gahetNA in het Nationaal Archief

Staatssecretarie

2.02.01
H. Bonder
Nationaal Archief, Den Haag
1938
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

2.02.01
Auteur: H. Bonder
Nationaal Archief, Den Haag
1938
CC0

Periode:

1813-1840

Omvang:

924,00 meter; 6918 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands en in het Frans

Soort archiefmateriaal:

Normale 19e eeuwse geschreven en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften. Het archief bevat een aantal kaarten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Onder de regering van koning Willem I vormde de Staatssecretarie het belangrijkste coördinerende orgaan in het landsbestuur: hier kwam alle bestuurlijke informatie samen en werden de besluiten voorbereid waarmee de Koning het land bestuurde. De kabinetssecretarie, het Kabinet des Konings, vormde een onderdeel van de Staatssecretarie. Omdat de hoofdtaken in principe alle beleidsterreinen van de rijksoverheid betroffen, komen in het archief stukken voor over de meest uiteenlopende onderwerpen. Het hoofdarchief (van de Staatssecretarie zelf) bestaat voor het overgrote deel uit een chronologisch geordende en per dag genummerde serie minuut-besluiten met bijlagen (ingekomen stukken). De toegangen op dit verbaal bestaan uit uitgebreide jaarlijkse indices met hoofdenlijsten en klappers. Op de vele ingekomen verzoekschriften (rekesten) zijn er aparte rekestenklappers: de rekesten zelf werden niet opgelegd in het archief, maar ter afhandeling doorgezonden naar de departementen. Naast het hoofdarchief maken deel uit van het archief Staatssecretarie:
het Geheim archief, met een chronologisch verbaal, indices en klappers;
het archief van de Secretaris van Staat;
het archief van het Kabinet des Konings, dat onder meer stukken bevat over de afscheiding van België, depêches van gezanten, staatsbegrotingen en militaire zaken. Bij het archief zijn gedeponeerd de notulen van de Kabinetsraad en stukken van commissies voor de grondwetten.

Archiefvormers:

  • Staatssecretarie en Kabinet des Konings
  • Commissie belast met de Herziening van het bestaande stelsel der In- en Uitgaande Rechten en Accijnsen
  • Commissie ter opheffing van het Sequester op enige Patrimoniële Goederen en Domeinen in België
  • Commissie tot Herziening der Grondwet
  • Commissie voor de Samenstelling der Constitutionele Wetten
  • Kabinet des Konings
  • Kabinetsraad
  • Lynden van Blitterswijk, jhr W.H.C. van
  • Oranje-Nassau, W.F., Prins van (Willem I)
  • Oranje-Nassau, W.F.G.L., Prins van (Willem II)
  • Staatscommissie betrekkelijk de Verhoging der In en Uitgaande Rechten
  • Staatscommissie tot Reorganisatie der Departementen van Algemeen Bestuur
  • Staatssecretarie

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • De secretaris van Staat had van april 1818 tot en met december 1822 de titel van: Staatsraad, belast met de directie der Staatssecretarie.

  • In 1963 werd van het Koninklijk Huisarchief een aantal pakken archivalia in bruikleen ontvangen, met stukken afkomstig uit het archief van het Kabinet des Konings (

    Zie archief van de Algemene Rijksarchivaris, correspondentie 1963 nrs. A 276 en B 282.

    ). Het Koninklijk Huisarchief heeft deze archivalia ná 1945 verworven (

    Zie mr. L. Roppe, Over de geschiedenis der Lage Landen.... Een weinig bekende archiefbewaarplaats in 'Wetenschappelijke Tijdingen, Orgaan van de Vereeniging voor wetenschap' te Gent, 22e jaargang, 1962 kolom 1-6, en ook J. Steur, archief van koning Willem I te Neuwied, in 'Bijdragen voor de Geschiedenis der Nederlanden' te Den Haag/Antwerpen, 17e deel, 1963, p. 221-222.

    )
    . Vele stukken dragen sporen van schimmels en vocht. De schade is echter niet aanzienlijk. Tegen verdere beschadiging zijn conserverende maatregelen genomen.

    Oorspronkelijk (

    Zie archief van de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief, correspondentie, 1961, nr. 111.

    ) waren deze stukken samengevoegd - los of in omslagen - tot een vijftal pakken met de volgende inhoud:

    - brieven van verschillende personen aan koning Willem I, 1816-1843;

    - twintigtal omslagen met stukken van uiteenlopende aard;

    - stukken betreffende kerkelijke zaken, 1816-1830;

    - omslagen en losse stukken van uiteenlopende aard;

    - stukken betreffende de Citadel van Antwerpen, 1831.

    De inventariseringswerkzaamheden zijn in eerste instantie verricht door J. Steur. Toen later enige herzieningen wenselijk geacht werden, hebben H. van Schie en Th. Clemens daaraan hun medewerking gegeven. Laatstgenoemde heeft, in het kader van zijn onderzoek naar de bronnen voor de bestudering van de verhouding kerken en overige samenleving in Nederland tussen 1795 en ca. 1850, de stukken betreffende kerkelijke zaken voor zijn rekening genomen, terwijl Van Schie de overige stukken heeft bewerkt. Bij deze latere inventarisatie zijn de stukken ingedeeld volgens het schema van de inventaris van het hoofdbestanddeel van het archief van het Kabinet des Konings (

    H. Bonder, De archieven van de algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings met de daarbij gedeponeerde archieven over 1813-1840, 's-Gravenhage 1938.

    ).

    Tevens is de nummering aangepast (1-123 volgens Steur wordt 6810-6913 volgens Clemens/Van Schie) (

    Zie inventarisatiedossier, nr. D 8. 60/1977.

    ).

    In dit archiefbestanddeel bevinden zich een groot aantal ongedateerde stukken, waarvan het onmogelijk was ze alle met 100% zekerheid te determineren. Men houde hiermee bij het gebruik van deze stukken rekening.

    Tenslotte zij nog vermeld dat van een aantal stukken de tekst of varianten ervan, zoals die uit andere bronnen zijn overgekomen, geheel of gedeeltelijk zijn afgedrukt, met name in H.T. Colenbrander, Gedenkstukken der algemene geschiedenis van Nederland, deel IX, 2.

    Th. Clemens

    H.A.J. van Schie

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in