Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Ordedienst/Bevelhebber Ned. Strijdkrachten (ODS/BS)

2.13.137
E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.137
Auteur: E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006

CC0

Periode:

1926-1986
merendeel 1940-1956

Omvang:

196.40 meter; 4835 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands en het Engels.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De zeer omvangrijke archieven van de Ordedienst (OD) en de Binnenlandse Strijdkrachten bevatten een gedetailleerd overzicht van de activiteiten van beide organisaties tijdens en na de Tweede Wereld Oorlog. Stukken m.b.t. de OD zijn bijvoorbeeld, signalementenbladen, stukken betreffende een schietincident op de Dam, evenals tekeningen en foto's van objecten en militair materieel, alsook rapporten en correspondentie, radio- en telefoonverkeer, onderzoeken, evenals administratie en stukken aangaande de organisatie van de OD en haar verschillende onderdelen.
Vervolgens zijn documenten aanwezig aangaande de totstandkoming van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (BS) en de vorming van de Stoottroepen. Er zijn stukken over de bevelvoering, organisatie, inlichtingendienst en tenslotte opheffing van de BS.
Ook zijn er stukken nagelaten door C. Tonnet, die betrekking hebben op zijn spionage- en inlichtingenwerk voor de OD. Tenslotte bevat het archief grote series persoonsdossiers van personen die in dienst zijn geweest van de OD, de BS en het Militair Gezag, of waarvoor deze organisaties belangstelling hebben getoond.

Archiefvormers:

  • Binnenlandse Strijdkrachten (NBS)(BS)
  • Ordedienst (OD)

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Selectie en vernietiging

Verantwoording van de bewerking

Algemeen

In 1989 is het correspondentie gedeelte van de archieven van de OD en BS overgebracht naar het voormalig Centraal Archievendepot in Rijswijk. Bij het voormalig BRIOP in Kerkrade is achtergebleven een grote hoeveelheid personeelsdossiers van medewerkers bij de OD en BS. Deze p-dossiers waren bij de eerste bewerkingsslag nog uitgezonderd en daarom in eerste instantie niet opgenomen in deze inventaris. De reden hiervoor was dat er in de loop van de jaren een vermenging met persoonsgegevens van de OD, BS, MG en de eerste jaren na de 2e Wereldoorlog van de Koninklijke Landmacht heeft plaatsgevonden. Verder maakte ook dat de grote hoeveelheid aanvragen voor (invaliditeits) pensioenen het vooralsnog niet mogelijk maakte om een zuivere lijst te maken. De noodzaak om dit voor de geschiedenis belangrijke archief toch ook over te dragen aan het NA maakte dat er besloten was om in 2008 een tweede bewerkingslag te maken. Van belang was dat de voortgaande leeftijd van betrokkenen en een verdergaande automatisering het aantal verzoeken om informatie significant heeft doen afnemen. Er zou echter een zeer tijdrovende actie ondernomen moeten worden om de vermengde archiefbescheiden, voor zover dit zelfs mogelijk was, te selecteren en te scheiden naar de oorsprong. Omdat soms niet duidelijk is welke archiefvormer bepaalde documenten opgemaakt heeft is besloten om het archief tot begin jaren ‘50 in tact te laten. Voor de onderzoeker is het ook makkelijker en relevanter dat over deze periode al de te bewaren persoonsgegevens samenblijven en opgenomen zijn in deze inventaris. De afgescheiden niet relevante archiefbescheiden zijn retour gegaan naar Kerkrade. Gezien de samenhang met deze inventaris is in overleg met het NA besloten om het bestand op te nemen in onderhavige inventaris. Gezien de bijzondere periode zijn bij deze laatste bewerking geen stukken vernietigd en alleen dubbelen verwijderd.

Dit archiefdeel heeft een omvang van 349 strekkende meter [noot DjK; bij ontvangst Nationaal Archief van deze aanvulling in januari 2011 was dit 133 meter!]

Sectie V

Hoe het archief van de sectie V oorspronkelijk gestructureerd was is niet bekend, en dit kon ook niet meer achterhaald worden.

