gahetNA in het Nationaal Archief

Enquetecie. Regeringsbeleid

2.02.27
J.u.D.Y. Khan
Nationaal Archief, Den Haag
1984
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.02.27
Auteur: J.u.D.Y. Khan
Nationaal Archief, Den Haag
1984
CC0

Periode:

1947-1981
merendeel 1947-1956

Omvang:

18,70 meter; 1557 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

In 1947 werd er een parlementaire enquête ingesteld naar het regeringsbeleid in de periode 1940-1945. Aanleiding was het feit dat er in deze jaren geen Nederlandse volksvertegenwoordiging was geweest die controle had uitgeoefend over de regering. De enquête zou in die lacune kunnen voorzien. Het voorstel werd in november 1947 aangenomen en nog in datzelfde jaar zou de commissie worden samengesteld en aan het werk gaan. De commissie onderzocht een breed scala van onderwerpen: het militaire beleid, de neutraliteitspolitiek, vertrek van de regering en de eerste maanden in Londen (waaronder de problemen met D.J. de Geer), het financieel-economisch beleid, de geheime diensten, contacten met bezet Nederland (waaronder de leiding en voorlichting van ambtenaren in bezette gebieden en de contacten met het verzet), kabinetscrises, de voorbereiding van de terugkeer (de Staten-Generaal, het Militair Gezag en de Vertrouwensmannen), het beleid t.a.v. Nederlanders in het buitenland die hulp nodig hadden en Nederlands-Indië. De commissie heeft zeer bewust de relatie tussen koningin Wilhelmina en de regering buiten haar onderzoek gelaten, met als motief dat de koning(in) volgens de grondwet onschendbaar is en de ministers verantwoordelijk. Het werk van de commissie is gepubliceerd: Enquêtecommissie Regeringsbeleid 1940-1945 ('s Gravenhage, SDU, 1949-1956), 8 delen in 19 banden. Het archief bevat veel van de originele stukken waarop deze publicatie is gebaseerd zoals de documentatie en de originele verslagen van de verhoren. Daarnaast is er veel materiaal waaruit men de werkwijze kan de commissie kan reconstrueren, zoals de notulen van vergaderingen, de ingekomen en uitgaande stukken, de regelmatige verslagen aan de Tweede Kamer, financiële stukken en stukken over de organisatie van de commissie.

Archiefvormers:

  • Tweede Kamer der Staten Generaal, Parlementaire Enquete-Commissie Regeringsbeleid 1940-1945

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Verantwoording van de bewerking

Voordat met de inventarisatiewerkzaamheden kon worden begonnen, diende het archief van de Commissie te worden ontdaan van een zeer grote hoeveelheid dubbele exemplaren, waaronder het eigenlijk archief was bedolven. Waarschijnlijk zijn de afschriften, die tijdens het functioneren van de Commissie van alle archiefstukken zijn vervaardigd ten behoeve van alle commissieleden, ten onrechte gevoegd bij het eigenlijk archief.

Het feit, dat het archief na de opheffing van de Commissie binnen het gebouw van de Tweede Kamer verschillende malen is verplaatst, was er de oorzaak van, dat onderdelen ervan op verschillende plaatsen zijn ontdekt. Deze bescheiden moesten worden samengevoegd.

Het vermoeden, dat bescheiden uit het archief van de Commissie ook terecht zouden zijn gekomen bij het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie waarmee de Commissie tijdens haar bestaan contact onderhield, bleek juist te zijn. Deze bescheiden zijn inmiddels op grond van het herkomstbeginsel teruggebracht in het archief.

Nadat de onderdelen van het archief weer waren verenigd en de dubbelexemplaren waren verwijderd kon aandacht worden besteed aan de ordening van de bescheiden behorende tot het eigenlijk archief. De slechte materiële toestand, waarin het archief werd aangetroffen is verbeterd door de los aangetroffen bescheiden te verpakken in zuurvrije omslagen en deze omslagen, voorzien van een volgnummer, te plaatsen in zuurvrije archiefdozen. Bovendien zijn alle plastics, nietjes, elastiekjes e.d. uit het archief verwijderd.

Ondanks het feit dat het archief van de Commissie van verschillende plaatsen moest worden bijeengebracht, was de oorspronkelijke ordening van de stukken voldoende herkenbaar. Na overleg met enkele ambtenaren die destijds met de vorming van het archief waren belast, kon die oorspronkelijke orde worden hersteld. De inventarisator heeft voortgebouwd op de oude structuur en dit verder uitgewerkt.

Nadat de dubbelen uit het archief zijn verwijderd en de afgedwaalde bescheiden in het archief zijn teruggebracht, blijkt de omvang van het archief negenentwintig strekkende meter.

De samensteller van deze inventaris, heeft de inventarisatiewerkzaamheden uitgevoerd in het kader van de cursus Voortgezette Vorming Archiefbeheer 1983 - 1984, alsmede ten dienste van de Tweede Kamer, waar de samensteller als archiefambtenaar fungeert. De inventarisatie werd voltooid in de archiefbewaarplaats van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in