Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Justitie / Verenigingenregister

2.09.12.01
J.H. Kompagnie
Nationaal Archief, Den Haag
1995
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.09.12.01
Auteur: J.H. Kompagnie
Nationaal Archief, Den Haag
1995
CC0

Periode:

1820-1976
merendeel 1874-1976

Omvang:

379,80 meter; 81583 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bestaat uit de dossiers inzake de goedkeuring van de statuten van verenigingen die rechtspersoonlijkheid wilden verkrijgen. De serie vangt aan in 1874: vóór dat jaar moet gezocht worden in het verbaalarchief. De dossiers zijn numeriek geborgen en kunnen worden opgezocht met een alfabetische klapper (2.09.12.01) op plaatsnaam van de statutaire vestigingsplaats. Binnen de plaatsnaam zijn de verenigingen op naam gealfabetiseerd. Deze klapper is op microfiche beschikbaar in de studiezaal. De tekst van de statuten kan ook worden geraadpleegd in (Bijvoegsels van) de Staatscourant.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Justitie/Hoofdafdeling Privaatrecht

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Verenigingen opgericht vòòr 1855

Voor 1838 bestond er ten aanzien van het oprichten en besturen van verenigingen geen wettelijke regeling. Alleen moest rekening gehouden worden met het bepaalde in de artikelen 291-294 van het Wetboek van Strafrecht die voorschreven dat voor vergaderingen van meer dan twintig personen toestemming van de lokale, provinciale of landelijke overheid gevraagd moest worden. Dientengevolge kunnen archiefbescheiden over verenigingen berusten in gemeentelijke archiefbewaarplaatsen en in Rijksarchiefbewaarplaatsen in de provinciehoofdsteden en het Algemeen Rijksarchief in Den Haag. Het Burgerlijk Wetboek van 1838 wijdde wel een aantal artikelen aan de vereniging als rechtspersoon maar gaf geen voorschriften ten aanzien van het oprichten van verenigingen, zodat het bovenstaande ook geldt voor verenigingen die zijn opgericht in de periode 1838-1855.

Verenigingen opgericht in de periode 1855-1976

Bij de Wet van 22 april 1855 tot regeling van het recht van vereniging en vergadering kwamen voorschriften tot stand omtrent de wijze waarop een vereniging opgericht en bestuurd moest worden. Alleen verenigingen die als rechtspersoon wilden optreden, dienden hun statuten ter goedkeuring aan de Koning voor te leggen. Goedkeuring van de statuten hield automatisch erkenning van de vereniging als rechtspersoon in. Doorgaans werd een vereniging voor de duur van bijna 30 jaar erkend, waarna een verzoek tot duurverlenging kon worden ingediend. De goedgekeurde statuten werden in de Staatscourant gepubliceerd. Van verenigingen die geen goedkeuring van hun statuten hebben aangevraagd, berusten dus ook geen gegevens in de door het Algemeen Rijksarchief beheerde archieven.

De dossiers bevatten meestal het verzoek om goedkeuring van de statuten, adviezen van ministerile en andere aard en een exemplaar van de ter goedkeuring voorgelegde statuten. Bovendien wordt in de dossiers een verwijzing aangetroffen naar - of een afschrift van - het Koninklijk Besluit waarbij de statuten zijn goedgekeurd.

Verenigingen en stichtingen opgericht na juli 1976

Een bij notariële akte opgerichte vereniging of stichting dient geregistreerd te worden bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken in het ressort waarin de vestigingsplaats is gelegen. Statuten verschijnen niet meer in de Staatscourant. Voor inlichtingen van na 1976 over verenigingen en stichtingen wende men zich dan ook tot deze Kamers van Koophandel en Fabrieken.

Voor meer informtatie over verenigingen en stichtingen zie gidsje (2.23.13).

Geschiedenis van het archiefbeheer

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in