gahetNA in het Nationaal Archief

Defensie (Londen)

2.13.71
H.E.M. Mettes, J.M.M. Cuypers, R. van Velden, E.A. van Heugten
Nationaal Archief, Den Haag
1998
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.71
Auteur: H.E.M. Mettes, J.M.M. Cuypers, R. van Velden, E.A. van Heugten
Nationaal Archief, Den Haag
1998
CC0

Periode:

1941-1947

Omvang:

84,00 meter; 3167 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Op 14 Mei 1940 werd de zetel van de Nederlandse regering formeel in Londen gevestigd. Onder leiding van A.Q.H. Dijxhoorn, minister van Defensie (later Oorlog), werd het ministerie in Londen opgebouwd. Het hield zich bezig met organisatie, personeel, dienstplicht en rekrutering, juridische zaken, materieel, luchtvaart, militaire operaties, inlichtingen en geneeskundige dienst. Er bestond tevens een informele Ve Afdeling, het Marine Hoofdkwartier. Na verloop van tijd werd het takenpakket uitgebreid met historisch onderzoek naar het verloop van de Meidagen van 1940 en met de voorbereiding van de terugkeer naar Nederland. Voor dat laatste werd een speciaal bureau opgericht, het Bureau Militaire Voorbereiding Terugkeer (MVT), dat zich onder meer bezighield met de voorbereiding van de uitoefening van het Militair Gezag in bevrijd gebied. Het Bureau Londen hield zich na de bevrijding bezig met de afwikkeling van de resterende taken in Engeland. Het werd in 1947 opgeheven.
De gedeponeerde archieven zijn deels van uitvoeringsorganen, deels van militaire eenheden, missies in het buitenland, wervingsbureaus en inlichtingendiensten. Ook zijn opgenomen bescheiden van F. Looringh van Beeck, bevattende stukken over repatriëring, de Prinses Irene Brigade, het Garde Infanterie Depot, de 7 December Divisie, de Orde Dienst etc. Het archief bevat persoonsdossiers en dossiers over partijen, groeperingen en organisaties. De inventaris heeft een (onvolledige) index op persoonsnamen.

Archiefvormers:

  • Departement van Oorlog: Bureau Londen 1940-1947;
  • Centraal Laboratorium;
  • Militair Bureau voor Wetenschappelijke Inlichtingen;
  • Ministerie van Defensie te Londen, 1940-1941;
  • Ministerie van Oorlog te Londen, 1941-1945.

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Selectie en vernietiging

1 Algemeen

Selectie en de uiteindelijke vernietiging van alle archieven vond plaats aan de hand van de Lijst van voor vernietiging in aanmerking komende archiefbescheiden van het ministerie van Defensie (hoofdstuk Algemeen), 1987.

Tussen de verschillende instanties en het ministerie van Defensie/Oorlog te Londen was uiteraard veelvuldig schriftelijk contact. Dit heeft tot gevolg dat frequent zowel het minuutexemplaar als de expeditie van een exemplaar in deze verzamel inventaris kunnen worden aangetroffen. Circulaires kunnen zelfs in alle archieven worden teruggevonden. Het was ondoenlijk om bij de selectie steeds daadwerkelijk na te gaan of een archiefstuk al dan niet reeds op een hoger bewaarniveau aanwezig is. Doublures komen dus zeker voor. Bij de selectie van het archief van de Inspecteur der Nederlandse Troepen, 1940-1944 (1957) is bij wijze van proef wel steeds nagegaan of een minuut van een uitgaande brief of een ingekomen brief van het ministerie ook voorkwam in laatsgenoemd archief. Dit leverde het volgende resultaat op.

Overzicht van vernietigde stukken welke zowel aanwezig waren in het archief van de Inspecteur der Nederlandse Troepen, 1940-1944 (1957) als in het gewoon verbaal archief ministerie van Defensie/Oorlog te Londen:

