gahetNA in het Nationaal Archief

Marinestaf, 1945-1948

Door een storing is het op dit moment niet mogelijk om archiefstukken te reserveren. In de studiezaal van het Nationaal Archief kunnen archiefstukken via de balie worden gereserveerd.

2.12.19
CAD-Defensie
Nationaal Archief, Den Haag
1987
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.12.19
Auteur: CAD-Defensie
Nationaal Archief, Den Haag
1987
CC0

Periode:

1942-1948
merendeel 1945-1948

Omvang:

3,20 meter; 962 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Tot de taken van de Marinestaf behoorde de organisatie van de marine, de paraatheid van personeel en materieel, de strategische planning, de verbindingsdienst, de inlichtingendienst. Het archief bevat veel materiaal over het optreden van de marine in Nederlands-Indië. Onder meer beschrijvingen van patrouilletochten en acties van afzonderlijke Nederlandse marineschepen en -vliegtuigen in de periode 1946-1948. Specifiek betrekking op de Tweede Wereldoorlog en de nasleep daarvan hebben enkele dossiers over het grensvraagstuk in het Eems-Dollard gebied, een dossier over het verkrijgen van technische en wetenschappelijke gegevens van Duitsland na afloop van de oorlog, onderzoeken over het optreden van de Nederlandse marine tegen Japan in 1942 en de capitulatie van Japan.

Archiefvormers:

  • Bevelhebber der Zeestrijdkrachten
  • Marinestaf

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het archiefbeheer

Daar beide archieven geregistreerd en beheerd werden en worden op en door het secretariaat van de Marinestaf wordt verder gemakshalve gesproken van het archief. Het "lot" van beide archieven was immers onverbrekelijk verbonden.

Nadat halverwege juni 1948 overgegaan werd op het nieuwe registratuurplan werd de ordening van het archief volledig verstoord en viel het uiteen in vier gedeelten.

Een deel van het archief werd weliswaar apart van het na 15 juni 1948 gevormde archief beheerd, maar de oorspronkelijke ordening werd volledig verstoord. Dit deel kwam via het Lange Voorhout(

Alle adressen bevinden zich in 's-Gravenhage.

) en de Koningin Marialaan 17 op de Van der Burchlaan 31 terecht en werd in 1985 overgedragen aan het semi-statisch archief van de Marinestaf.(

Verder aan te duiden als S.S.A.-Marinestaf.

)

Een deel van het archief werd gebruikt als retro-acta voor het na 15 juni 1948 gevormde archief. Dit archief over de periode (1945?) 16 juni 1948 - 31 december 1984 berust gedeeltelijk op het Centraal Archievendepot van het Ministerie van Defensie(

Verder aan te duiden als C.A.D.

) en gedeeltelijk op het S.S.A.- Marinestaf. In de loop van 1986 is het laatstgenoemde gedeelte aan het C.A.D. overgedragen.

Een deel van het archief dat overgedragen was aan het "statisch" archief van de Koninklijke Marine op de Slachthuiskade 14, werd na de ontruiming in 1968 van dit perceel overgedragen aan het C.A.D., Breedstraat 108 en bij de verhuizing van het C.A.D. in de winter 1978-'79 kwam het terecht in de 2e v.d. Kunstraat 19. In 1986 werd het in verband met de inventarisatie overgedragen aan het S.S.A.-Marinestaf.

Een deel van het archief kwam terecht op de afdeling Maritieme Historie van de Marinestaf.

Het is niet meer te achterhalen exact wanneer en welke bescheiden destijds aan deze afdeling zijn uitgeleend. In december 1961 werd er echter melding van gemaakt dat bij deze afdeling geclassificeerde stukken over de periode 1945- '46 werden aangetroffen.

Tijdens de inventarisatie werden in een aantal fasen inderdaad bescheiden aangetroffen in het archief van de Commandant der Zeemacht in Nederlands-Indië. Deze bescheiden zijn hier vervolgens gelet op het herkomstbeginsel uit verwijderd.

Dit deel van het archief kwam via ondermeer de Bazarstraat 19 in de Jan van Nassaustraat 112 terecht en werd in 1986 overgedragen aan het S.S.A.-Marinestaf.

Het gevolg van bovenbeschreven "omzwervingen" en "verstrooiingen" is, dat het moeilijk te bepalen valt van welke omvang het archief oorspronkelijk is geweest.

Een van de grootste problemen tijdens de inventarisatie bleek dan ook het zich op verscheidene plaatsen c.q. adressen bevinden van de bescheiden. Op het S.S.A.-Marinestaf werden in eerste instantie 15 archiefdozen en 1 kaartsysteem aangetroffen.

In een vroeg stadium bleken er zich bij het C.A.D, nog eens 10 dozen te bevinden die welwillend door het hoofd, dhr. G. Gans (tijdelijk) ten behoeve van de inventarisatie werden overgedragen. In een vergevorderd stadium bleken zich ook bescheiden te bevinden op de afdeling Maritieme Historie van de Marinestaf, ten dele afzonderlijk bewaard, ten dele vermengd met andere bescheiden. In beide gevallen echter werden de bescheiden aangetroffen in het archief van de Commandant der Zeemacht in Nederlands-Indië. In totaal ging het hierbij om 1, 875 m' archief.

In alle gevallen echter was de oorspronkelijke ordening volledig verstoord. Slechts in enkele gevallen waren de bescheiden betreffende een zaak bijeengehouden. Over het algemeen waren de bescheiden betreffende een zaak verdeeld over de diverse dozen zich bevindende op de diverse adressen!

De oorspronkelijke zaaksgewijze (verbalen?) ordening van het archief was gebaseerd op een hoofdenlijst (trefwoorden), die halverwege juni 1948 vervangen werd door een registratuurplan (uitgewerkte U.D.C.-code/fiche doorschrijfsysteem).

Dit registratuurplan had volgens M.B. d.d. 24-11-1947 nr. 867736/44317 op 1 januari 1948 in gebruik genomen moeten worden bij de centrale secretarie van het ministerie, terwijl voor de secretarie van de Marinestaf de ingangsdatum nader zou worden bepaald. De hoofdenlijst bestond uit een aantal hoofdstukken, waaronder een specifiek voor de Marinestaf(

Zie de bijlage 'Hoofdenlijst'.

).

Voor onderwerpen die buiten het bestek van laatstbedoeld hoofdstuk vielen, werd gebruik gemaakt van de hoofdstukken Algemene Zaken, Personeel en Materieel.

De verwerving van het archief

Overbrenging van een overheidsarchief

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in