Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Justitie, 1876-1914

2.09.05
Joh.C. van Aartrijk, H.A.J. van Schie
Nationaal Archief, Den Haag
1976
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.09.05
Auteur: Joh.C. van Aartrijk, H.A.J. van Schie
Nationaal Archief, Den Haag
1976

CC0

Periode:

1823-1914

Omvang:

810.00 meter; 6696 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat met name stukken over de volgende onderwerpen: adelszaken; auteursrecht; bedelaarsgestichten (rijkswerkinrichtingen); gevangenissen, tuchtscholen, rijksopvoedingsgestichten en reclassering; gratieverlening en voorwaardelijke invrijheidstelling; toezicht op de organisatie van kerkgenootschappen; naturalisatie (Nederlanderschap); notariaat; politie; personeel van de rechterlijke macht; rechterlijke organisatie; toezicht op rechtspersonen (zoals naamloze vennootschappen en verenigingen); strafrecht en strafvordering; vreemdelingen; wetgeving. Het archief bestaat voor het grootste deel uit een chronologisch verbaal, dat in de jaren 1876-1905 was gesplitst in verbalen per afdeling, met aparte indices en klappers. De onderzoeker dient dus eerst na te gaan welke afdeling met een bepaalde taak was belast.
Het geheim archief van het laatste kwart van de 19e eeuw bevat onder meer stukken over de activiteiten van socialisten en anarchisten en over opruiend geachte drukwerken en geschriften. Het kabinetsarchief bevat overwegend personeelskwesties, zoals benoeming en ontslag van notarissen en leden van de rechterlijke macht.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Justitie, Algemeen Secretariaat, 1858-1950
  • Ministerie van Justitie, Derde Afdeling, 1858-1889
  • Ministerie van Justitie, Derde Afdeling, 1889-1956
  • Ministerie van Justitie, Eerste Afdeling, 1858-1956
  • Ministerie van Justitie, Tweede Afdeling, 1858-1956
  • Ministerie van Justitie, Vierde Afdeling, 1889-1956
  • Ministerie van Justitie, Vierde Afdeling, 1858-1889
  • Ministerie van Justitie, Vijfde Afdeling, 1858-1889
  • Ministerie van Justitie, 1815-1858

Archiefvorming

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Schematisch overzicht van de belangrijkste taken van het Ministerie van Justitie, verdeeld over de afdelingen

Over de periode 1858-1908
Tabel met zoekresultaten in archieven
TAKEN1858186618761878188618891901 19061908
Ministerie, organ. + pers.ASASASASASASASASAS
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaardersASASASASASASASASAS
RidderordenASASASASASASASASAS
Testamentenregister---------
Uitgifte StaatsbladASASASASASASASASAS
Adelszaken6/222211ASAS1A
Auteursrecht---1111A1AAS
Erediensten--22111C1C1C
Gerechtelijke stukkenAS/1111111C1C1C
Naturalisaties2/AS1-feb11111C1C1C
PrivaatrechtAS/1211111C1C1C
Rechterlijke organisatieASAS11111C1C1C
Rechtspersonen2-jan211111B1B1B
Sociale wetgeving-----2A2A2A2A
Staats- en volkenrecht, administratierechtAS/112222A2A2A2A
Strafrecht en strafvorderingAS/122222A2A2A2A
VreemdelingenzakenAS/112222A2A2A2A
Gratie2/333222B2B2B2B
Voorw. invrijheidsstelling-----2B2B2B2B
Politie333332C2C2C2C
Gevangeniswezen44444333A3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen-------3B3B
Gevangenis44444333C3C
Reclassering---------
Comptabiliteit555554444
WetgevingAS/12-------
Burgerlijk en handelsrechtAS/1211111C1C1C
Internationale reschtshulp strafzakenAS/112222A2A2A2A
Over de periode 1911-1955
Tabel met zoekresultaten in archieven
TAKEN19111915193419391940194519471950 19531955
Ministerie, organ. + pers. ASASASASASASASAZAZAZ
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaardersASASASASASAS8888
RidderordenASASASASASASASAZAZAZ
Testamentenregister-ASASASAS1C1C1C1C1C
Uitgifte StaatsbladASASASASASASASAZAZAZ
Adelszaken1A1A1A-------
AuteursrechtAS1C1C1A-1A1A1A1A1A
Erediensten1C1C1C1A1A1A1A1A1A1A
Gerechtelijke stukken2A2A2A2A2A2A2A2A2A2A
Naturalisaties1C1C1C1A1A1A1A1A1A1A
Privaatrecht1C1C1C1A1A1A1A1A1A1A
Rechterlijke organisatie1C1C1C1A1A1A1A888
Rechtspersonen1B1B1B1B1B1B1B1B1B1B
Sociale wetgeving2A2A2A2A2A2A2A2A2A2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht2A2A2A2A2A2A2A2A2A2A
Strafrecht en strafvordering2A2A2A2A2A2A2A2A2A2A
Vreemdelingenzaken2A2A2A5Pol555Pol9
Gratie2B2B2B2B2B2B2B2B2B2B
Voorw. invrijheidsstelling2B3D3D2C2C2C2C2C2C2C
Politie2C2C55Pol555PolPol
Gevangeniswezen3A3A3A3A3A3A3A3A3A3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen3B3B3B7777777
Gevangenis3C3C3C3B3B3B3B3B3B3B
Reclassering3D3D3D2C2C2C2C2C2C2C
Comptabiliteit4444444444
Wetgeving---6666666
Burgerlijk en handelsrecht1C1C1C1A1A1A----
Internationale reschtshulp strafzaken2A2A2A2A2A2A----

