Ordedienst/Bevelhebber Ned. Strijdkrachten (ODS/BS)
- Archiefinventaris
- Inleiding
- Inventarisnummers
- Bestanden
- Alle scans (0)
2.13.137
Ministerie van Defensie, Dienst Centrum Documentaire Informatie:
E.A. van Heugten
H.E.M. Mettes
R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
(c) 2006, 2010
Beschrijving van het archief
Naam archiefblok:
Ministerie van Defensie: Ordedienst/Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten en Binnenlandse Strijdkrachten (ODS/BS)
Ordedienst/Bevelhebber Ned. Strijdkrachten (ODS/BS)
Periode:
1940-1956
merendeel 1941-1956
Omvang:
196,40 meter; 4835 inventarisnummers.
Taal van het archiefmateriaal:
Het merendeel der stukken is in het Nederlands en het Engels.
Soort archiefmateriaal:
Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.
Archiefbewaarplaats:
Nationaal Archief, Den Haag
Samenvatting van de inhoud van het archief:
De zeer omvangrijke archieven van de Ordedienst (OD) en de Binnenlandse Strijdkrachten bevatten een gedetailleerd overzicht van de activiteiten van beide organisaties tijdens en na de Tweede Wereld Oorlog. Stukken m.b.t. de OD zijn bijvoorbeeld, signalementenbladen, stukken betreffende een schietincident op de Dam, evenals tekeningen en foto's van objecten en militair materieel, alsook rapporten en correspondentie, radio- en telefoonverkeer, onderzoeken, evenals administratie en stukken aangaande de organisatie van de OD en haar verschillende onderdelen.
Vervolgens zijn documenten aanwezig aangaande de totstandkoming van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (BS) en de vorming van de Stoottroepen. Er zijn stukken over de bevelvoering, organisatie, inlichtingendienst en tenslotte opheffing van de BS.
Ook zijn er stukken nagelaten door C. Tonnet, die betrekking hebben op zijn spionage- en inlichtingenwerk voor de OD. Tenslotte bevat het archief grote series persoonsdossiers van personen die in dienst zijn geweest van de OD, de BS en het Militair Gezag, of waarvoor deze organisaties belangstelling hebben getoond.
Archiefvormers:
- Binnenlandse Strijdkrachten (NBS)(BS)
- Ordedienst (OD)
Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
Geschiedenis van het archiefbeheer
Collectie Ordedienst
De Collectie OD is ontstaan in de periode 1945-1956. Jhr. P.J. Six, hoofd van het AHK-OD in afwikkeling, later bureau 4a van de Sectie G8 van de Generale Staf, heeft de stukken uit het archief van het AHK-OD herordend en dossiers op onderwerp gevormd. Hiervoor kwamen alleen die stukken in aanmerking, welke van belang waren voor de geschiedschrijving van de OD. De dossiers werden onder meer aangevuld met informatie verstrekt door oud-OD'ers, en krantenartikelen, brochures etc.
Sectie V (Genie) van het Algemeen Hoofdkwartier-Ordedienst, later Commandant Binnenlandse Strijdkrachten
Alle tekeningen, waarvan microfilms naar Londen waren gezonden werden in 1946 overgedragen aan een aantal geniediensten. Het bureau militaire geologische dienst en inundatie-aangelegenheden ontving de tekeningen van door de Duitsers veroorzaakte inundaties, overstromingen, vernielde of beschadigde sluizen en dijkgedeelten. Het bureau voorbereiding voorziening kunstwerken kreeg de tekeningen van vernielde en voor vernieling voorbereide bruggen, met daarbij een beschrijving van een nieuw Duits systeem van brug- en dijkvernieling; het tijdelijk bureau registratie verdedigingswerken ontving tekeningen van Duitse verdedigingswerken. De vliegveldtekeningen werden overgedragen aan het bureau BABOV, en tenslotte werden de tekeningen van mijnenvelden overgedragen aan de mijnopruimingsdienst. (
J. Kok, "Herwonnen vrijheid, herrijzenis Geniedienst". Genie - Maandblad van de vereniging van officieren der Genie. - VIII (Augustus 1955, 5e jaargang) 14.
Archief Binnenlandse Strijdkrachten
Collectie Binnenlandse Strijdkrachten
Dit bestanddeel bestaat uit archiefbescheiden, foto's, krantenknipsels en fotokopieën van documenten, welke als documentatie bij elkaar zijn gebracht. Er is dus sprake van een verzameling/collectie.
