen werkzaamheden;
  4. Op het gebied van de militaire luchtvaart bovendien:
    • hulp verlenen bij de vliegverkeersleiding op daartoe in onderling overleg vast te stellen vliegvelden en andere in onderling overleg vast te stellen werkzaamheden.

De overeenkomst werd aangegaan voor de duur van drie jaren, gerekend vanaf 1 januari 1951.

Ultimo 1950 arriveerden de eerste aanvullende krachten uit Nederland en trad de Afdeling Zeemacht in de ambtelijke formatie van de missie. Daarmee kreeg de organisatie-samenstelling uiteindelijk zijn beslag, te weten:

Hoofdkantoor, Afdeling Zeemacht, Afdeling Landmacht en Afdeling Luchtmacht.

De afdelingen bestonden uit advies- en instructiegroepen en teams voor de verschillende wapens en dienstvakken en waren in diverse plaatsen gestationeerd.

In het eerste kwartaal van 1953 begonnen de onderhandelingen inzake een verlenging of beëindiging van de missie-overeenkomst. Het resultaat van deze onderhandelingen was, dat de missie-overeenkomst niet verlengd werd. Dit werd vastgelegd in een protocol met bijlagen, dat op 21 april 1953 door beide regeringen werd getekend. (

Zie schrijven Hoofd NMM d.d. 22-04-1953, nr. 7719, inv. nr. 10 [4/17]

) De technische uitvoering van de afwikkeling van de NMM werd opgedragen aan een liquidatie-commissie bestaande uit de Minister van Defensie van de Republiek Indonesië en het Hoofd van de NMM en/of hun vertegenwoordigers.

Liquidatie of repatriëring waren gebaseerd op de afronding van de opleidingen, waarbij dient te worden opgemerkt, dat bij de Indonesische weermacht zich de neiging heeft vertoond, bij het scheiden van de markt nog zoveel mogelijk profijt van de missie te trekken.

Overeenkomstig het door de liquidatie-commissie opgestelde plan werden de instructieve en adviserende werkzaamheden in het vierde kwartaal van 1953 beëindigd, met uitzondering van de werkzaamheden van de Afdeling Zeemacht te Soerabaja die in het eerste halfjaar van 1954 te Soerabaja achterbleef in verband met lopende opleidingen. (

Zie verslag van Hoofd NMM d.d 24-10-1953, nr. 18985, inv. nr. 62 [35/75]

)

Op 19 december 1953 werden alle instructie- en adviesteams, zomede de betrokken stafsecties van de afdelingen land- en luchtmacht opgeheven en werd de beëindiging van de NMM in Indonesië geëffectueerd. Het werd nu de "NMM in liquidatie". (

Zie verslag Hoofd NMM d.d. 19-12-1953, nr. 21718, inv. nr. 62 [35/75] en beschikking van de Minister van Oorlog en Marine, d.d. 27-11-1953, nr. MvO 4341; MvM 338484/323532, inv. nr. 14 [5/21]

)

De opheffing van de NMM in liquidatie vond plaats op 10 maart 1954. (

Zie beschikking van de Minister van Oorlog en Marine, d.d. 04-03-1954, nr. 4457, inv. nr. 14 [5/21]

)

Hoofd van de NMM was de Generaal-Majoor A.J.A. Pereira, die op 12 september 1953 werd opgevolgd door Kolonel H.A. Maurenbrecher. (

Zie schrijven van de Minister van Oorlog d.d. 09-09-1953, nr. conf. La S 432 en telegram van de Kolonel Maurenbrecher d.d. 12-09-1953, nr. 108, inv. nr. 13 [5/20]

) Bij het opheffen van de NMM op 19 december 1953 heeft hij het commando overgedragen aan de Luitenant-Kolonel L.B. Duitz. (

Zie schrijven Hoofd NMM, d.d. 24-11-1953, nr. 20487, inv. nr. 13 [5/20]

)

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in