gahetNA in het Nationaal Archief

Keizerlijk Gerechtshof en Hooggerechtshof

2.09.17
H. Bonder
Nationaal Archief, Den Haag
1939
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.09.17
Auteur: H. Bonder
Nationaal Archief, Den Haag
1939
CC0

Periode:

1807-1845
merendeel 1811-1838

Omvang:

73,80 meter; 883 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands. Een aantal stukken zijn in het Frans gesteld.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Vanaf 1 maart 1811 golden in het voormalig Koninkrijk Holland de Franse wetten. Een nieuw Keizerlijk Gerechtshof verving de bestaande rechterlijke instellingen. Men werd verplicht tot het dragen van rode toga's bij plechtigheden net zoals dat in Frankrijk het geval was. Dit gerechtshof bestond uit vijf kamers, namelijk een eerste, een tweede en een derde civiele kamer voor burgelijke zaken en , een kamer van correctionele appèls en een kamer van beschuldiging die strafzaken afhandelden.
Van de kamer van beschuldiging zijn onder meer processen-verbaal en arresten bewaard gebleven. Daarnaast dagbladen van de kamer van correctionele appellen en registers van de op de terechtzittingen behandelde kwesties. Maar ook 'Processen-verbaal van executie' van aan de kaakstelling, brandmerken enz.
Van de civiele kamers zijn vooral audiëntiebladen van de terechtzittingen overgeleverd.
Inzake het Hooggerechtshof als adviseur van de koning, opgericht in 1813 na het vertrek van de Fransen, treft men bijvoorbeeld berichten en adviezen betreffende veroordeelden waarvoor rekesten om gratie zijn ingediend bij de koning. Het Hooggerechtshof handelde ook West-Indische zaken af. Hiervan zijn diverse stukken bewaard gebleven.

Archiefvormers:

  • Hooggerechtshof
  • Hooggerechtshof der Verenigde Nederlanden
  • Keizerlijk Gerechtshof
  • Procureur-Generaal bij het Hooggerechtshof der Verenigde Nederlanden
  • Procureur-Generaal bij het Keizerlijk Gerechtshof
  • Speciaal Gerechtshof voor de Middelen te Water en te Lande

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Geschiedenis van het archiefbeheer

Reeds bij K.B. van 8 juni 1829 (Staatsblad nr. 47) was bepaald, dat na de eventuele ontbinding van het Hooggerechtshof de archieven onder de voorlopige bewaring van het Provinciaal Gerechtshof van Holland zouden overgaan. Hierin werd verandering gebracht, door het K.B. van 14 december 1838 (Staatsblad nr. 40) waarbij de koning 'in aanmerking nemende, dat het bij de tegenwoordige inrichting der rechterlijke instellingen nuttig en doelmatig kan worden geacht, om bij de Hoge Raad .... over te brengen en te doen bewaren, zodanig gedeelte der charters .... als betrekking hebbende tot onderwerpen, waarvan de kennisneming aan het Collegie opgedragen is'.

Tengevolge van dit besluit zijn bij de Hoge Raad overgebracht de stukken betreffende de West-Indische zaken, surséance van betaling, gratie, cassatie zaken enz. zoals door de Hoge Raad op 30 oktober 1838 aan de minister van Justitie was voorgesteld.

Dit gedeelte is in 1919 van de griffier van de Hoge Raad overgenomen door het

Algemeen Rijksarchief, zulks in verband met een voorgenomen verbouwing van het gebouw van de Hoge Raad. In 1924 volgde daarop het gedeelte, dat onder de griffier van het Hof van Holland had berust, zodat daarmede de beide delen weder herenigd zijn. Een proces verbaal is van deze overnemingen niet opgemaakt.

Hoewel bij het merendeel der archieven een scheidingslijn getrokken kan worden bij het jaar 1813, is uit het voorgaande gebleken, dat de Franse organisatie der hoogste rechtspraak vrijwel geheel is gehandhaafd onder de soevereine vorst later koning Willem I.

Vele registers zijn dan ook bij de naamsverandering van Keizerlijk in Hooggerechtshof doorgebruikt tot zij volgeschreven waren, zodat splitsing der archieven praktisch niet mogelijk was. De rubrieken van deze inventaris bevatten dus elk de gehele periode van 1811-1838.

De verwerving van het archief

De rechtstitel is (nog) onbekend

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in