Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Ordedienst/Bevelhebber Ned. Strijdkrachten (ODS/BS)

2.13.137
E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.13.137
Auteur: E.A. van Heugten, H.E.M. Mettes, R. van Velden
Nationaal Archief, Den Haag
2006
CC0

Periode:

1926-1986
merendeel 1940-1956

Omvang:

196,40 meter; 4835 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands en het Engels.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De zeer omvangrijke archieven van de Ordedienst (OD) en de Binnenlandse Strijdkrachten bevatten een gedetailleerd overzicht van de activiteiten van beide organisaties tijdens en na de Tweede Wereld Oorlog. Stukken m.b.t. de OD zijn bijvoorbeeld, signalementenbladen, stukken betreffende een schietincident op de Dam, evenals tekeningen en foto's van objecten en militair materieel, alsook rapporten en correspondentie, radio- en telefoonverkeer, onderzoeken, evenals administratie en stukken aangaande de organisatie van de OD en haar verschillende onderdelen.
Vervolgens zijn documenten aanwezig aangaande de totstandkoming van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (BS) en de vorming van de Stoottroepen. Er zijn stukken over de bevelvoering, organisatie, inlichtingendienst en tenslotte opheffing van de BS.
Ook zijn er stukken nagelaten door C. Tonnet, die betrekking hebben op zijn spionage- en inlichtingenwerk voor de OD. Tenslotte bevat het archief grote series persoonsdossiers van personen die in dienst zijn geweest van de OD, de BS en het Militair Gezag, of waarvoor deze organisaties belangstelling hebben getoond.

Archiefvormers:

  • Binnenlandse Strijdkrachten (NBS)(BS)
  • Ordedienst (OD)

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • Dit bestanddeel bestaat uit archiefbescheiden, foto's, krantenknipsels en fotokopieën van documenten, welke als documentatie bij elkaar zijn gebracht. Er is dus sprake van een collectie. Tijdens de bewerking in 1947 werden de stukken voorzien van een nummer en in een losbladig register ingeschreven onder verzameltrefwoorden. De stukken kregen een "registratienummer" en een korte omschrijving van de inhoud. Het eerste cijfer van het (registratie)nummer geeft aan tot welk archief het desbetreffende stuk behoort. Mochten voor een archiefonderdeel meer nummers nodig zijn, dan werden reservenummers gevormd door achter het nummer "/2" te plaatsen, bijv. 453/2. Het nummer werd op de stukken met rood potlood geschreven. Achter een aantal nummers werd tussen haakjes een letter vermeld, bijv. 583 (P). De betekenis van deze letteraanduiding is vooralsnog niet bekend, Mogelijk dat de letter P voor "personeel" staat.

    De stukken werden vervolgens op nummer in omslagen in het "archief" opgeborgen. Op de omslagen en dozen werd bijv. G.S. G. VIII (of G8) D.I. DOCBS I 1 t/m 100 L.S. vermeld. Dit betekent:

    • G.S. G. VIII Generale Staf, Sectie VIII (Krijgsgeschiedkundig Instituut).
    • D.I. ?
    • DOCBS Documentatie Binnenlandse Strijdkrachten.
    • I volgnummer omslag?
    • 1 t/m 100 registratienummers stukken.
    • L.S. Losse stukken. Dit is de aanduiding voor de onderkende archiefbestanddelen. Naast LS zijn dat G. 4, 6, 18 etc. (staat voor gewest 4, 6, 18 etc.), H (kopie hoofd), VO (verbindingsofficieren) en CAB (centraal afwikkelingsbureau).

    Wegens de slechte materiele staat van het oorspronkelijke register is besloten de inhoud hiervan over te typen en in de inventaris op te nemen in bijlage 4.

    • De toegang op deze collectie bestaat uit een reeks alfabetisch gerangschikte trefwoorden. Onder ieder trefwoord is van elk stuk, dat onder het trefwoord valt, het "registratienummer" en een korte omschrijving van de inhoud van het stuk opgenomen. Sommige stukken zijn vanwege de veelzijdige aard van de inhoud onder meerdere trefwoorden opgenomen! Een digitale versie van deze handgeschreven nadere toegang is beschikbaar. Het is de nadere toegang op de inv.nrs 469-846.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Aanmelding;

        Achterhoek (gewest V);

        Administratie;

        Afwikkeling BS Amsterdam (gewest X);

        Arnhem;

        Arrestaties;

        Benoemingen;

        Berichten en bevelen geallieerden;

        Betuwe.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten (BNS);

        Bevelvoering en bevelsverhoudingen;

        Bevoegdheden;

        Bevrijding;

        Bewakingseenheden;

        Bewakingstaken;

        Bewakingstroepen;

        Bewapening;

        Bezetting;

        Bezoldiging;

        Blauwe jagers;

        Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO);