  • 25 april 1941, nr. 2
  • 17 mei 1941, nr. 1
  • 10 juli 1941, nr. 4
  • 11 juli 1941, nr. 12
  • 18 augustus 1941 , nr. 1
  • 29 augustus 1941 , nr. 26
  • 8 september 1941 , nr. 26
  • 17 september 1941, nr. 8
  • 4 november 1941, nr. 12
  • 22 december 1941, nr. 8
  • 31 december 1941, nr. 12
  • 15 januari 1942, nr. 10
  • 22 januari 1942, nr. 6
  • 23 januari 1942, nr. 10
  • 24 januari 1942, nr. 10
  • 26 januari 1942, nr. 8
  • 26 januari 1942, nr. 10
  • 30 januari 1942, nr. 4
  • 30 januari 1942, nr. 16
  • 3 februari 1942, nr. 18
  • 4 februari 1942, nr. 3
  • 16 februari 1942, nr. 1
  • 16 februari 1942, nr. 18
  • 19 februari 1942, nr. 4
  • 2 maart 1942, nr. 7
  • 16 maart 1942, nr. 9
  • 30 maart 1942, nr. 21
  • 16 april 1942, nr. 4
  • 21 april 1942, nr. 9
  • 21 mei 1942, nr. 16
  • 27 mei 1942, nr. 14
  • 2 juni 1942, nr. 15
  • 10 juni 1942, nr. 11
  • 15 juni 1942, nr. 20
  • 22 juni 1942, nr. 17
  • 3 juli 1942, nr. 15
  • 16 juli 1942, nr. 17
  • 27 juli 1942, nr. 13
  • 28 juli 1942, nr. 11
  • 19 augustus 1942, nr. 2
  • 20 augustus 1942, nr. 6
  • 27 augustus 1942, nr. 3
  • 5 september 1942, nr. 8
  • 24 september 1942, nr. 18
  • 12 oktober 1942, nr. 20
  • 23 oktober 1942, nr. 5
  • 3 november 1942, nr. 8
  • 23 november 1942, nr. 15
  • 15 december 1942, nr. 15
  • 16 december 1942, nr. 3
  • 29 december 1942, nr. 16
  • 11 januari 1943, nr. 8
  • 20 januari 1943, nr. 26
  • 1 februari 1943, nr. 4
  • 1 februari 1943, nr. 6
  • 3 februari 1943, nr. 2
  • 19 februari 1943, nr. 4
  • 13 maart 1943, nr. 5
  • 18 maart 1943, nr. 1
  • 11 mei 1943, nr. 25
  • 17 juli 1943, nr. 5
  • 8 juni 1943, nr. 22
  • 23 juni 1943, nr. 17
  • 23 juli 1943, nr. 9
  • 27 augustus 1943, nr. 10
  • 6 september 1943, nr. 11
  • 14 september 1943, nr. 3
  • 18 september 1943, nr. 11
  • 18 september 1944, nr. 23
  • 20 september 1943, nr. 29
  • 28 september 1943, nr. 7
  • 5 oktober 1943, nr. 5
  • 13 oktober 1943, nr. 1
  • 15 oktober 1943, nr. 9
  • 1 december 1943, nr. 6
  • 13 december 1943, nr. 17
  • 17 maart 1944, nr. 1
  • 11 april 1944, nr. 11
  • 19 april 1944, nr. 28
  • 9 juni 1944, nr. 2
  • 16 juni 1944, nr. 18
  • 29 juni 1944, nr. 15
  • 5 juli 1944, nr. 7
  • 22 januari 1941, nr. 28 P
  • 10 februari 1943, nr. 72 P
  • 4 maart 1943, nr. 131 P
  • 10 mei 1943, nr. 266 P
  • 28 juli 1943, nr. 521 P
  • 24 juli 1943, nr. 527 P
  • 6 september 1943, nr. 642 P
  • 16 november 1943, nr. 889
  • 30 december 1943, nr. 953 P
  • 14 januari 1944, nr. 1097 P
  • 17 maart 1944, nr. 1324 P
  • 28 april 1944, nr. 1480 P
  • 30 juni 1944, nr. 1621 P
  • 4 augustus 1944, nr. 1742 P
2 Ministerie van Defensie/Oorlog

In 1995 werd begonnen met het selecteren, vernietigen en indexeren van het algemeen gedeelte. Er werd 20,5 meter algemeen verbaalarchief vernietigd. Met onderbrekingen kwam de index op het algemeen verbaalarchief gereed in 1997. Van het archief van het bureau Londen werd 13 meter archiefbescheiden vernietigd. Het betrof hier vooral financiële bescheiden.

3 Bureau Inlichtingen
3.1 BI Londen

In totaal werd bij de selectie van dit archief 3,5 meter archiefstukken vernietigd. Het betrof hier vooral minuten van uitgaande aanbiedingsbrieven waarbij het aangeboden stuk niet werd aangetroffen, bedankbriefjes voor ontvangen inlichtingenrapporten, benoemingen, bevorderingen, salarisbetalingen en -verhogingen, onkostenvergoedingen aan agenten, tewerkstellingen, onderscheidingen, verklaringen van geheimhouding, in zijn algemeenheid personeelsbescheiden en kopieën van (buitenlandse) krantenknipsels.

3.2 BI Eindhoven

Tijdens de selectie en herinventarisatie in 1997 werd in totaliteit 36 centimeter archiefbescheiden vernietigd. Het betrof hier voornamelijk dubbelen.

3.3 BI Maastricht

Voor aanvang van de werkzaamheden in juli 1997, had het archief een omvang van 0,12 meter. Na selectie op te bewaren en te vernietigen archiefbescheiden resteert 0,06 meter.

3.4 BI Stockholm

Er werd 12 centimeter archiefbescheiden vernietigd. Het betrof hier bijna uitsluitend dubbele exemplaren in de vorm van doorslagen.

4 Militaire Voorbereiding Terugkeer

Slechts dubbelen en stukken die zich controleerbaar op een ander bewaarniveau bevonden - bijvoorbeeld in het archief van het ministerie van Defensie/Oorlog te Londen - zijn vernietigd.

