Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

BiZa / Kunsten en Wetenschappen

2.04.13
J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1985
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.04.13
Auteur: J.A.A. Bervoets
Nationaal Archief, Den Haag
1985
CC0

Periode:

1875-1918

Omvang:

89,10 meter; 3563 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat stukken over: zorg voor monumenten, musea, archieven en bibliotheken, beeldende en uitvoerende kunsten, letterkunde, wetenschap (wetenschappelijke congressen, bemiddeling bij onderzoek en stimulering van publicaties). Ook is er een rubriek 'Zorg voor gebouwen', waaronder zowel museum- en archiefgebouwen als gebouwen van onderwijsinstellingen of provinciale besturen kunnen vallen.
Bij het onderwerp monumentenzorg vormen de dossiers van de afzonderlijke gebouwen een zeer omvangrijke serie, die alfabetisch op gemeente is geordend. Bij de musea zijn stukken aanwezig betreffende: organisatie, gebouw en inrichting, beheer, acquisitie, conservering, inventarisatie en beschrijving van kunstobjecten, en dienstverlening.
Het beleid bij de musea betrof met name het Rijksmuseum (nieuwbouw geopend in 1885), het Mauritshuis en de Leidse rijksmusea. Na 1901 was er ook bemoeienis met niet-rijksmusea. Bij de zorg voor archieven lag de nadruk op de omvorming van de provinciale archiefdiensten in rijksarchieven en op nieuwe huisvesting voor het Algemeen Rijksarchief. Het wetenschapsbeleid richtte zich op de Koninklijke Academie van Wetenschappen, de Koninklijke Bibliotheek en andere wetenschappelijke genootschappen (de universiteiten en hogescholen bleven onder de Afdeling Onderwijs van het Ministerie van Binnenlandse Zaken).
Het archief bevat ook een tekening met het ontwerp van het ambtskostuum van de algemeen rijksarchivaris.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Binnenlandse Zaken / Afdeling Kunsten en Wetenschappen

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschikbaarheid van kopieën

Verwante archieven

Literatuurlijst

Deze lijst is niet uitputtend. De hier geciteerde werken bevatten literatuuropgaven aan de hand waarvan verdere studie kan worden verricht. Voor een lijst van eigentijdse publicaties van Victor de Stuers zij men verwezen naar een bibliografie in De Maasgouw 69 (1950), p. 116-117.

Aartrijk, J.C. van en W.L.A. Roessingh, Inventaris van het archief van de afdeling Onderwijs van het ministerie van Binnenlandse Zaken, 1877-1918, III, Lager Onderwijs. Getypt manuscript. (Den Haag, 1969).

Albers, P. 'Victor de Stuers', in Studiën, tijdschrift voor godsdienst, wetenschap en letteren, nr. 89 (1918), p. 20-32, 125-152, 533-563; nr. 90 (1919), p. 1-28; nr. 91 (1919), p. 228-260; nr. 92 (1920), p. 330-360.

Boekman, E., Overheid en kunst in Nederland, (Amsterdam, 1939).

Brummel, Dr L., Geschiedenis der Koninklijke Bibliotheek, (Leiden, 1939).

Brummel, Dr L., Nederland en de internationale uitwisseling van geschriften, ('s-Gravenhage, 1930).

Duparc, F.J., Een eeuw strijd om Nederlands cultureel erfgoed, (Den Haag, 1975).

Janzen, Peter, 'Het Rijksmuseum aan de Stadhouderskade te Amsterdam, een wordingsgeschiedenis', in De Negentiende Eeuw, Documentatieblad, jaargang 2, nr. 3 (september 1978), p. 149-178.

Kasander, J., 150 jaar Koninklijk Conservatorium; grepen uit de geschiedenis, ('s-Gravenhage, 1976).

Koevoets, Ben en Herbert van Rheeden (red). Geen jaar zonder lijn, Honderd jaar tekenonderwijs in Nederland, 1880-1980, (Haarlem, 1980).

Het Levenswerk van Jhr. Mr Victor de Stuers, herdacht door zijne vrienden, (Utrecht, 1913).

Lunsingh Scheurleer, Th.H., Het Rijksmuseum 1808-1958, ('s-Gravenhage, 1958).

Maasgouw, De, 69 (1950), p. 33-117.

Meerendonk, H.J. van, Inleiding op de inventaris van het Archief van de Afdeling Kunsten en Wetenschappen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. 1 juli 1875 - 25 september 1918, (Den Haag, 1956).

Stuers, Victor de, Holland op zijn smalst, ingeleid en toegelicht door een werkgroep van het Kunsthistorisch Instituut der Universiteit van Amsterdam, (Bussum, 1975).

Tillema, J.A.C., Schetsen uit de geschiedenis van de monumentenzorg in Nederland, ('s-Gravenhage).

Tillema, J.A.C., Victor de Stuers, gedachten van een individualist, (Assen, 1982).