        Bureau Inlichtingen;

        Bureau Nationale Veiligheid (BNV);

        Burgerlijk Bestuur.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Capitulatie;

        Centrale Inlichtingen Dienst (CID);

        Codes en schuilnamen;

        Commandanten Binnenlandse Strijdkrachten (CBS);

        Commandanten;

        Contactcommissie der illegaliteit;

        Contact met den vijand;

        Critiek BS (naoorlogse toestand);

        Deltavorming;

        Dienstplicht;

        Discipline;

        Distinctieven;

        Diversen;

        Documentatie.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Drenthe (gewest III);

        Droppings;

        Dutch National Battalion (DNB);

        Economische aangelegenheden;

        Engelandvaarders;

        Englandspiel;

        Evacuatie;

        Executies;

        Falsificatie;

        Financiële aangelegenheden;

        Film en fotodienst NBS;

        Friesland (gewest I).

      • N.B: In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Geallieerde oorlogsvoering;

        Geestelijke verzorging;

        Geheime Dienst Nederland (GDN);

        Geneeskundige Dienst;

        Genie;

        Geschiedschrijving;

        Getallen;

        Gezagsbataljons;

        Gezagscompagnieën;

        Gezagstroepen;

        Gooi (het) (gewest IX);

        Grenstroepen;

        Groep Albrecht;

        's-Gravenhage (gewest XIII);

        Groningen (gewest II);

        Grote Adviescommissie (GAC).

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Haarlem;

        Historische terminologie;

        Houding burgerbevolking;

        Hulp aan piloten enz.;

        Illegale pers;

        Illustraties;

        Inlichtingendiensten BS;

        Inlichtingen over de vijand;

        Inside information;

        Instructies;

        Intendance;

        Internationale contact illegaliteit;

        Inzet voor Nedelands-Indië;

        Juridische aangelegenheden.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Kazernering;

        Kern, de;

        Klachten over de BS;

        Klachten over geallieerde strijdkrachten;

        Klachten van BS;

        Klachten van illegale werkers;

        Kleding en uitrusting;

        Kleine verzetsgroepen en organisaties;

        Knokploegen (KP);

        Koeriersdiensten;

        Krijgsraad.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers;

        Legering;

        Legioen van Oud Frontstrijders;

        Legitimatiebewijzen;

        Leiders van het verzet; Light Infanterie Battalion (LIB);

        Lijnen van ontwikkeling;

        Limburg (gewest XIX);

        Linecrossing;

        Liquidaties door Duitsers;

        Liquideringsacties door illegaliteit.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Marechaussee;

        Medische dienst en keuring;

        Miki Groep-;

        Militair Gezag (MG);

        Militaire Politie (MP);

        Militarisering;

        Mobilisatie BS;

        Motieven voor het verzet;

        Nationaal Comite van Verzet;

        Nationaal Steunfonds (N.S.F.);

        Noord-Brabant (gewesten in ..);

        Noord-Holland, Noord (gewest XI);

        Noord-Holland, Zuid (gewest XII);

        Nijmegen (gewest VII).

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Omstreek 's-Gravenhage (gewest XIII);

        Onderscheidingen en insignes;

        Onderscheidingstekenen;

        Ongevallen;

        Ontbinding BS;

        Ontslag;

        Ontspanning;

        Oorlogsbuit;

        Oorlogsvrijwilligers OVW-ers;

        Opdrachten, speciale-;

        Operaties;

        Opleiding (drill);

        Oprichting BS;

        Oproeping in werkelijke dienst;

        Oprollen.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Opsporing; Oranjegarde;

        Oranje Nassau Regiment (ONR);

        Ordedienst (OD);

        Organisatie der BS.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Organisatie en bezetting Staf BNS;

        Organisatie van de KL;

        Overgang BS burgermaatschappij;

        Overgang BS naar andere onderdelen;

        Overloon;

        Overvallen en kraken;

        Overijssel en N.O.Polder (gewest IV).

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Packard Groep;

        Parades, plechtigheden en ceremonieel;

        Partisanen Actie Nederland (PAN)

        Personalia;

        Pioniers;

        Politieke aangelegenheden (algemeen);

        Politieke betrouwbaarheid;

        Politie zaken BS;

        Polizei;

        Positie van de BS-ers;

        Post- en ordonnansdienst, censuur;

        Prestaties BS;

        Proclamaties en openbare bekendmakingen;

        Raad van Verzet (R.v.V.);

        Radioverbindingen;

        Rechtspleging;

        Rechtspositie;

        Rekrutering;

        Regering te London;

        Registratie personeel;

        Represailles;

        Richtlijnen voor de BS;

        Rolls Royce Groep.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Sabotage;

        Samenwerking met andere illegale groepen;

        Sociale aangelegenheden;

        Special forces;

        Spionage;

        Staf BNS;

        Steun aan voormalige BS-ers;

        Steun van BS aan burgerbevolking.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Steun aan geallieerden;

        Steun van geallieerden;

        Stoottroepen;

        Strafbevoegdheid;

        Strafrecht;

        Strijdend gedeelte.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Taken BS (algemeen);

        Telefoonverbindingen;

        Tentoonstellingen;

        Terechtstellingen;

        Transport; Troependislocatie (Duitse);

        Troependislocatie (Geallieerde);

        Troependislocatie (Nederlandse).