Het archief was bij aanvang van de herinventarisatie geordend naar onderwerp. Verder waren de situatie- en perspectieftekeningen in een aantal series geplaatst. Besloten werd, de aangetroffen orde als uitgangspunt bij de beschrijving te nemen.

De series situatie- en perspectieftekeningen zijn aangevuld met tekeningen welke werden aangetroffen buiten de series.

Verder werden van dit archief afgedwaalde stukken welke werden aangetroffen in de collectie OD uit deze collectie verwijderd en wederom ingevoegd in onderhavig archief.

Dit archief heeft een omvang van 2,9 meter.

Stukken afkomstig uit de collectie generaal-majoor H. Koot, 1942-1955, 1958

In de collectie generaal-majoor H. Koot, 1942-1955, 1958 zijn archiefbescheiden aangetroffen die van deze collectie zijn afgescheiden en zijn opgenomen in het archief Binnenlandse Strijdkrachten en het centraal afwikkelingsbureau BS. Het betreft hier stukken ontvangen en opgemaakt door Koot in zijn functie als Commandant Binnenlandse Strijdkrachten.

Het archief gevormd door H. Koot als commandant Binnenlandse Strijdkrachten (1944-1945 ) is afgescheiden van de collectie en is gevoegd in het archief van de staf BNS.

De archiefbescheiden, gevormd door majoor E.H.M. Hoogenweegen, hoofd bureau X van het Centraal Afwikkelingsbureau Binnenlandse Strijdkrachten (1945-1946) zijn ook afgescheiden van de collectie en zijn gevoegd in het archief van het CAB-BS.

Collectie Ordedienst

De vermenging van verschillende archieven en documentatie was zodanig dat het niet meer mogelijk was de verschillende archieven af te scheiden. Met als uitgangspunt de bestaande plaatsingslijst, die is opgemaakt in oktober 1986 is door een medewerker van het Bureau Registratie en Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP) van het ministerie van Defensie te Kerkrade, getiteld Inhoudsopgave documentatie O.D., zijn de (summiere) inhoudsomschrijvingen omgevormd tot formele beschrijvingen, met vermelding van de looptijd. De aangetroffen omslagen zijn daarbij zo veel mogelijk gehandhaafd.

De Collectie OD is geordend naar de organisatie van het AHK-OD. De bestaande omslagen zijn zoveel mogelijk intact gelaten.

Er is een concordantie gemaakt van de oude omslagnummers (de A-nummers) naar de nieuwe inventarisnummers.

Afwikkeling van de Binnenlandse Strijdkrachten

De oorspronkelijke orde van deze archieven is in de loop der jaren aanzienlijk verstoord. Bij aanvang van de bewerking eind 2004 werd geconstateerd dat series waren verstoord en bij het beschrijven was slechts met grote moeite te achterhalen wie de oorspronkelijke archiefvormer was. Getracht is zoveel als mogelijk de oude orde te herstellen en archiefvormers te onderkennen. Toch kan niet volledig gegarandeerd worden dat dit in alle gevallen correct gebeurd is. Het kan dus voorkomen dat stukken ongewild onder een verkeerde afdeling en/of beschrijving zijn geplaatst.

Voor archiefstukken waar ondanks naspeuringen niet meer van kon worden achterhaald in welk gewest en door welke functionaris of bureau ze oorspronkelijk zijn ontvangen of opgemaakt is in elke afdeling een categorie diverse archiefvormers opgenomen waaronder deze stukken konden werden geplaatst.

Ordening van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

l.s,

graag wil ik u via deze weg vragen om informatie over mijn grootvader p.schuringa(geb27-08-1889 en overl18-03-1956)welke volgens zeggen van mijn moeder opgeroepen is geweest tydens de mobilisatie van 1913/1914;hij vervaardigde in die tyd veel houtsnijwerk(wat goed bewaard is gebleven en volgens mn moeder in militaire dienst is gemaakt toen hij ver van huis(dokkum)was gelegerd vlak voor de oorlog;aangezien hij in 1939 reeds 50 jaar was moet dat dus tydens de mobilisatie voor de 1e wereldoorlog zijn geweest.) ik ben nu al enkele jaren bezig met een stamboom-onderzoek en wil graag een mooi familieboek daarover gaan maken met daarin zoveel mogelijk juiste informatie:hij was altyd timmerman maar ook die tyd boven beschreven hoort erbij.
dus mocht zijn naam op een of andere manier in dearchieven voorkomen dan zou ik heel graag daar een copie van ontvangen voor in mijn boekje,

in afwachting van uw antwoord
vr.gr
s.kooistra,9271je nr 2 zwaagwesteinde,
koois542[at]planet.nl

