gahetNA in het Nationaal Archief

Koloniën suppl.

2.10.03
F.J.M. Otten
Nationaal Archief, Den Haag
1970
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.10.03
Auteur: F.J.M. Otten
Nationaal Archief, Den Haag
1970
CC0

Periode:

1826-1952

Omvang:

4,20 meter; 148 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Dit bestand, geheel op onderwerp geordend, bevat naast rapporten, overzichten e.d. over Nederlands-Indië, ook een serie afschriften van overeenkomsten en verdragen met inlandse vorsten.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Koloniën, 1842-1945
  • Ministerie van Nationale Nijverheid en Koloniën / Administratie voor de Koloniën, 1824-1825
  • Ministerie van Marine en Koloniën / Directie voor de Zaken van de Koloniën, 1825-1829
  • Generale Directie van Marine en Koloniën / Administratie voor de Koloniën, 1840-1841
  • Ministerie van Koloniën, 1842-1945
  • Ministerie van Overzeese Gebiedsdelen, 1945-1949
  • Ministerie van Waterstaat, Nationale Nijverheid en Koloniën / Administratie voor de Koloniën, 1830-1831
  • Ministerie voor Uniezaken en Overzeese Rijksdelen, 1949-1952
  • Netherlands Forces Intelligence Service (NEFIS), 1945-1950

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Ordening van het archief

Het openbaar verbaalarchief (omvang totaal circa 1740 meter) is, verdeeld over de periodes 1814-1849, 1850-1900 en 1901-1953, beschreven in een viertal toegangen. In de inventarissen over de twee eerste periodes (respectievelijk 2.10.01 en 2.10.02) zijn zowel het verbaal als de eigentijdse toegangen daarop (indices, klappers e.d.) opgenomen. Voor de periode na 1900 zijn er twee inventarissen: één voor het verbaal (2.10.36.04) en één voor de toegangen (2.10.36.011). Een belangrijke cesuur is hier 1 juli 1921: met ingang van deze datum werd namelijk de centrale index afgeschaft, om te worden vervangen door indices per afdeling. Daarom is het voor de onderzoeker van belang hoe de taken vanaf 1921 over die afdelingen waren verdeeld.

(

Schrijven van secretaris-generaal E. Moresco dd. 13 april 1921 aan de afdelingshoofden (Dossierarchief Koloniën 1945-1963, inv.nr. 1120). De algemene agenda bleef wel gehandhaafd.

)
Toegangen op het verbaalarchief
Periode tot 1921

Indices

De indices, met de bijbehorende hoofdenlijsten en klappers, vormen voor de onderzoeker het belangrijkste instrument om de stukken in het verbaal te kunnen vinden. De indices over de jaren 1850-1921 zijn op microfiche raadpleegbaar op de studiezaal van het Nationaal archief.

Hoofdenlijsten

Hoewel er elk jaar vele tientallen rubrieken werden aangehouden, zijn sommige rubrieken erg uitgebreid, zodat men beter eerst de klapper op de index kan raadplegen. In de inventaris van de toegangen op het (openbaar) verbaalarchief vanaf 1900 is in een bijlage een alfabetische lijst van de indexrubrieken opgenomen, met vermelding van de jaren waarin deze rubrieken in de index voorkomen.

Klappers

Vanaf 1843 zijn de indices doorlopend gepagineerd en verwijzen de klappers naar dit paginanummer.

Periode 1921-1940

Index 1e afdeling: al door de voorganger, afdeling A geheten, werd een eigen index bijgehouden onder de naam `Aantekeningregister' (afgekort A.R. of R.) en voorzien van klappers en soms van hoofdenlijsten, die zijn bijgebonden. In de kolom `data' werden vermeld de herkomst en datering van het ingekomen stuk en daaronder het verbaal waarin het is opgelegd; in de middelste kolom volgde de korte inhoud en in de rechter kolom verwijzingen naar eerdere of latere behandeling van de zaak. Tot 1917 was het takenpakket van de afdeling erg ruim (nadien beperkt tot justitiële en volkenrechtelijke zaken en de Indische weeskamers) en registreerde men in de index onder meer alle mailrapporten, dus ook die van de andere afdelingen; na 1917 een bepaald deel van deze rapporten.

Index 2e en 3e afdeling: de indices van deze afdelingen, die zich beide bezig hielden met geldwezen, begrotingen en comptabiliteit, zijn gecombineerd. Ze vangen aan in 1921 en bestaan uit losse kaartbladen, ingericht volgens een decimaal code-systeem (in inventarisnummer 477). Met behulp van deze code kan worden gezocht naar een relevant kaartblad, dat men zou kunnen vergelijken met een bladzijde uit een index en waarop wordt verwezen naar data en nummers van beschikkingen of verbalen.

Index 4e afdeling: ook deze afdeling had een breed takenpakket (binnenlands bestuur, landbouw, nijverheid, handel en scheepvaart; vanaf 1925 uitgebreid met de taken van de 5e afdeling: onderwijs, eredienst en volksgezondheid). Ook hier bestaat de index uit een kaartsysteem, waarin tevens de indices van de 5e afdeling 1921-1925 zijn opgenomen. Voor de periode 1921-1929 zijn de kaarten geborgen in alfabetische volgorde, daarna volgens een bepaald registratuurschema. De kaarten zijn in fotokopie raadpleegbaar op de studiezaal.

