Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Troepenmacht Suriname

2.13.63
A.L.M. van Putten
Nationaal Archief, Den Haag
1988
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.63
Auteur: A.L.M. van Putten
Nationaal Archief, Den Haag
1988
CC0

Periode:

1873-1975
merendeel 1900-1975

Omvang:

21,50 meter; 1632 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief van de Troepenmacht in Suriname (1900-1975) bestaat voornamelijk uit toegangsmiddelen, correspondentie, patrouilleverslagen en situatie rapporten. Niet seriematige beschreven bescheiden bevat hoofdzakelijk correspondentie.
De bescheiden hebben o.a. betrekking op sterkte staten, religieuze en etnische spanningen, de organisatie van de schutterij, de aanwezigheid van een Amerikaanse troepenmacht, en de mobilisatie en demobilisatie van Suriname ten tijden de Tweede Wereld Oorlog. Evenals stukken rakende de aankomst van het eerste K.L.M. vliegtuig in 1939, de militaire bezetting van Frans Guyana en de behandeling van Franse vluchtelingen. Tevens bevat het archief bescheiden afkomstig van het vrijwillige vrouwenkorps (V.H.K.), stukken m.b.t. de krijgstucht, de geneeskundigendienst, kaarten en plattegronden, en stukken afkomstig van de vereniging officiers sociëteit.

Archiefvormers:

  • Troepenmacht in Suriname

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van de troepenmacht in Suriname

Suriname is een land gelegen in Zuid-Amerika en omgeven door Brits Guyana, Frans Guyana en Brazilië. Het is van oorsprong bewoond door Indianen welke door de kolonisatie werden teruggedrongen. Vanaf 1667 werden er door verschillende Europese landen pogingen ondernomen om Suriname aan zich te onderwerpen.

Toen in 1815 deze kolonie definitief onder Nederlands gezag kwam te staan werd zij verdedigd door twee bataljons jagers, waaraan later één bataljon artillerie werd toegevoegd.

Vanaf 1868 maakte de troepenmacht geen deel meer uit van het Nederlandse leger. De kosten van de verdediging kwamen hierdoor niet meer ten laste van het ministerie van defensie maar van het ministerie van koloniën. De bepalingen van het koninklijk Nederlands-Indisch leger (K.N.I.L.) werden door deze verschuiving mede van kracht voor de troepenmacht in Suriname.

Suriname kreeg twee compagnieën infanterie en twee compagnieën artillerie, waardoor de totale sterkte 636 man bedroeg. De taken van deze troepen bestonden voornamelijk uit politiediensten en het lopen van patrouilles voor uiterlijk machtsvertoon.

Na de afschaffing van de slavernij in 1863 kwam er een grote emigratie vanuit Nederlands-Indië op gang.Mede hierdoor kwam er een grote verscheidenheid aan bevolkingsgroepen in Suriname, zoals: Indianen, Javanen, creolen, bosnegers, bonninegers, Chinezen en Europeanen.

In 1907 werd de sterkte van de troepenmacht teruggebracht tot 299 man.

Aangezien er stemmen opgingen om de troepenmacht geheel op te heffen, werd er in 1911 een commissie van onderzoek ingesteld. Deze kwam tot de conclusie dat een kleine militaire macht in Suriname niet kon worden gemist.

Toen in 1929 ongeregeldheden op Curaçao uitbraken werd er steun vanuit Suriname verleend ter grootte van 41 man. Na het uitbreken van de tweede wereldoorlog werden alle N.S.B.'ers, Duitsers en andere verdachte personen geïnterneerd. Aangezien Suriname een belangrijke leverancier van bauxiet was namen de Amerikanen de verdediging van de bauxietmijnen voor hun rekening om zodoende de belangen voor de vliegtuigindustrie veilig te stellen. Tevens werd de troepenmacht sterk uitgebreid door mariniers uit Curaçao te sturen en door twee lichtingen van de prinses Irene brigade uit Engeland over te zenden. Uit de burgermaatschappij werd het bataljon stads- en landwachten opgericht, waarin ook een compagnie van het vrouwen hulp korps (V.H.K) was opgenomen.