5 Collectie Commando Nederlandse troepen in Engeland

Bij de selectie ter vernietiging werd in 1996 6,72 meter en tijdens de inventarisatie in 1997 2,5 meter archiefbescheiden vernietigd. Dit gebeurde op basis van de lijst van te vernietigen archiefbescheiden van het ministerie van Defensie, 1987 en VS 2-1112 (4e druk), KL.

6 Bureau Bijzondere Opdrachten

Van dit archief werd in totaal 1 meter archiefbescheiden vernietigd.

7 Militair attaché Brussel

Uit dit archief is niets vernietigd. De omvang van het archief is 24 centimeter.

8 Marineattaché Londen

Uit het archief werden alleen dubbele stukken verwijderd.

9 Koninklijke Militaire Missie / Bureau militair attaché bij hr. Ms. Ambassade bij het hof van St. James

Na selectie bleef 12 centimeter algemeen en 24 centimeter geheim archief over.

Er werd 40 centimeter archiefbescheiden vernietigd. Het betrof hier voornamelijk stukken welke op een hoger bewaarniveau, namelijk het ministerie van Oorlog te Londen, ook aanwezig zijn.

10 Militair attaché te Washington; registratiebureau dienstplichtigen New York; het militair bureau van het consulaat-generaal der Nederlanden te New York

Het archief van de militair attaché Washington had bij aanvang van de inventarisatie in 1994 een omvang van bijna 11,5 strekkende meter. Een groot deel hiervan betreft persoons- en medische dossiers van rekruten afkomstig uit de Verenigde Staten en Canada. Deze zijn tijdens de inventarisatie buiten beschouwing gelaten. Deze bescheiden zullen op termijn vernietigd worden. De overgebleven stukken hadden een omvang van 1,3 meter. Na selectie resteerde nog 18 centimeter archief. Het grootste deel van de vernietigde stukken betrof documentatiemateriaal.

11 Marineattaché Washington

Bij aanvang van de selectie en inventarisatiewerkzaamheden van onderhavig archief in 1994 werd circa 4,5 meter archief aangetroffen. Hiervan werd circa 1,6 meter vernietigd. Deze vernietiging werd uitgevoerd met als leidraad het voorschrift voor het vernietigen en inleveren van archiefbescheiden van de Koninklijke Marine, circulaire Z. 2484 en de hoofdstukken Algemeen en 6100 van de lijst van de te vernietigen archiefbescheiden van het ministerie van Defensie.

12 Generaal-Majoor A.Q.H. Dijxhoorn in zijn functie als gedelegeerde bij de Combined Chiefs of Staff; Wervingskantoor New York van het vrouwenkorps Koninklijk Nederlandsch-Indisch leger

Het archief van Generaal Majoor A.Q.H. Dijxhoorn in zijn functie als gedelegeerde bij de Combined Chiefs of Staff, 1942-1943, 1945 had een omvang van 8 centimeter. In 1994 werd tijdens de selectiewerkzaamheden vier centimeter vernietigd.

De omvang archief van het Wervingskantoor New York van het Vrouwenkorps Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger 1944-1945 bedraagt, na selectie 1 centimeter. Tijdens deze selectie werd 1 centimeter vernietigd.

13 Militair bureau van het consulaat-generaal te Montreal

Het archiefgedeelte tot en met 1945 had bij aanvang van de werkzaamheden in 1994 een omvang van 6 centimeter. Na selectie en inventarisatie resteert 1 centimeter archief.

14 Militair attaché te Bern

Een groot deel van dit archief bestaat uit persoonsdossiers en andere niet operationele gegevens van vluchtelingen. Nog tijdens de inventarisatie van dit archief bereikte het CAD verzoeken om gegevens uit deze dossiers. Deze dossiers komen niet in aanmerking voor overdracht en zijn op termijn vernietigbaar. Het betreft hier de uitvoering van standaardzaken zoals verzoeken om kledinggeld, alsmede vrijwilligers- en geneeskundige verklaringen van vrijwilligers, Ein- en Austrittsmeldungen et cetera welke vernietigbaar zijn in het jaar 2000. Wel is van alle procedures één formulier in de inventaris opgenomen.

15 Nederlandse troepen in Canada

Bij de selectie en inventarisatie in 1994/1995 werd 4,25 meter archief vernietigd, voornamelijk persoonsdossiers.

16 Eerste Divisie Koninklijke Marechaussee

In 1982 werd het archief van de 1e divisie Koninklijke marechaussee 1940-1965 geselecteerd volgens het bepaalde in de lijst van voor vernietiging in aanmerking komende archiefbescheiden van het Ministerie van defensie, hoofdstuk 40 en het VS 2-1112 (3e druk), hoofdstuk 2, punt 7. Of ook stukken uit de periode 1940-1942 werden vernietigd is niet bekend.

Verantwoording van de bewerking

Ordening van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in