Voor historisch onderzoek naar gebeurtenissen op Fort T' Hemeltje te Houten, alwaar mijn schoonvader sinds de jaren zeventig woonzaam is, ben ik op zoek naar stukken c.q. verslagen over een ongeluk met het verplaatsen van munitie door de BS.
Op 28-06-1945 kwamen bij een ontploffing de BS-ers Frans Eijffius en zijn zoon Johannus Jacobus Eijffius om het leven. Tevens overleed de 15 jarige zoon van de fortwachter
Zoon en vader Eijffius behoorden tot de k.p. ploegen
Over de ware toedracht is veel onduidelijk. Of het een ontploffing in het magazijn is geweest of een ontploffing buiten tussen twee transporten is niet te achterhalen. ook is onbekend of er alleen maar material van de k.p. werd opgehaald ofdat er ook onontplofte munitie van de duitsers werd verzameld.
Er is een bank met opschrift geplaatst aan de looproute om het fort, maar aan de juistheid van het vermelde wordt door een aantal mensen getwijveld.
Hopelijk kan een van u hier iets meer duidelijkheid over geven.

BVD

Graag heb inzicht in gegevens betrefende mijn vader, Dirk van Ekelenburg *24-03-1917 Vlaardingen + 11-05-1945 Neustadt. Uit een, ter mijner beschikkingstaand document, blijkt dat mijn vader werd vermeld als Pelotonscommandant der BS in Nieuw Amsterdam. Wat is van dit gegeven bekend en waar kan ik dit vinden?

Hans van Ekelenburg (zoon)
j.ekelenburg494@upcmail.nl

Geachte heer van Ekelenburg,

Ik heb uw vraag doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega contact met u op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Graag heb ik gegevens omtrent mijn vader Jan Bakker, Ik heb een persoonsbewijs van de Ned, Strijdkrachten in bezit waarop staat:Naam: BAKKER
Voornaam Jan
Adres A.102,Ursem
Behoort tot: Gewest11
Onderdeel IIeBat. 4e Comp.
Functie: Groeps-commandant

Cdt Stoottroepen Ned. Binnenl. Strijdkrachten

bij order (volgens mij) Jan Mulder

1 juli 1945

Kunt u mij meer vertellen hierover of waar ik gegevens over mijn vader kan vinden?

Bij Voorbaat Dank,

Jack Bakker

Geachte heer Bakker,

Ik heb uw vraag doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega contact met u op.
Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

Geachte heer/mevrouw,
Momenteel ben ik op zoek naar het militaire verleden van mijn vader. Gegevens van mijn vader:
Martinus Wilhelmus van Ooijen, geboren ’s Hertogenbosch, 2 maart 1909, in dienst om het leven gekomen als militair van de Binnenlandse Strijdkrachten: ’s Hertogenbosch, 21 februari 1945.
Zijn er bij u gegevens bekend zoals: sinds wanneer bij de BS, daarvóór wel of niet bij de Ordedienst.
Bij voorbaat dank.
M. van Ooyen
Tel. 040 241 27 29
E-mail: mhf.van.ooyen@planet.nl

Geachte heer van Ooyen,

Uw vraag is doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega contact met u op met zijn of haar bevindingen.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Ben op zoek naar vastgelegde documentatie over mijn opa F.M. Hendriks (schuilnaam Jack Hendriks) geboren 29 november 1903 te Arnhem en in 1945 wonende in Zwolle. Kort na de capitulatie van het Ned. leger in mei 1940 richtte hij toen wonende in Armhem een illegale groep op dat zich bezighield met het verspreiden van illegale pamfletten en sabotages en spionagewerkzaamheden op het vliegveld Deelen.