Door al deze activiteiten groeide het troepencommando en werd dit op 2 april 1942 door een territoriaal commando vervangen. In 1944 bedroeg de totale sterkte 3850 man, die na de tweede wereld oorlog weer snel werd ingekrompen door het bataljon stads- en landwachten op te heffen en de schutterij te demobiliseren.

Met het opheffen van het territoriaal commando op 31 mei 1946 werd het troepencommando weer ingesteld.

Ook werd door de opheffing van het K.N.I.L. op 26 juli 1950 de troepenmacht onderdeel van de koninklijke landmacht.

Ingevolge het statuut van het koninkrijk der Nederlanden van 8 februari 1954 werd Suriname autonoom. Eén van de in het statuut vermelde gemeenschappelijke aangelegenheden van het koninkrijk was de defensie van het land. Er werd bepaald dat de handhaving van de onafhankelijkheid en de verdediging van Suriname een koninkrijksaangelegenheid was. Dit hield dus in dat Suriname geen leger of vloot zou hebben waarover het naar eigen goeddunken kon beschikken. De troepenmacht bleef onder de bevoegdheden van het ministerie van defensie vallen. Voor nadere gegevens wordt verwezen naar de artikelen 30-35, 126-129 van dit statuut en de defensiewet voor Suriname van 29 maart 1959.

De organisatie welke op 11 augustus 1959 tot stand kwam bleef behoudens kleine wijzigingen en verschuivingen tot de onafhankelijkheid dezelfde.

In 1975 nam de Surinaamse krijgsmacht (S.K.M.) de taken van de troepenmacht over en werd deze opgeheven.

De civiele bezigheden welke de troepenmacht gedurende de laatste jaren tot haar taken rekende waren:

  • het begeleiden van wetenschappelijke expedities,
  • het begeleiden van filmexpedities,
  • het in kaart brengen van Suriname,
  • het controleren van de jachtwet,
  • het verzamelen en registreren van zeeschildpadeieren,
  • het bewaren van de openbare orde,
  • het verschaffen van geneeskundige zorg,
  • het begeleiden van belangrijke personen (V.I.P.'s) welke Suriname bezochten,
  • het waken over de brandveiligheid,
  • het verzorgen van vakantietrips voor gehandicapte kinderen,
  • het in stand houden van de wegen,
  • het bouwen van recreatieruimtes en klinieken,
  • het schoonhouden van begraafplaatsen,
  • en het verlenen van steun bij sportwedstrijden.

Tevens was de commandant hoofd van een afdeling van algemeen bestuur van het gouvernement en had hij als zodanig een adviserende functie naar de gouverneur.