Index 5e (tot 1927 6e) afdeling: de indices bestaan uit een `Algemeen Register' over 1906-1950 en afzonderlijke indices (de meeste vanaf circa 1908) voor afzonderlijke taakgebieden zoals: burgerlijke openbare werken, mijnwezen, spoor- en tramwegen, PTT, luchtvaart. Vaak zijn de klappers op de indices meegebonden.

Index 6e (tot 1927 7e) afdeling: tot 1924 werden indices aangelegd, die begin 1924 werden vervangen door gerubriceerde agenda's. Ook van de tot 1927 fungerende 8e afdeling (militair personeel) zijn er indices beschikbaar.

Index 7e (tot 1927 10e) afdeling: deze afdeling, belast met West-Indische zaken, hield afzonderlijke kaartsystemen bij voor Suriname en voor Curaçao. Beide kaartsystemen zijn geordend volgens een code, waarop een klapper beschikbaar is.

De indices van de Algemene Secretarie en van andere in 1917 opgerichte afdelingen zijn niet opgenomen in de inventaris. (

Onduidelijk is, of deze indices verloren zijn gegaan dan wel niet aangehouden.

)

De afdelingen hielden vaak ook aparte series agenda's bij, die hier verder onbesproken kunnen blijven. De centrale agenda bleef overigens ook na 1921 gehandhaafd.

Geheim- en kabinetsarchief 1814-1940

Het geheim verbaal 1814-1868 en het kabinetsverbaal 1835-1940 (gezamenlijke omvang circa 175 meter), zijn beschreven in een viertal inventarissen. Voor de periodes 1814-1849 en 1850-1900 zijn dat dezelfde inventarissen als hiervoor bij het openbaar verbaal vermeld (2.10.01 en 2.10.02). Voor de jaren 1901-1940 zijn er aparte inventarissen voor het verbaal (2.10.36.051) en voor de toegangen daarop (2.10.36.013).

Buiten verbaal gehouden stukken
Oostindische besluiten

De Oost-Indische besluiten zijn beschreven in twee inventarissen, namelijk die waarin ook de verbaalarchieven over 1814-1849 en 1850-1900 zijn beschreven (2.10.01 en 2.10.02), met dien verstande dat de besluiten over de periode 1901-1932 zijn opgenomen in de inventaris van het archief 1850-1900. De registers zelf zijn toegankelijk middels een aparte serie indices, die voor in elk deel een alfabetische hoofdenlijst bevatten en (tussen de hoofden of rubrieken in) per letter een klapper op persoonsnamen. Na 1924 zijn geen indices beschikbaar.

Gouvernementsjournalen West-Indië

Ze zijn beschreven in drie inventarissen: over de periodes 1814-1849 en 1850-1900 in de twee inventarissen van het hoofdarchief (2.10.01 en 2.10.02) en voor de periode 1901-1951 in een aparte toegang (2.10.36.014). Het betreft hier besluiten van gezaghebbers in verschillende gebieden: Suriname, Curaçao en (tot 1872) de Kust van Guinee. Indices ontbreken: wel is voorin elke band een uitvoerige inhoudsopgave opgenomen.

Mailrapporten

De mailrapporten werden geregistreerd in de indices van afdeling A (Oost-Indische zaken), tot 1917 ook de rapporten die voor andere afdelingen waren bestemd; na dat jaar werden door andere afdelingen mailrapporten betreffende hun specifieke werkterrein geïndiceerd. Bovendien zijn door medewerkers van het Nationaal Archief jaarlijkse indices vervaardigd voor de jaren 1869-1899, 1902, 1921-1928. Deze gedetailleerde indices (2.10.10) zijn rubriekmatig ingedeeld en bevatten tevens klappers op persoons- en plaatsnamen. Alle mailrapporten vanaf 1869, de mailrapportlijsten en indices zijn in de studiezaal op microfiche raadpleegbaar.

Overige stukken

In 1997 werd het dossierarchief van Koloniën uit de jaren 1950-1963 door de CAS opnieuw bewerkt: in de nieuwe inventaris (2.10.54) werden ook de A-dossiers (van voor 1940) opgenomen, niet als apart gedeelte, maar verspreid tussen de andere dossiers. Deze dossiers waren geordend volgens een decimale archiefcode, die in 1951 door het departement was ingevoerd bij de overgang naar het dossierstelsel. Een uitgebreide index op de beschrijvingen in de inventaris maakt het mogelijk te zoeken op onderwerpen, plaatsnamen en (in mindere mate) op persoonsnamen. Ook is opgenomen een concordantie tussen het oorspronkelijke dossiernummer (van de A-serie, maar ook van andere series) en de rubriek van de code en het inventarisnummer. (

Inventarisnummer 285 bevat een in de jaren 1951-1963 aangelegde toegang op de A-dossiers in de vorm van een kaartsysteem, dat verwijst naar het classificatienummer van de archiefcode.

)

Commissariaat voor Indische Zaken 1927-1940

In verband met het routinematige karakter van de taak is van het archief van de CIZ na een recente bewerking slechts een gering percentage over gebleven (18 meter). Bescheiden van vóór 1940 zijn opgenomen in het `openbaar verbaal' en het `geheim verbaal', die in afdeling A van de inventaris (2.10.49) op stukniveau (verbaalnummer) zijn beschreven. In afdeling B is een gerubriceerde lijst van deze verbalen opgenomen, met rubrieken als `organisatie', `personeel' en met een aparte rubriek `West-Indië'.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in