Regiment Stoottroepen
In de periode juni 1957-september 1958 is het archief bewerkt door een medewerker van het Archief KL. Dit resulteerde in een inventaris/plaatsingslijst, getiteld Inventarissen van het archief van het Regiment Stoottroepen. Onderkend werden de volgende "archiefvormers": Koninklijke Stoottroepen, Commando Zuid Stoottroepen NBS, Commando Noord-Brabant Stoottroepen NBS, Commando Limburg Stoottroepen NBS, Bewakingstroepen, Militaire Politie Stoottroepen, Regiment Limburg Stoottroepen, Missie Zuid, Regiment Brabant Stoottroepen, Regiment Stoottroepen KNL en Afwikkelingsbureau Stoottroepen.
Het archief van gewest 5, Gelderse Achterhoek van de Ordedienst, 1944
Dit archief werd in augustus 1947 door J.B.F. van Hasselt overgedragen aan het afwikkelingsbureau van de OD. Deze dienst nam het archief op in de documentatiecollectie in bundel XII en gebruikte de stukken bij het beschrijven van de geschiedenis van de OD.
In 1950 werd geconstateerd, dat een aantal stukken niet meer aanwezig was in het archief. Een omslag inzake waarschuwingen in verband met de spoorwegstaking, een vervalst Ausweis voor vrijstelling van Wetswallbau, lidmaatschapskaarten van Isala en de Nederlandse Lawn Tennisbond, die, samen met valse persoonsbewijzen de houder meer geloofwaardigheid diende te vergeven, een aantal legitimatiebewijzen van de NSB en een armband met de opdruk Strassenerlaubnis werden in 1950, blijkens een aantekening uit 1950 op de brief waarin het archief werd aangeboden ter overdracht, niet meer aangetroffen.
De verwerving van het archief
Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Beperkingen aan het gebruik
Materiële beperkingen
Andere toegang
Aanvraaginstructie
Citeerinstructie
Verwant materiaal
Bijlagen
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
Dit bestanddeel bestaat uit archiefbescheiden, foto's, krantenknipsels en fotokopieën van documenten, welke als documentatie bij elkaar zijn gebracht. Er is dus sprake van een collectie. Tijdens de bewerking in 1947 werden de stukken voorzien van een nummer en in een losbladig register ingeschreven onder verzameltrefwoorden. De stukken kregen een "registratienummer" en een korte omschrijving van de inhoud. Het eerste cijfer van het (registratie)nummer geeft aan tot welk archief het desbetreffende stuk behoort. Mochten voor een archiefonderdeel meer nummers nodig zijn, dan werden reservenummers gevormd door achter het nummer "/2" te plaatsen, bijv. 453/2. Het nummer werd op de stukken met rood potlood geschreven. Achter een aantal nummers werd tussen haakjes een letter vermeld, bijv. 583 (P). De betekenis van deze letteraanduiding is vooralsnog niet bekend, Mogelijk dat de letter P voor "personeel" staat.
De stukken werden vervolgens op nummer in omslagen in het "archief" opgeborgen. Op de omslagen en dozen werd bijv. G.S. G. VIII (of G8) D.I. DOCBS I 1 t/m 100 L.S. vermeld. Dit betekent:
- G.S. G. VIII Generale Staf, Sectie VIII (Krijgsgeschiedkundig Instituut).
- D.I. ?
- DOCBS Documentatie Binnenlandse Strijdkrachten.
- I volgnummer omslag?
- 1 t/m 100 registratienummers stukken.
- L.S. Losse stukken. Dit is de aanduiding voor de onderkende archiefbestanddelen. Naast LS zijn dat G. 4, 6, 18 etc. (staat voor gewest 4, 6, 18 etc.), H (kopie hoofd), VO (verbindingsofficieren) en CAB (centraal afwikkelingsbureau).
Wegens de slechte materiele staat van het oorspronkelijke register is besloten de inhoud hiervan over te typen en in de inventaris op te nemen in bijlage 4.
De primaire ordening van deze archieven is naar organisatie. De stukken zijn geordend per gewest; binnen de gewesten is de hiërachie gevolgd: gewestelijk commandant, districtscommandanten en plaatstelijk commandant, voor zover deze zijn aangetroffen.
Deze stukken waren oorspronkelijk opgenomen in de collectie Ordedienst onder inventarisnummer A 172.
Deze stukken zijn toegevoegd door het bureau Algemeen Hoofdkwartier in Afwikkeling.
Reacties