Naamlijst van officieren die belast waren met het commando over de troepen in Suriname, 1816-1975
Tabel met zoekresultaten in archieven
PeriodeCommandant
09-05-1816 - 23-10-1819 kol. H.W.C. Rancke
lt. kol. tit. H. Matile
maj. P. Balfour von Burleich
maj. N. Lemmers
01-11-1822 - 16-02-1823 kap. wnd. J.A van Kruyne
17-02-1823 - 03-03-1828 lt. kol. N. Lemmers
04-03-1828 - 30-09-1829 kap. wnd. J.A van Kruyne
01-10-1829 - 29-05-1838 lt. kol P. Balfour von Burleich
30-05-1838 - 20-07-1838 kap. wnd. G van den Heuvel
21-07-1838 - 08-04-1839 kap. wnd. V.M de Villeneuve
09-04-1839 - 01-04-1843 kol. P. Balfour von Burleich
02-04-1843 - 16-12-1843 kap. wnd. C.B. Krayenhoff van Wickera
17-12-1843 - 30-04-1844 kol. P. Balfour von Burleich
01-05-1844 - 15-01-1845 kap. wnd. C.B. Krayenhoff van Wickera
16-01-1845 - 31-08-1845 maj. wnd. R.H. Esser
01-09-1845 - 05-09-1852 maj. V.M de Villeneuve
06-09-1852 - 31-03-1853 kap. wnd. F.A. Jantke
01-04-1853 - 30-04-1853 kap. wnd. I Bronner
01-05-1853 - 26-05-1853 kap. wnd. D.A. du Clou
27-05-1853 - 10-07-1861 kol. J.C. de Normandi 's Jacob
11-07-1861 - 25-01-1863 kap. wnd. J.A van der Meulen
26-01-1863 - 15-03-1866 kol. G.F. Nauta
16-03-1866 - 30-04-1866 kap. wnd. J.C.S van Eps
01-05-1866 - 29-05-1868 lt. kol J.A van der Meulen
30-05-1868 - 15-06-1868 kap. der Art. wnd. P.T. Boer
16-06-1868 - 30-09-1870 lt. kol. L.K. Kirsch
01-10-1870 - 31-05-1874 maj. J.C.S van Eps
01-06-1874 - 07-07-1874 kap. wnd. I.F.A.E. Lansberge
08-07-1874 - 30-11-1878 maj. M. Romer-Price
01-12-1878 - 31-01-1879 kap. wnd. A. Boomgaard
01-02-1879 - 31-07-1887 maj. J.W.O van Dijck
01-08-1887 - 21-08-1887 kap. van Romondt van
22-08-1887 - 19-11-1889 maj. A Boomgaard
20-11-1889 - 03-11-1890 kap. wnd. D Charlois
04-11-1890 - 05-01-1897 maj. A Conradi
06-01-1897 - 22-11-1898 maj. W de Meester
23-11-1898 - 30-10-1900 maj. C.W. Westerhouen van Meeteren-c.w.
31-10-1900 - 21-12-1900 kap. wnd. J.A.A. Lodewijks
22-12-1900 - 31-12-1901 maj. H.A. Brouwer
01-01-1902 - 06-03-1903 kap. wnd. F Bissevain
07-03-1903 - 26-08-1906 lt. kol. C.W. Westerhouen van Meeteren-c.w.
27-08-1906 - 30-01-1907 kap. wnd. C.M.H. Kroesen
31-01-1907 - 24-08-1909 kap. J.H. Crena Uiterwijk
25-08-1909 - 19-08-1913 kap. F.C.H. Hirschmann
20-08-1913 - 01-10-1913 1e lt. wnd. J.A van Seventer
02-10-1913 - 20-02-1919 kap. H.TH. Spook
21-02-1919 - 20-11-1919 kap. G.J.C. Verhoeven
21-11-1919 - 01-07-1928 kap. H.L. Bierman
02-07-1928 - 18-08-1932 kap. B.A.W. Schlimmer
19-08-1932 - 27-01-1936 kap. S. Tulp
28-01-1936 - 21-01-1939 kap. J.W. Sluyter
22-01-1936 - 06-11-1941 kap. C.J. Vink
07-11-1941 - 02-01-1942 lt. kol. W.A v.d. Beek
03-01-1942 - 01-04-1942 kap. C.J. Vink
02-04-1942 - 25-06-1943 kol. J.K. Meijer
26-06-1943 - 1946 lt. kol. A van Oosten
22-03-1946 - 31-05-1946 lt. kol. H. Molenbrugge
31-05-1946 - 23-07-1947 maj. C.J. Vink
23-07-1947 - 06-07-1951 lt. kol. W.K. Boogh
07-07-1951 - 01-11-1958 lt. kol. R. Boer
01-11-1958 - 28-09-1963 kol. T. Beets
19-10-1963 - 18-10-1966 kol. W.P. Berma
18-10-1966 - 07-07-1970 kol. D.C. Vooren
07-07-1970 - 01-10-1074 kol. J.M. Lammeree
01-10-1974 - overdracht kol. G. Woerlee

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in