Deze publicaties hebben betrekking op het beleid van de afdeling of van instellingen die onder de afdeling ressorteren. De lijst bevat de titels die aan de hand van eigentijdse opgaven konden worden achterhaald.

  1. Monumentenzorg en gebouwenbeheer
    • Jaarverslag van de Rijksadviseurs voor de monumenten van geschiedenis en kunst over 1874 en 1874-1875. 1875-1878.
    • Jaarverslag van de Rijkscommissie voor het opmaken en uitgeven van een inventaris en eene beschrijving van de Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst. 1904-1917. 1905-1918.
    • Algemene voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Binnenlandsche Zaken. 1875.
    • Jhr. V.E.L. de Stuers, Het Binnenhof en 's Lands Gebouwen in de residentie. Den Haag, 1891.
  2. Museumbeheer
    • Verslag omtrent 's Rijks Verzamelingen van Geschiedenis en Kunst over 1878-1917. 1879-1918.
      Hierin opgenomen: Jaarverslag van de Rijkscommissie voor vervaardiging en ruiling van reprodukties van kunstvoorwerpen. 1889-1917. 1890-1918.
    • Rapport over de inrigting van eenige voorname musea van natuurlijke historie in het buitenland naar aanleiding van de voorgenomen stichting van een nieuw gebouw voor 's Rijks Museum te Leiden. Leiden, 1878.
    • P.J.H. Cuypers en V.E.L. de Stuers, Het Rijksmuseum te Amsterdam. Den Haag 1896-1898.
  3. Archiefwezen
    • Verslag omtrent 's Rijks Oude Archieven, 1875-1917. 1876-1918.
      Hierin opgenomen: Notulen van bijeenkomsten der Rijksarchivarissen. 1890-1917.
    • Verslag omtrent het ingesteld onderzoek in archievan en bibliotheken van Italië naar bescheiden betrekking hebbend op de Nederlandsche geschiedenis. 1905-1918.
    • Verslag omtrent het ingesteld onderzoek in archievan en bibliotheken van Italië naar bescheiden betrekking hebbend op Nederlandsche kunstenaars en geleerden. 1905-1918.
  4. Kunstbevordering
    • M.A. de Stuers, Rapporten over het kunstonderwijs in Engeland en het South-Kensington Museum te Londen. Den Haag 1878.
    • Rapport der rijks-commissie tot het instellen van een onderzoek naar den toestand der Nederlandsche kunstnijverheid. Den Haag 1878.
    • Rapport aan de Nederlandsche Regeering uitgebragt door den secretaris van Zijner Majesteits Gezantschap te Weenen, over de toepassing van Kunst en NIjverheid, de beoefening der Kunst en het instandhouden van de nationale gedenkteekenen in Oostenrijk-Hongarije. Den Haag 1879.
    • Jhr. W.M. van Weede, Rapport over de kunst in België aan de Nederlandsche Regeering. Den Haag 1881.
  5. Wetenschapsbevordering
    Zie voor geschiedenis de rubriek Archiefwezen.
    • Verslag van de aanwinsten van de Koninklijke Bibliotheek over de jaren 1874-1917. 1875-1918.
    • Uitkomsten van de (....) Nauwkeurigheidswaterpassing. 1876-1886.
    • H.G. van de Sande Bakhuysen, Getijdetafels voor Hoek van Holland, uitgegeven door de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing voor 1896. Den Haag 1895.
    • Wetenschappelijk onderzoek van Wierden en Terpen. Den Haag 1897.

Lijst van publicaties van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, in opdracht van de Afdeling Kunsten en Wetenschappen.

Deze lijst is niet uitputtend. De hier geciteerde werken bevatten literatuuropgaven aan de hand waarvan verdere studie kan worden verricht. Voor een lijst van eigentijdse publicaties van Victor de Stuers zij men verwezen naar een bibliografie in De Maasgouw 69 (1950), p. 116-117.

Aartrijk, J.C. van en W.L.A. Roessingh, Inventaris van het archief van de afdeling Onderwijs van het ministerie van Binnenlandse Zaken, 1877-1918, III, Lager Onderwijs. Getypt manuscript. (Den Haag, 1969).

Albers, P. 'Victor de Stuers', in Studiën, tijdschrift voor godsdienst, wetenschap en letteren, nr. 89 (1918), p. 20-32, 125-152, 533-563; nr. 90 (1919), p. 1-28; nr. 91 (1919), p. 228-260; nr. 92 (1920), p. 330-360.

Boekman, E., Overheid en kunst in Nederland, (Amsterdam, 1939).

Brummel, Dr L., Geschiedenis der Koninklijke Bibliotheek, (Leiden, 1939).

Brummel, Dr L., Nederland en de internationale uitwisseling van geschriften, ('s-Gravenhage, 1930).

Duparc, F.J., Een eeuw strijd om Nederlands cultureel erfgoed, (Den Haag, 1975).