Verneem het graag,

Met vriendelijke groeten,
Mylène Hendriks

Geachte mevrouw Hendriks,

Uw vraag is ter beantwoording doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op. In de tussentijd is het wellicht zinvol om ook contact te zoeken met het museum van vliegbasis Deelen http://www.museumvlbdeelen.nl/ Aangezien uw opa betrokken is geweest bij acties aldaar bestaat de mogelijkheid dat hier documentatie van bestaat.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

ik ben op zoek naar gegevens over Klaas Jager geboren 20-02-1913 overleden op 27-06-1945.
Het verhaal gaat dat hij is doodgeschoten, het enige wat we weten adhv een rouwadvertentie is dat hij met militaire eer begraven is.
We komen een K Jager tegen bij P-Dossiers binnenlandse strijdkrachten: 2826 Jager,K-Jager, W. Is deze Jager,K dezelfde Jager,K met mijn gegevens.

Deze K. Jager is een oom van mijn moeder en komen de naam tegen bij ons stamboomonderzoek, willen graag wat meer achtergrond weten van deze (oud)oom.

mvg Karin Santing

ik ben al maanden op zoek naar mijn vaders gegevens de heer Gijsbert A van Rooij uit Eindhoven ,hij was in Oct 1944 in dienst getreden ,met Eigen motor zijn number bord was 152 (een Triumph) ,en hij diende onder een luitenant Vos ,in Eindhoven in de ambaghtsschool tot junie 1945 zou ook graag willen weten of er medailies zijn uit geriekt ? Met vriendelijke groet Martin Vanrooy London ont Canada

Geachte Martin Vanrooy,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Ik ben op zoek naar documentatie over mijn vader Henricus Wilhelmus Boers, geboren op 18-7-1919 in Kamerik en in de oorlog in de omgeving van Kamerik actief geweest in het verzet. Hij zou zich naar wat wij weten bezig gehouden hebben met wapensmokkel en mogelijk sabotageactiviteiten voor de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten. Ik zou graag zoveel mogelijk willen weten over het verzetswerk van mijn vader en hoop dat u mij hierbij de weg kunt wijzen.
Met vriendelijke groet,
Ellen Boers

Beste Ellen,

Je vragen zijn ter behandeling doorgezet naar onze afdeling Dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met je op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Ik ben op zoek naar informatie over mijn schoonvader Simon ( Siem) Kok, geboren op 27 maart 1901 in Amsterdam. Hij zat tijdens de oorlog in Amsterdam in het verzet. Mijn vrouw herinnert zich dat hij bij en na de bevrijding rondliep in het uniform van de BS en met een stengun. Na de bevrijding kreeg hij opo voorspraak van de commandant van district 10 (Amsterdam en omgeving,), C'F van Overhoff, eenb functie bij het Canadese hoofdkwartier In Amsterdam. Hij droeg toen een Canadees uniform. Toen de Canadezen vertrokken zorgde Overhoff voor een betrekking als concierge bij een bankinstelling.Mijn vrouw herinnert zich dat tijdens de bezetting in de kelder van hun woning wapeninstructie werd gegeven aan verzetsstrijders.
Mijn schoonvader heeft nooit iets over deze periode verteld. Misschien kunt u een tipje van de sluier oplichten.
mvg G. J. van Burgeler

Geachte heer van Burgeler,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

L.S
Het onderstaande is een klein van het totale onderzoek . W. Veldhuizen geb. 08.04.1916 Barneveld. Diende bij 3-VI-autobat. Dat is in Amsterdam op 29 augustus 1939 opgericht, hierin zaten vele verzetsstrijders. Na de proclamatie geweigerd van 1943 zich opnieuw in krijgsgevangenschap te stellen. Tot op heden weet van niemand iets van hem. Gearresteerd in Putten op een adres waar onderduikers zaten die niet ontdekt zijn. Heeft alleen een no uit Amersfoort 8033. International Tracing Service in Bad Arolsen, kamp in Neuengamme, concentratiekamp Bergen-Belsen, hebben geen gegevens van hem. Op de erelijst no 14068 stond: chauffeur rode kruis , ondergronds verzet, Nederlandse leger. Welke personen kunnen inlichtingen verschaffen: onbekend. Nu vond ik P dossiers betreffende personen in dienst van Binnenlandse strijdkrachten op inventaris no 4241 de naam Veldhuizen openbaarheid beperkt tot 01-01-2027. Is daar wel wat van hem bekend?
Vriendelijke groet,
Willem Veldhuizen