Toelichting bij bijlage:

  • AS = Algemeen Secretariaat
  • AZ = Algemene Zaken en Kabinet
  • POL = Directoraat-generaal (1940-1945) en Afdeling (vanaf 1953) Politie
Ministerie, personeel:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Personeel rechterlijke macht enz.:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Ridderorden, Nederlandse:
vnl. Kabinetsarchief; toestemming dragen buitenlandse: AS.
Uitgifte Staatsblad:
tot 1863 verzorgd door het Kabinet des Konings.
Adelszaken:
tot 1861 bij Binnenl. Zaken 10 e afd.; zie ook geheim archief. in 1937 naar Min. van Algemene Zaken.
Auteursrecht:
tot 1881 bij Binnenl. Zaken afd. KW (1876-1881) en 1e afd. ASC (voor 1976); vanaf 1913 uitvoering Auteurswet gesplitst: beleidszaken bij IC later 1A, beheer boeken bij AS; in 1941 naar departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
Erediensten:
tot 1871 afzonderlijke administraties; vanaf 1871 ook Miniterie van Financiën; hiertoe hoort ook: toestemming tot aanvaarden van legaten, erfstellingen en makingen door kerkgenootschappen.
Gerechtelijke stukken:
rogatoire commissiën en buitenlandse dagvaardingen; gerechtelijke stukken in civiele zaken blijven vanaf 1911 bij IC.
Naturalisaties:
hiertoe ook: Nederlanderschap en burgerschapsrechten.
Privaatrecht:
verzamelterm voor:
burgerlijke en handelsrecht
burgerlijke stand
consulaire wetgeving (burgerlijke stand en notariaat)
Huwelijk en echtscheiding
krankzinnigen (opneming van Nederlanders in buitenlandse gestichten)
marine en scheepvaart (koopvaardij)
meerderjarig verklaring
minderjarigen
naamsverandering en -aanneming
nalatenschappen
voogdijvoorzieningen
wettiging.
Rechterlijke organisatie:
hiertoe ook notariaat, rechtswezen en rechtsbijstand onvermogenden.
Rechtspersonen: hiertoe:
verenigingen en vennootschappen.
Sociale wetgeving: hiertoe:
Arbeidswet, 1889-1893, vervolgens naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Arbeid en Fabriekswezen; Beroepswet 1901.
Staats- en volkenrecht, administratierecht: verzamelterm voor:
Buitenlandse betrekkingen: vnl. tractaten en buitenlandse wetgeving handels- en fabrieksmerken 1881-1893, vervolgens ook naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Handel & Nijverheid I. industieel eigendom 1903-1914, vervolgens naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel, afd. Handel
loterijen, vanaf 1905.
rechterlijke organisatie in Egypte
uitgeslotenen kiesrecht, vanaf 1923
georganiseerd overleg, vanaf 1919
Strafrecht en strafvordering: verzamelterm voor:
bertillonnage, 1896-1922
drankwet, 1883-1905, vervolgens naar Min. van Binnenlandse Zaken.
gerechtelijke stukken en buitenlandse dagvaardingen in strafzaken, vanaf 1911.
marine en scheepvaart (desertie en overtredingen zeebrievenwet)
rogatoire commissiëen
statistiek (gerechtelijke)
strafregister, vanaf 1896
alsmede de in 1934 naar de 5e afdeling overgebracht onderwerpen:
politie op de Noordzee, vanaf 1884
vuurwapenwet, vanaf 1890
vrouwenhandel
bestrijding ontuchtige uitgaven
jachtwet, vanaf 1923
motor- en rijwielwet, vanaf 1927
opiumwet, vanaf 1928
Vreemdelingenzaken: verzamelterm voor:
vreemdelingen (zie ook bij politie)
tractaten van uitlevering
uitleveringen
Gratie
burgerlijke veroordeelden
jeugdige veroordeelden
militaire veroordeelden
verloven aan gevangenen
af- en ontslag van gevangenen
rehabilitatie, tot 1900
voorwaardelijke invrijheidstelling, vanaf 1915 naar Reclassering
Politie
algemeen politieblad
marechaussee
personeel: reglementen en verordeningen; toelating en uitzetting van vreemdelingen
rijksveldwacht: detacheringen; gratificaties; inspecties; kleding en wapening; personeel (bezoldigd en onbezoldigd); rijkswoningen; rijwielen; sollicitanten; vergoedingen voor woninghuur; watersurveillance; jacht en visserij, vanaf 1905 naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel.
Gevangeniswezen
bevolking
cellulaire rijtuigen
comptabiliteit
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten en andere verantwoordingsstukken
personeel: colleges van regenten; gevangenissen en rijkswerkinrichtingen; verloven
vakonderricht
verkopingen, verhuringen, verpachtingen
voeding, kleding, verpleging
Rijkstucht- en opvoedingswezen
bevolking
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten
particuliere gestichten
personeel: algemeen college, commissies van toezicht, voogdijraden; rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen; verloven
voeding, kleding, verpleging
voogdijraden
gevangenisarbeid
boekhouding en administratie arbeidslonen
declaratiën
grondstoffen
leveringen aan departementen
leveringen gevangenissen
plan van arbeid
prijsberekeningen
Rijksinkoopbureau, vanaf 1922
Reclassering
Centraal college
instellingen
reclassering
lijst van niet-reclassabele personen; in geheim archief
Comptabiliteit
pensioenen
tractementen
gerechtsgebouwen
Wetgeving
in 1939 gecentraliseerd bij de 6e afdeling

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in