Janzen, Peter, 'Het Rijksmuseum aan de Stadhouderskade te Amsterdam, een wordingsgeschiedenis', in De Negentiende Eeuw, Documentatieblad, jaargang 2, nr. 3 (september 1978), p. 149-178.

Kasander, J., 150 jaar Koninklijk Conservatorium; grepen uit de geschiedenis, ('s-Gravenhage, 1976).

Koevoets, Ben en Herbert van Rheeden (red). Geen jaar zonder lijn, Honderd jaar tekenonderwijs in Nederland, 1880-1980, (Haarlem, 1980).

Het Levenswerk van Jhr. Mr Victor de Stuers, herdacht door zijne vrienden, (Utrecht, 1913).

Lunsingh Scheurleer, Th.H., Het Rijksmuseum 1808-1958, ('s-Gravenhage, 1958).

Maasgouw, De, 69 (1950), p. 33-117.

Meerendonk, H.J. van, Inleiding op de inventaris van het Archief van de Afdeling Kunsten en Wetenschappen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. 1 juli 1875 - 25 september 1918, (Den Haag, 1956).

Stuers, Victor de, Holland op zijn smalst, ingeleid en toegelicht door een werkgroep van het Kunsthistorisch Instituut der Universiteit van Amsterdam, (Bussum, 1975).

Tillema, J.A.C., Schetsen uit de geschiedenis van de monumentenzorg in Nederland, ('s-Gravenhage).

Tillema, J.A.C., Victor de Stuers, gedachten van een individualist, (Assen, 1982).

Deze publicaties hebben betrekking op het beleid van de afdeling of van instellingen die onder de afdeling ressorteren. De lijst bevat de titels die aan de hand van eigentijdse opgaven konden worden achterhaald.

  1. Monumentenzorg en gebouwenbeheer
    • Jaarverslag van de Rijksadviseurs voor de monumenten van geschiedenis en kunst over 1874 en 1874-1875. 1875-1878.
    • Jaarverslag van de Rijkscommissie voor het opmaken en uitgeven van een inventaris en eene beschrijving van de Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst. 1904-1917. 1905-1918.
    • Algemene voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Binnenlandsche Zaken. 1875.
    • Jhr. V.E.L. de Stuers, Het Binnenhof en 's Lands Gebouwen in de residentie. Den Haag, 1891.
  2. Museumbeheer
    • Verslag omtrent 's Rijks Verzamelingen van Geschiedenis en Kunst over 1878-1917. 1879-1918.
      Hierin opgenomen: Jaarverslag van de Rijkscommissie voor vervaardiging en ruiling van reprodukties van kunstvoorwerpen. 1889-1917. 1890-1918.
    • Rapport over de inrigting van eenige voorname musea van natuurlijke historie in het buitenland naar aanleiding van de voorgenomen stichting van een nieuw gebouw voor 's Rijks Museum te Leiden. Leiden, 1878.
    • P.J.H. Cuypers en V.E.L. de Stuers, Het Rijksmuseum te Amsterdam. Den Haag 1896-1898.
  3. Archiefwezen
    • Verslag omtrent 's Rijks Oude Archieven, 1875-1917. 1876-1918.
      Hierin opgenomen: Notulen van bijeenkomsten der Rijksarchivarissen. 1890-1917.
    • Verslag omtrent het ingesteld onderzoek in archievan en bibliotheken van Italië naar bescheiden betrekking hebbend op de Nederlandsche geschiedenis. 1905-1918.
    • Verslag omtrent het ingesteld onderzoek in archievan en bibliotheken van Italië naar bescheiden betrekking hebbend op Nederlandsche kunstenaars en geleerden. 1905-1918.
  4. Kunstbevordering
    • M.A. de Stuers, Rapporten over het kunstonderwijs in Engeland en het South-Kensington Museum te Londen. Den Haag 1878.
    • Rapport der rijks-commissie tot het instellen van een onderzoek naar den toestand der Nederlandsche kunstnijverheid. Den Haag 1878.
    • Rapport aan de Nederlandsche Regeering uitgebragt door den secretaris van Zijner Majesteits Gezantschap te Weenen, over de toepassing van Kunst en NIjverheid, de beoefening der Kunst en het instandhouden van de nationale gedenkteekenen in Oostenrijk-Hongarije. Den Haag 1879.
    • Jhr. W.M. van Weede, Rapport over de kunst in België aan de Nederlandsche Regeering. Den Haag 1881.
  5. Wetenschapsbevordering
    Zie voor geschiedenis de rubriek Archiefwezen.
    • Verslag van de aanwinsten van de Koninklijke Bibliotheek over de jaren 1874-1917. 1875-1918.
    • Uitkomsten van de (....) Nauwkeurigheidswaterpassing. 1876-1886.
    • H.G. van de Sande Bakhuysen, Getijdetafels voor Hoek van Holland, uitgegeven door de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing voor 1896. Den Haag 1895.
    • Wetenschappelijk onderzoek van Wierden en Terpen. Den Haag 1897.

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in