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Utrecht (gewest VIII).

        Vaderlands comité;

        Veluwe (gewest VI);

        Verbindingsofficieren;

        Vertrouwensmannen, College van-;

        Verzet in andere landen;

        Verzoeken;

        Voeding BS;

        Voedselvoorziening burgerbevolking;

        Voorlichting en pers;

        Vorderingen;

        Vreemdelingen in de BS;

        Vrouwelijke leden van de BS.

      • In dit deel zijn de volgende trefwoorden opgenomen:

        Waardering BS;

        Wapenfeiten;

        Waterstaatkundige toestand (inundatie);

        Zeeland;

        Zuid-Holland Zuid (gewest XIV);

        Zuivering BS.

    •  468 Agenda van uitgaande stukken, nrs. 1-176, 1945 april 20 - augustus 4 1 deel

      Van deze agenda is niet meer precies te achterhalen door welke archiefvormer ze oorspronkelijk is opgemaakt.

    • Voor alle deelbeschrijvingen geldt als datering c. 1939-1953.

      Op deze stukken is een digitale index beschikbaar.

  • De primaire ordening van deze archieven is naar organisatie. De stukken zijn geordend per gewest; binnen de gewesten is de hiërachie gevolgd: gewestelijk commandant, districtscommandanten en plaatstelijk commandant, voor zover deze zijn aangetroffen.

  • Deze stukken waren oorspronkelijk opgenomen in de collectie Ordedienst onder inventarisnummer A 172.

Reacties

l.s,

graag wil ik u via deze weg vragen om informatie over mijn grootvader p.schuringa(geb27-08-1889 en overl18-03-1956)welke volgens zeggen van mijn moeder opgeroepen is geweest tydens de mobilisatie van 1913/1914;hij vervaardigde in die tyd veel houtsnijwerk(wat goed bewaard is gebleven en volgens mn moeder in militaire dienst is gemaakt toen hij ver van huis(dokkum)was gelegerd vlak voor de oorlog;aangezien hij in 1939 reeds 50 jaar was moet dat dus tydens de mobilisatie voor de 1e wereldoorlog zijn geweest.) ik ben nu al enkele jaren bezig met een stamboom-onderzoek en wil graag een mooi familieboek daarover gaan maken met daarin zoveel mogelijk juiste informatie:hij was altyd timmerman maar ook die tyd boven beschreven hoort erbij.
dus mocht zijn naam op een of andere manier in dearchieven voorkomen dan zou ik heel graag daar een copie van ontvangen voor in mijn boekje,

in afwachting van uw antwoord
vr.gr
s.kooistra,9271je nr 2 zwaagwesteinde,
koois542[at]planet.nl

Voor historisch onderzoek naar gebeurtenissen op Fort T' Hemeltje te Houten, alwaar mijn schoonvader sinds de jaren zeventig woonzaam is, ben ik op zoek naar stukken c.q. verslagen over een ongeluk met het verplaatsen van munitie door de BS.
Op 28-06-1945 kwamen bij een ontploffing de BS-ers Frans Eijffius en zijn zoon Johannus Jacobus Eijffius om het leven. Tevens overleed de 15 jarige zoon van de fortwachter
Zoon en vader Eijffius behoorden tot de k.p. ploegen
Over de ware toedracht is veel onduidelijk. Of het een ontploffing in het magazijn is geweest of een ontploffing buiten tussen twee transporten is niet te achterhalen. ook is onbekend of er alleen maar material van de k.p. werd opgehaald ofdat er ook onontplofte munitie van de duitsers werd verzameld.
Er is een bank met opschrift geplaatst aan de looproute om het fort, maar aan de juistheid van het vermelde wordt door een aantal mensen getwijveld.
Hopelijk kan een van u hier iets meer duidelijkheid over geven.

BVD

Graag heb inzicht in gegevens betrefende mijn vader, Dirk van Ekelenburg *24-03-1917 Vlaardingen + 11-05-1945 Neustadt. Uit een, ter mijner beschikkingstaand document, blijkt dat mijn vader werd vermeld als Pelotonscommandant der BS in Nieuw Amsterdam. Wat is van dit gegeven bekend en waar kan ik dit vinden?

Hans van Ekelenburg (zoon)
j.ekelenburg494@upcmail.nl

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in