Geachte heer Veldhuizen,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

Geachte heer, mevrouw,
Ik ben op zoek naar (mogelijke) gegevens over mijn vader die tijdens de oorlog, volgens zijn verhaal aan mij, persoonsbewijzen vervalste. Hij was toen grafisch vormgever, later was hij ook beeldend kunstenaar. Mijn vader heette Petrus Adrianus Heldoorn, is geboren in Den Haag op 27 april 1905, en overleden in Leiden op 12 mei 1971. Ik wil graag wat meer weten over zijn activiteiten tijdens WOII.
Met dank.

Geachte A. Reeser,

Uw vraag is ter behandeling doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Geachte heer,mevrouw
Ik ben op zoek naar meer gegevens over mijn opa.
Pieter Buijs uit gelderswoude. Begraven oorlogsgraf, Hv kerk benthuizen.
Bij beroep staat : lid verzet, hij was boer
Vraag : welke verzetsgroep ? als b s gearchiveerd? Is er een dossier?
Vr groet Gert Wursten

Geachte heer Wursten,

Uw vragen zijn ter behandeling doorgezet aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Wat is er nog bekend van mijn biologische vader?: Franciscus Lodewijk Quint, geboren 22 juni 1906 te Weesp. Hij zou koerier geweest zijn. Hij reed daarbij op een eigen motorfiets. Hij woonde in de omgeving van Eindhoven.

Geachte R. Greven,

Uw vraag is ter behandeling doorgezet naar onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,

Het Nationaal Archief

Geachte heer/mevrouw,

Hieronder vindt u een aan mij gestelde vraag;

"Mijn vader, de heer Moerkerken, was ingedeeld bij RVV NBS S.G. 8e Bat. 30st compagnie 1e sectie Groep 3 te Rotterdam Charlois.
Allemaal wat verwarrend, roept bij de vraag op hoe was het allemaal ingedeeld, en hoeveel verschillende indelingen zijn er geweest in Charlois."

Ik hoor graag of deze vraag kan worden beantwoord.

Alvast bedankt.

Met vriendelijk groet,

Eddy van Driel

Geachte heer van Driel,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

Graag zou ik van u informatie ontvangen omtrent de militaire loopbaan van mijn vader, Jerphaas Gijsbertus van Roest, geboren 18 mei 1916 in Dodewaard en overleden 28 november 1983 te Schiedam. Hij heeft in de meidagen van 1940 op de Grebbeberg gevochten en is later in Schiedam terecht gekomen. Ontving een oorlogsinvalideuitkering en had een Koninklijke onderscheiding, maar welke ???

Graag - zo mogelijk - nadere informatie omtrent dit alles.

Bij voorbaat dank
Hans van Roest
- Gouderak -

Geachte heer van Roest,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

geachte hr/mevr

zou u een antwoord kunnen geven op de volgende vraag - mijn vader j.thijssen heeft onderleiding van nico van dijk
gevechtsgroep 3e compagnie binnenlandse strijdkrachten gediend.
is er nog iets van te vinden met betrekking tot zijn verrichte dienst.
heb nog een diploma met opschrift;

ondergetekende ,nico van dijk onderdeel van de binnenlandse strijdkrachten verklaart hiermede dat j.thijssen rang sectie commandant deel heeft uit gemaakt van zijn gevechtsgroep - gedurende zijn diensttijdheeft hij zich doen kennen als een plichtsgetrouw soldaat.
bijzondere vermelding - zeer moedig - scherpschutter -
de commandant
nico van dijk

graag zou ik wat meer over hem vernemen indien mogelijk
vrg. j.thijssen junior

Geachte heer Thijssen,

Uw vraag is ter beantwoording doorgestuurd aan onze afdeling dienstverlening. Zo spoedig mogelijk neemt een collega per mail contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Het Nationaal Archief

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr> <span>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in